عبدالغفور مصطفایی – فارس آگاه
عضو وابسته فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران و استاد دانشگاه شیراز با تأکید بر ضرورت توجه به بهسازی، ایمنی، حفاظت از محیط زیست و پدافند غیرعامل گفت: توسعه پایدار و ارتقای تاب‌آوری در طرح‌های عمرانی، نیازمند بهره‌گیری از دانش تخصصی، پیش‌بینی مخاطرات و توجه جدی به اصول ایمنی در مراحل طراحی، ساخت، نگهداری و بهره‌برداری است.
دکتر ناصر طالب بیدختی در دومین همایش ملی مهندسی عمران با محوریت بهسازی، ایمنی و پدافند غیرعامل که به همت مؤسسه آموزش عالی زند برگزار شد، اظهار کرد: بخش مهمی از مشکلات کشور با تکیه بر دانش، پژوهش و توان علمی دانشگاه‌ها و دانشجویان قابل حل است و برگزاری چنین همایش‌هایی می‌تواند زمینه تبادل تجربه میان استادان، محققان، پژوهشگران و فعالان حوزه مهندسی را فراهم کند.
وی با اشاره به اهمیت نگهداری و بهره‌برداری اصولی از سازه‌ها افزود: در اجرای طرح‌های عمرانی، تنها ساخت‌وساز اهمیت ندارد، بلکه نگهداری صحیح، بهسازی مستمر، تأمین امنیت و رعایت اصول پدافند غیرعامل نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه مدیریت مخاطرات طبیعی به برنامه‌ریزی و آمادگی قبلی نیاز دارد، تصریح کرد: در مواجهه با پدیده‌هایی همچون سیل و تغییرات اقلیمی، ابتدا باید اقدامات پیشگیرانه انجام شود و در ادامه، مدیریت بحران، بازسازی و ارزیابی خسارت‌ها در دستور کار قرار گیرد.
بیدختی با تأکید بر نقش مهندسان در ارتقای کیفیت زندگی جامعه خاطرنشان کرد: مهندسی زمانی می‌تواند به تعالی انسان‌ها کمک کند که دانش تخصصی در خدمت توسعه پایدار، تاب‌آوری سرزمینی و حفاظت از محیط زیست قرار گیرد.
وی ادامه داد: هیچ طرحی بدون برخورداری از اصول پایداری نمی‌تواند مسیر پیشرفت را به‌درستی طی کند؛ ازاین‌رو، رعایت ضوابط فنی، توجه به محیط زیست و استفاده از روش‌های نوین در ساخت‌وساز شهری ضروری است.
عضو وابسته فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران همچنین بر ضرورت توجه به پایداری منابع آب و مدیریت پسماند تأکید کرد و گفت: حفاظت از محیط زیست باید به یکی از معیارهای اصلی در ارزیابی و اجرای طرح‌های عمرانی تبدیل شود.
تهران؛ شهری با مخاطرات متعدد طبیعی و انسان‌ساخت‌
در ادامه این همایش، مجید آرون، معاون آموزش سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری تهران، با تشریح وضعیت مخاطرات پایتخت اظهار کرد: تهران به دلیل شرایط جغرافیایی، تراکم جمعیت، گسترش ساخت‌وسازها و وجود گسل‌های متعدد، با مجموعه‌ای از مخاطرات طبیعی و انسان‌ساخت روبه‌رو است که آمادگی برای مقابله با آنها ضرورتی جدی محسوب می‌شود.
وی با اشاره به افزایش جمعیت تهران از حدود ۸.۷ میلیون نفر در سال ۱۳۹۵ به برآوردهای نزدیک به ۱۵ میلیون نفر در سال ۱۴۰۴ افزود: وجود بافت‌های فرسوده، گسل‌های فعال و ساخت‌وساز در محدوده‌های پرخطر، ضرورت بازنگری در برنامه‌های ایمنی شهری و تقویت نظام مدیریت بحران را دوچندان کرده است.
آرون، زلزله، سیل، آلودگی هوا، طوفان، گردوغبار، حریق، فرونشست زمین، خشکسالی، قطع آب و حوادث زنجیره‌ای را از جمله مخاطرات مهم تهران برشمرد و تأکید کرد: وقوع زلزله می‌تواند زمینه‌ساز بروز بحران‌های ثانویه شود و خسارت‌های گسترده‌ای به زیرساخت‌ها و زندگی شهروندان وارد کند.
معاون آموزش سازمان آتش‌نشانی تهران با اشاره به سابقه تشکیل ساختارهای مدیریت بحران در پایتخت گفت: سازماندهی دستگاه‌های مسئول، ایجاد کمیته‌های تخصصی و تشکیل ستادهای مدیریت بحران در مناطق و نواحی شهری، از جمله اقداماتی بوده که برای افزایش آمادگی در برابر حوادث انجام شده است.
وی با تأکید بر ضرورت مشارکت مردم در مدیریت بحران اظهار کرد: مقابله مؤثر با پیامدهای زلزله تنها با اتکا به دستگاه‌های امدادی امکان‌پذیر نیست و حضور سازمان‌یافته مردم در کنار نیروهای تخصصی اهمیت فراوانی دارد.
آرون، تأمین خدمات پزشکی پس از زلزله، توزیع غذا، اسکان اضطراری آسیب‌دیدگان، سازماندهی حمل‌ونقل و تجهیزات، برپایی اردوگاه‌ها، تأمین امنیت عمومی و مراکز اسکان، مدیریت انتقال و جمع‌آوری اجساد و فراخوان نیروهای امدادی از مناطق دیگر را از جمله محورهای مهم برنامه‌ریزی برای مدیریت بحران برشمرد.
مهندسی امروز نیازمند تلفیق دانش سنتی و فناوری‌های نوین است
امیرحسین قیصری، رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان استان فارس نیز در این همایش با اشاره به پیشینه تاریخی مهندسی در ایران گفت: آثار تاریخی و سازه‌های باستانی کشور، از جمله شهر سوخته، تخت جمشید و قلعه ایزدخواست، بیانگر دانش و توانمندی مهندسی ایرانیان در دوره‌های مختلف تاریخی است.

وی با تأکید بر ضرورت بازنگری در رویکردهای مهندسی افزود: برای پاسخ‌گویی به نیازهای امروز جامعه، باید در نظام مهندسی طرحی نو درانداخت و ضمن بهره‌گیری از تجربه‌های گذشته، دانش روز و فناوری‌های جدید را به‌کار گرفت.
قیصری با اشاره به گسترش کاربرد هوش مصنوعی در حوزه‌های تخصصی تصریح کرد: این فناوری در کنار فرصت‌های فراوان، محدودیت‌هایی نیز دارد و استفاده از آن باید همراه با شناخت علمی، بررسی کارشناسی و توجه به دانش عمیق متخصصان باشد.
رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان استان فارس همچنین بر اهمیت همکاری‌های میان‌رشته‌ای در حوزه مهندسی تأکید کرد و گفت: ارتباط میان رشته‌هایی همچون برق، الکترونیک، عمران و ساختمان می‌تواند به ارتقای کیفیت طرح‌ها و افزایش ایمنی سازه‌ها کمک کند.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، اقتصاد را از عوامل تأثیرگذار بر فعالیت‌های حرفه‌ای دانست و بر ضرورت توجه هم‌زمان به ابعاد اقتصادی، اخلاقی و تخصصی در اجرای طرح‌های مهندسی تأکید کرد.
تأکید بر جایگاه دانشگاه‌ها در توسعه علمی کشور
در بخش پایانی این همایش، سیدمحراب امیری، رئیس دانشکده مواد و عمران دانشگاه شیراز، با اشاره به فعالیت‌های علمی مؤسسه آموزش عالی زند اظهار کرد: این مؤسسه در مسیر ارتقای علم و دانش تلاش کرده و تعامل با اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها و تجلیل از چهره‌های علمی کشور، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به تقویت فضای علمی و پژوهشی کمک کند.
وی با اشاره به تجلیل از دکتر طالب بیدختی، عضو وابسته فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران و استاد دانشگاه شیراز، بر اهمیت پاسداشت جایگاه استادان و پژوهشگران در توسعه علمی کشور تأکید کرد.
دومین همایش ملی مهندسی عمران با محوریت بهسازی، ایمنی و پدافند غیرعامل، فرصتی برای طرح دیدگاه‌های تخصصی درباره مدیریت مخاطرات، ارتقای ایمنی سازه‌ها، حفاظت از محیط زیست و استفاده از فناوری‌های نوین در مهندسی بود؛ موضوعاتی که توجه به آنها می‌تواند در کاهش خسارت‌های ناشی از حوادث و افزایش تاب‌آوری شهرها نقش مؤثری داشته باشد.
وی با تأکید بر ضرورت بازنگری در رویکردهای مهندسی افزود: برای پاسخ‌گویی به نیازهای امروز جامعه، باید در نظام مهندسی طرحی نو درانداخت و ضمن بهره‌گیری از تجربه‌های گذشته، دانش روز و فناوری‌های جدید را به‌کار گرفت.
قیصری با اشاره به گسترش کاربرد هوش مصنوعی در حوزه‌های تخصصی تصریح کرد: این فناوری در کنار فرصت‌های فراوان، محدودیت‌هایی نیز دارد و استفاده از آن باید همراه با شناخت علمی، بررسی کارشناسی و توجه به دانش عمیق متخصصان باشد.
رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان استان فارس همچنین بر اهمیت همکاری‌های میان‌رشته‌ای در حوزه مهندسی تأکید کرد و گفت: ارتباط میان رشته‌هایی همچون برق، الکترونیک، عمران و ساختمان می‌تواند به ارتقای کیفیت طرح‌ها و افزایش ایمنی سازه‌ها کمک کند.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، اقتصاد را از عوامل تأثیرگذار بر فعالیت‌های حرفه‌ای دانست و بر ضرورت توجه هم‌زمان به ابعاد اقتصادی، اخلاقی و تخصصی در اجرای طرح‌های مهندسی تأکید کرد.
تأکید بر جایگاه دانشگاه‌ها در توسعه علمی کشور
در بخش پایانی این همایش، سیدمحراب امیری، رئیس دانشکده مواد و عمران دانشگاه شیراز، با اشاره به فعالیت‌های علمی مؤسسه آموزش عالی زند اظهار داشت: این مؤسسه در مسیر ارتقای علم و دانش تلاش کرده و تعامل با اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها و تجلیل از چهره‌های علمی کشور، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به تقویت فضای علمی و پژوهشی کمک کند.
وی با اشاره به تجلیل از دکتر طالب بیدختی، عضو وابسته فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران و استاد دانشگاه شیراز، بر اهمیت پاسداشت جایگاه استادان و پژوهشگران در توسعه علمی کشور تأکید کرد.
دومین همایش ملی مهندسی عمران با محوریت بهسازی، ایمنی و پدافند غیرعامل، فرصتی برای طرح دیدگاه‌های تخصصی درباره مدیریت مخاطرات، ارتقای ایمنی سازه‌ها، حفاظت از محیط زیست و استفاده از فناوری‌های نوین در مهندسی بود؛ موضوعاتی که توجه به آنها می‌تواند در کاهش خسارت‌های ناشی از حوادث و افزایش تاب‌آوری شهرها نقش مؤثری داشته باشد.