همزمان با تداوم مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در عمان برای مهار تنش‌ها، حضور گسترده نیرو‌های نظامی ایالات متحده در خلیج فارس توجه رسانه‌های بین‌المللی را به خود جلب کرده است. بازدید استیو ویتکاف و جرد کوشنر از ناو هواپیمابر USS آبراهام لینکلن پیامی پرمعنا ارسال کرد؛ پیامی که نشان می‌دهد واشنگتن در کنار دیپلماسی، آرایش نظامی و قدرت بازدارندگی را نیز به مثابه اهرمی جدی برای پیشبرد سیاست‌های خود حفظ کرده است. همزمان تصاویری منتشر شده که نشان می‌دهد، بمب‌افکن‌های سنگین B-۵۲ آمریکا وارد پایگاه آمریکایی العدید در قطر شدند.

معتقد به صلح، اما آماده رزم!

یک روز پس از پایان دور تازه مذاکرات غیرمستقیم میان ایران و ایالات متحده در مسقط عمان، دو تن از چهره‌های برجسته تیم آمریکایی یعنی استیو ویتکاف، نماینده ویژه کاخ سفید در امور ایران، و جرد کوشنر، داماد رئیس‌جمهور آمریکا که اتفاقا مسئول مذاکره با ایران بودند، به همراه فرمانده نیرو‌های مرکزی ارتش آمریکا از ناو هواپیمابر USS آبراهام لینکلن در دریای عرب بازدید کردند. ویتکاف با انتشار تصاویری از حضور خود در این ناو در شبکه ایکس نوشت: «به همراه «جرد کوشنر» و فرمانده سنتکام از نیرو‌های آمریکایی که بر عرشه ناو بودند دیدار و به صورت زنده عملیات جنگنده‌های ناو را مشاهده کرده و با خلبانی که پهپاد ایرانی را سرنگون کرده بود صحبت کردم. نیرو‌های ما آماده رزم هستند و به صلح از قدرت اعتقاد داریم.»

این ناو و گروه ضربتی همراهش از جمله نیرو‌های مهم آمریکا در منطقه هستند که در هفته‌های اخیر با افزایش تنش‌ها به خلیج فارس اعزام شده‌اند.

در پستی که ویتکاف پس از این بازدید منتشر کرد، این ناو را بخشی از پیام «صلح از طریق قدرت» توصیف کرده و نوشته: «ما از دریانوردان و تفنگداران USS آبراهام لینکلن و گروه ضربتی آن تشکر کردیم که ما را ایمن نگه می‌دارند و پیام رئیس‌جمهور ترامپ را مبنی بر صلح از طریق قدرت حفظ می‌کنند.»

پیام ویتکاف که در سخنانش هم «صلح از طریق قدرت» را برجسته کرد و هم به گفت‌و‌گو‌های عمان اشاره کرد، نشان می‌دهد که واشنگتن قصد دارد ترکیبی از دیپلماسی و نمایش قدرت نظامی را هم‌زمان به تهران و دیگر بازیگران منطقه‌ای ارسال کند. حضور جرد کوشنر در این بازدید نیز از این نظر مهم است که او یکی از چهره‌های کلیدی آمریکا در پیگیری پرونده ایران بوده است، و حضورش روی ناو جنگی در کنار بالاگرفتن گفت‌وگوها، این پیام را تقویت می‌کند که آمریکا در صورت شکست دیپلماسی، ابزار‌های فشار نظامی را کنار نگذاشته است.

پیامی سیاسی بازدید ویتکاف و کوشنر

تحلیل رسانه‌های خارجی هم نشان می‌دهد بازدید از ناو هواپیمابر بیش از یک اقدام نمادین بوده است، و دارای ابعاد استراتژیک است. طبق گزارش رسانه‌ها، حضور ناوگان تحت رهبری USS آبراهام لینکلن در کنار گفت‌و‌گو‌های دیپلماتیک می‌تواند پیام روشنی مبنی بر اینکه آمریکا همزمان با چانه‌زنی، قدرت نظامی خود را در منطقه مستقر نگه می‌دارد، ارسال کند.

در گزارش یورونیوز آمده که گروه ضربت این ناو در دریای عرب فعالیت دارد و ایالات متحده آن را به‌عنوان بخشی از آرایش نظامی خود در خاورمیانه توصیف کرده که از زمان افزایش تنش‌ها از جمله پس از جنگ‌های اخیر در منطقه، در نزدیکی مرز‌های ایران مستقر شده است.

تحلیلگران دیگر نیز به این نکته اشاره کرده‌اند که بازدید کوشنر و ویتکاف از ناو جنگی در بحبوحه مذاکرات نوعی ترکیب فشار و دیپلماسی است چرا که مذاکرات در عمان ادامه دارد، اما آمریکا می‌کوشد نشان دهد هیچ یک از گزینه‌ها، از جمله گزینه نظامی، از دستور کار خارج نشده است.

این بازدید، وقتی در چارچوب گسترده‌تر حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه قرار داده شود، پیامی دوگانه دارد. اول اینکه آمریکا از گفت‌و‌گو‌های دیپلماتیک حمایت می‌کند و در عین حال تمایل دارد به تهران نشان دهد که آمادگی نظامی‌اش را حفظ کرده است؛ این پیام به متحدان واشنگتن و بازیگران منطقه‌ای نیز منتقل می‌شود. دوم اینکه تمرکز بر مفهوم «صلح از طریق قدرت» در عین رصد تهدیدها، نشان می‌دهد حتی اگر گفت‌و‌گو‌های غیرمستقیم ادامه یابد، استراتژی فشار همچنان جزئی از دیپلماسی آمریکاست و هنوز تهدید نظامی از معادله خارج نشده است.

بر این اساس، بازدید استیو ویتکاف و جرد کوشنر از ناو هواپیمابر USS آبراهام لینکلن نمی‌تواند تنها یک حرکت نمادین تلقی شود؛ این رویداد پیامی راهبردی و چندوجهی را به ایران، متحدان منطقه‌ای و جهان ارسال کرد. این پیام همزمان می‌گوید که واشنگتن به مذاکره و دیپلماسی امیدوار است و هم اعلام می‌کند که آمادگی نظامی‌اش را حتی در حین گفت‌و‌گو حفظ کرده است.

در حالی که گفت‌و‌گو‌های عمان نشانه‌ای از تلاش برای کاهش تنش‌هاست، آمریکا با آرایش نظامی گسترده، پیام فشار و بازدارندگی را نیز ارسال می‌کند؛ نمایشی از تلاش برای حفظ تعادل میان دیپلماسی و قدرت. در نهایت، این رویکرد نشان می‌دهد در پرونده ایران–آمریکا، صلح و تهدید هنوز به‌طور هم‌زمان حضور دارند و مسیر پیش‌رو، بی‌تردید، پیچیده و نامطمئن باقی مانده است.