به گزارش فارس آگاه به نقل از مهر، کاظم جلالی روز چهارشنبه همزمان با هفته دولت در مسکو گفت: در دو سال گذشته، پنج پایه اساسی برای توسعه روابط ایران و روسیه دنبال شده است. این موارد شامل اجرای معاهده جامع راهبردی، تجارت آزاد با اتحادیه اقتصادی اوراسیا، کریدور شمال ـ جنوب، سازوکارهای مالی و بانکی و همکاری در حوزه انرژی است.

وی اظهار داشت: گسترش روابط دو کشور مرهون نگاه عمیقی است که رهبر و امام شهیدمان به روسیه داشتند. آنها نگاه دقیق و نافذی به روابط با همسایگان، به‌ویژه روسیه، داشتند و این مناسبات طی دو سال اخیر تقویت شده است.

جلالی درباره برخی تصورات درباره چشم‌انداز روابط تهران و مسکو در آغاز دولت چهاردهم گفت: برخی تلاش می‌کنند مناسبات ایران و روسیه را به روابط ایران و غرب مرتبط کنند. از نگاه من، این رویکرد نادرست است.

وی یادآور شد: ما همواره علاقه‌مند به داشتن روابط مناسب با غرب بوده‌ایم. با این حال، نیرنگ‌ها و حیله‌های غرب این روابط را تحت تأثیر قرار داد.

سفیر ایران در روسیه خاطرنشان کرد: این موضوع سال گذشته اثبات شد. ما در دو مرحله و در چند نوبت با آمریکایی‌ها مذاکره کردیم تا از وقوع جنگ جلوگیری شود. با این حال، آمریکایی‌ها در جریان هر مذاکره خدعه کردند.

جلالی تأکید کرد: ما روابط با روسیه را به عنوان کشوری بزرگ و همسایه، مستقل از روابط خود با غرب می‌بینیم. سخن قائد شهید ما نیز همواره این بود: «روسیه مقتدر و ایران مستقل».

وی ادامه داد: ما در مناسبات خود با دنیای غرب، روسیه و چین بر حفظ استقلال و رعایت چارچوب عزت، حکمت و مصلحت تأکید کرده‌ایم.

افزایش دیدارهای مقام‌های ایران و روسیه

با احتساب دیدار هفته آینده، رؤسای جمهور روسیه و ایران تاکنون ۶ دیدار و ۶ گفت‌وگوی تلفنی داشته‌اند.

سفیر ایران در روسیه با اشاره به تماس‌های میان رهبران دو کشور گفت: مسعود پزشکیان و ولادیمیر پوتین تاکنون پنج دیدار حضوری داشته‌اند. این تعداد هفته آینده با ملاقات آنها در حاشیه اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای در بیشکک، پایتخت قرقیزستان، به ۶ دیدار می‌رسد.

رؤسای جمهور دو کشور همچنین طی دو سال اخیر ۶ گفت‌وگوی تلفنی داشته‌اند.

جلالی یادآور شد: عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، و سرگئی لاوروف، همتای روسی او، نیز در این مدت ۱۲ دیدار حضوری و ۱۷ گفت‌وگوی تلفنی داشته‌اند.

وی افزود: آخرین دیدار وزیران خارجه ایران و روسیه دو هفته قبل در حاشیه اجلاس وزیران خارجه سازمان همکاری شانگهای در بیشکک انجام شد.

تلاش برای افزایش مبادلات اقتصادی ایران و روسیه

سفیر ایران در روسیه درباره تلاش‌ها برای افزایش مبادلات اقتصادی دو کشور گفت: اقدامات خوبی در این زمینه انجام شده است، هرچند هنوز تا وضعیت مطلوب فاصله داریم.

وی معاهده جامع راهبردی ایران و روسیه را ظرفیت مهمی برای توسعه روابط اقتصادی دانست و گفت: این معاهده ۲۸ دی ۱۴۰۳ در دولت چهاردهم به امضای رؤسای جمهور دو کشور رسید. معاهده نیز از ۱۰ مهر ۱۴۰۴ اجرایی شد.

جلالی خاطرنشان کرد: این معاهده فقط یک سند سیاسی نیست. بخش مهمی از آن به همکاری‌های تجاری، اقتصادی، بانکی، سرمایه‌گذاری، حمل‌ونقل و انرژی اختصاص دارد.

وی تأکید کرد: این معاهده یک سند مادر است. همه بخش‌های اقتصادی کشور باید برای اجرای آن برنامه مشخص داشته باشند.

سفیر ایران در روسیه گفت: همه سازمان‌ها و نهادهای ایران و روسیه باید ظرفیت‌های ایجادشده در این سند را بررسی کنند. هدف باید شناسایی زمینه‌های جدید همکاری باشد.

تجارت آزاد با اوراسیا؛ فرصتی برای تجار ایرانی

جلالی ادامه داد: اجرایی شدن موافقت‌نامه تجارت آزاد ایران با پنج کشور عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا، گام مهم دیگری در توسعه روابط اقتصادی است. این توافق از ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ اجرایی شد.

وی افزود: دولت شهید رئیسی در همه فرایندهای مورد اشاره نقش داشت. دولت چهاردهم نیز این اقدامات را با گام‌های استوار ادامه داد و تکمیل کرد.

سفیر ایران در روسیه یادآور شد: با اجرای موافقت‌نامه تجارت آزاد، تعرفه گمرکی ۸۷ درصد کالا میان ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا صفر شد. روسیه بزرگ‌ترین کشور عضو این اتحادیه است.

وی این توافق را فرصت مناسبی برای تجار ایرانی دانست و گفت: سازمان‌ها و نهادهای مرتبط باید تلاش بیشتری برای استفاده تجار از این ظرفیت انجام دهند.

جلالی همچنین بر تقویت شناخت تجار ایرانی از ظرفیت‌های اقتصادی روسیه و دیگر کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا تأکید کرد.

کریدور شمال ـ جنوب؛ ظرفیت ۱۵ میلیون تن جابه‌جایی کالا

جلالی حوزه حمل‌ونقل و کریدور شمال ـ جنوب را عامل مهم دیگری در توسعه روابط اقتصادی ایران و روسیه دانست.

وی گفت: شاخه شرقی کریدور شمال ـ جنوب فعال شده است و باید میزان بهره‌برداری از آن را افزایش دهیم. این مسیر ظرفیت جابه‌جایی سالانه ۱۵ میلیون تن کالا را دارد. با این حال، برای استفاده کامل از این ظرفیت هنوز راه زیادی باقی مانده است.

این دیپلمات ایرانی درباره مسیر میانی این کریدور نیز گفت: در مسیر دریای خزر از ظرفیت‌های موجود استفاده خوبی کرده‌ایم. با این حال، به نظر من باید ناوگان دریایی ایران در این دریا افزایش یابد.

وی افزود: دولت در هر سه بخش شرقی، میانی و غربی این راهگذر بین‌المللی پیگیری‌های خوبی داشته است.

جلالی درباره بخش غربی کریدور گفت: ظرفیت ارتباطات جاده‌ای از طریق جمهوری آذربایجان به‌طور کامل فعال است. برای افزایش تعاملات تجاری نیز باید ظرفیت‌های جدید ترانزیتی و لجستیکی ایجاد کنیم.

وی با اشاره به توافق ساخت خط ریلی رشت ـ آستارا اظهار کرد: این خط، حلقه مفقوده ریلی مسیر غربی کریدور شمال ـ جنوب است. دولت پزشکیان با محوریت وزارت راه و شهرسازی، اکنون کل زمین مورد نیاز این خط ریلی را تملک کرده و در اختیار طرف روسی قرار داده است.

به گفته جلالی، طرف روسی نیز مطالعات این پروژه را آغاز کرده است.

انتقال گاز روسیه و توسعه همکاری‌های انرژی

سفیر ایران در روسیه همکاری انرژی را یکی دیگر از حوزه‌های مهم روابط اقتصادی دو کشور دانست.

وی گفت: روسیه طی سال‌های گذشته بزرگ‌ترین سرمایه‌گذار خارجی در میادین نفتی ایران بوده است. این کشور همچنان پروژه‌های خود را پیش می‌برد و سرمایه‌گذاری روسیه موجب افزایش بخشی از تولید نفت ایران شده است.

جلالی درباره طرح انتقال گاز ایران به روسیه نیز گفت: این طرح می‌تواند پروژه‌ای بزرگ و تأثیرگذار باشد. نباید آن را فقط انتقال گاز دانست. با احداث این خط لوله، ایران می‌تواند به کانون سوآپ انرژی و نقطه اتصال شرق و غرب و شمال و جنوب تبدیل شود.

وی افزود: ایران و روسیه همچنین تولید برق هسته‌ای را در دستور کار دارند. واحدهای دوم و سوم نیروگاه اتمی بوشهر نیز در حال احداث هستند.

سفیر ایران در روسیه ادامه داد: ایران و روسیه تفاهم‌نامه‌ای ۲۵ میلیارد دلاری برای ساخت نیروگاه‌های اتمی جدید امضا کرده‌اند. هیأت‌های دو کشور برای عملیاتی کردن این تفاهم‌نامه در رفت‌وآمد هستند.

وی خاطرنشان کرد: بخش خصوصی ایران نیز وارد این پروژه شده و زمین مورد نیاز برای ساخت نیروگاه اتمی در مجاورت خلیج فارس در نظر گرفته شده است.

جلالی افزود: ساخت نیروگاه‌های اتمی کوچک‌مقیاس در ایران نیز در دستور کار همکاری دو کشور قرار دارد.

سازوکارهای مالی و بانکی در حال توسعه است

جلالی درباره همکاری‌های مالی و بانکی ایران و روسیه گفت: دو کشور استفاده از پول‌های ملی، ارتباط مستقیم شبکه‌های بانکی و سازوکارهای پرداخت مستقل از زیرساخت کشورهای ثالث را دنبال می‌کنند.

وی هدف این اقدامات را افزایش حجم تجارت میان دو کشور دانست و افزود: همه مسائل تجاری ایران و روسیه حل نشده است، اما بخش زیادی از آنها در حال حل شدن است.

سفیر ایران در مسکو با اشاره به سفر اخیر رئیس کل بانک مرکزی گفت: عبدالناصر همتی نیز به روسیه سفر کرد و گفت‌وگوهای خوبی درباره این موضوع انجام داد.

وی در پایان تأکید کرد: در دو سال گذشته، پنج پایه اساسی برای توسعه روابط ایران و روسیه دنبال شده است. این پنج محور شامل معاهده جامع راهبردی، تجارت آزاد با اتحادیه اقتصادی اوراسیا، کریدور شمال ـ جنوب، سازوکارهای مالی و بانکی و همکاری در حوزه انرژی است.