فرایند سرمایه‌گذاری در استان فارس در مقایسه با برخی استان‌های کشور، دشوارتر است

جلال‌الدین عرفانی –فارس آگاه

سال‌هاست که مشکلات زیرساختی، بروکراسی اداری، دشواری تأمین مواد اولیه، ناترازی انرژی و محدودیت‌های مالی، به موانعی جدی در مسیر فعالیت واحدهای صنعتی و تولیدی تبدیل شده‌اند؛ مشکلاتی که با وجود برگزاری جلسات متعدد و ارائه راهکارهای مختلف، همچنان در بخش‌هایی از صنعت کشور تکرار می‌شوند؛ در چنین شرایطی، طولانی‌شدن فرایندهای اداری، دشواری دریافت تسهیلات و ناتوانی برخی واحدها در بازپرداخت بدهی‌های بانکی، فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد کرده است.

در کنار این مسائل، تکرار مشکلات مشابه در واحدهای صنعتی و ارجاع دوباره پرونده‌هایی با موضوعات مشترک به دستگاه‌های اجرایی، این پرسش را مطرح می‌کند که چرا برخی موانع پس از سال‌ها، همچنان پابرجا هستند و تصمیمات اتخاذشده تا چه اندازه توانسته‌اند به حل ریشه‌ای مشکلات منجر شوند و از سوی دیگر، مشکلات تأمین برق و گاز، دشواری دسترسی به مواد اولیه و تغییر شرایط اقتصادی، ضرورت بازنگری در شیوه‌های حمایت از تولید و حرکت به سمت راهکارهای پایدار را دوچندان کرده است.

در همین راستا، جلسات کارگروه رفع موانع تولید که چند سالی است در سطح استان فارس برگزار می‌شود، از سال گذشته در سطح شهرستان شیراز نیز دنبال شده است تا مشکلات واحدهای صنعتی و تولیدی با حضور مسئولان مربوطه بررسی و برای رفع آن‌ها تصمیم‌گیری شود.

فرماندار شیراز روز گذشته در حاشیه جلسه کارگروه رفع موانع تولید شهرستان در نمایشگاه شیراز اکسپو۲۰۲۶ که با هدف بررسی و پیگیری مشکلات واحدهای صنعتی و تولیدی شهرستان شیراز برگزار شد با حضور در جمع خبرنگاران به تشریح اقدامات انجام‌شده برای رفع موانع تولید، مشکلات زیرساختی و مالی صنایع، چالش‌های تأمین مواد اولیه و انرژی، ضرورت اصلاح فرآیندهای اداری و راهکارهای حمایت از سرمایه‌گذاران پرداخت و گفت: از سال گذشته تاکنون بیش از ۴۰۰ پرونده در کارگروه رفع موانع تولید شهرستان بررسی شده که مشکلات حدود ۹۰ درصد حل شده و این نشان دهنده تاکید دولت بر ضرورت تسهیل فرآیندهای سرمایه‌گذاری، حمایت از تولیدکنندگان و اصلاح رویکردهای موجود است.

سید علاءالدین کراماتی افزود: معتقدیم نجات صنعت صرفاً از مسیر پرداخت تسهیلات بانکی امکان‌پذیر نیست و با وام نمی شود صنعت را نجات داد، بلکه بهره‌گیری از دانش، تقویت زیرساخت‌ها و توسعه تعاملات اقتصادی از ضرورت‌های اساسی رونق تولید است.

ضرورت رفع موانع سرمایه‌گذاری در شهرستان شیراز

فرماندار شیراز با اشاره به جایگاه قانونی فرمانداری‌ها در رفع موانع تولید اظهار کرد: یکی از وظایف و تکالیف قانونی فرمانداری‌ها، پیگیری مسائل مربوط به رفع موانع تولید است، با این حال، اگر شرایط فعالیت اقتصادی در کشور را بررسی کنیم، متوجه می‌شویم که در بسیاری از موارد، به‌جای تسهیل امور، موانع متعددی در مسیر سرمایه‌گذاری ایجاد شده است.

وی افزود: بر اساس گزارش‌ها و تجربه‌هایی که سرمایه‌گذاران مطرح می‌کنند، فرایند سرمایه‌گذاری در استان فارس در مقایسه با برخی کشورهای دیگر و حتی بعضی استان‌های کشور، دشوارتر است و گاهی سرمایه‌گذاران از تجربه‌های خود در کشورهای دیگر می‌گویند که در آنجا مشکلات و موانع اجرای یک پروژه طی ۲ تا ۳ روز برطرف شده است، اما در ایران، استان فارس و شهر شیراز، برخی پروژه‌ها با وجود گذشت چندین سال همچنان به نتیجه نرسیده‌اند.

کراماتی با اشاره به ضرورت تقویت جایگاه فرمانداری در پیگیری مشکلات واحدهای تولیدی بیان کرد: زمانی که به فرمانداری شیراز آمدم، متوجه شدم جلسات مربوط به رفع موانع تولید در سطح شهرستان برگزار نمی‌شود و مسائل عمدتاً در سطح استان مورد بررسی قرار می‌گیرد، این وضعیت را نوعی اجحاف در حق شهرستان شیراز می‌دانستم؛ شهرستانی که با توجه به تمرکز بخش قابل‌توجهی از کارخانه‌ها، صنایع و ظرفیت‌های اشتغال استان در آن، باید نقش مؤثرتری در تصمیم‌گیری و پیگیری مشکلات تولیدکنندگان داشته باشد.

وی ادامه داد: در نخستین گفت‌وگو با آقای استاندار، پیشنهاد کردم تمام جلسات مربوط به رفع موانع تولید در خود شهرستان شیراز و در فرمانداری برگزار شود و ایشان نیز از این پیشنهاد استقبال کردند و بر ضرورت تقویت جایگاه فرمانداری تأکید داشتند تا این مجموعه در سایه استانداری قرار نگیرد و نقش آن در پیگیری مسائل شهرستان کمرنگ نشود.

بررسی بیش از ۴۰۰ پرونده از سال ۱۴٠۴، رفع حدود ۹۰ درصد مشکلات

فرماندار شیراز با اشاره به فعالیت کارگروه رفع موانع تولید شهرستان از سال ۱۴٠٠ گفت: از آن زمان تاکنون، بیش از ۴۰۰ پرونده در این کارگروه مطرح و بررسی شده است و این پرونده‌ها موضوعات مهمی را در بر می‌گیرند؛ بر اساس گزارش‌ها و ارزیابی‌های ارائه‌شده از سوی مراجعه‌کنندگان، مشکلات حدود ۹۰ درصد از پرونده‌ها برطرف شده است.

وی افزود: بخشی از مشکلات باقی‌مانده به موضوعات ملی مربوط می‌شود که حل آن‌ها در اختیار شهرستان نیست؛ پیگیری این موارد از طریق استاندار و سازمان‌ها و دستگاه‌هایی که امکان دنبال‌کردن مسائل در سطح ملی را دارند، ادامه دارد تا زمینه رفع موانع این واحدها نیز فراهم شود.

کراماتی با تأکید بر ضرورت توجه هم‌زمان به معیشت مردم، صنعت و اشتغال اظهار کرد: امروز ناگزیر هستیم به وضعیت معیشت مردم، شرایط فعالیت صنایع و ظرفیت‌های اشتغال توجه ویژه داشته باشیم، تسهیل امور باید به‌گونه‌ای باشد که آثار آن در عمل قابل مشاهده باشد، نه اینکه صرفاً در قالب جلسات و مصوبات باقی بماند.

وی ادامه داد: تلاش ما این است که از تمام ظرفیت‌های موجود برای حمایت از سرمایه‌گذاران و صاحبان کارخانه‌ها استفاده کنیم؛ چه واحدهایی که در شهرک‌های صنعتی مستقر هستند و چه مجموعه‌هایی که خارج از این شهرک‌ها فعالیت می‌کنند، باید مشکلات آن‌ها را بشنویم، در کنارشان باشیم و برای رفع موانع پیش رویشان اقدام کنیم تا مردم شهرستان شیراز و استان فارس احساس کنند که در مواجهه با مشکلات اقتصادی و تولیدی تنها نیستند و مجموعه‌هایی وجود دارند که مسائل آن‌ها را درک می‌کنند و برای حل آن‌ها تلاش دارند.

کمبود مواد اولیه و انرژی؛ موانع جدی فعالیت واحدهای تولیدی

فرماندار شیراز با اشاره به برخی از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی تولیدکنندگان بیان کرد: یکی از مشکلات جدی واحدهای صنعتی، دشواری تأمین مواد اولیه است. شرایط ناشی از جنگ‌های اخیر و تحولات و اتفاقات ناگوار، مشکلات این بخش را تشدید کرده و تأمین مواد اولیه را برای بسیاری از واحدها دشوار ساخته است.

وی افزود: زمانی که یک واحد تولیدی در تأمین مواد اولیه با مشکل مواجه می‌شود، میزان تولید آن کاهش می‌یابد و در صورت تداوم این وضعیت، ممکن است ناچار به تعدیل نیرو شود؛ بنابراین، مشکلات تأمین مواد اولیه تنها به صاحبان صنایع محدود نمی‌شود، بلکه می‌تواند بر اشتغال و معیشت خانواده‌های کارگران نیز تأثیر بگذارد.

کراماتی با اشاره به مشکلات تأمین انرژی در صنایع گفت: در کنار مواد اولیه، تأمین انرژی، به‌ویژه برق، از دیگر چالش‌های مهم واحدهای تولیدی است، در دنیای امروز، برق برای فعالیت‌های صنعتی نقشی حیاتی دارد و می‌توان آن را به روح در کالبد تشبیه کرد؛ هنگامی که این عنصر حیاتی در دسترس نباشد، فعالیت مجموعه‌هایی که به برق وابستگی مستقیم دارند، با اختلال مواجه می‌شود.

وی ادامه داد: در همین زمینه، تلاش کرده‌ایم با ایجاد زمینه مناسب برای استفاده از منابع جایگزین انرژی، به‌ویژه انرژی خورشیدی، بخشی از مشکلات را کاهش دهیم؛ توسعه این ظرفیت‌ها می‌تواند به صنایع کمک کند تا وابستگی کمتری به شبکه برق داشته باشند و در زمان بروز محدودیت‌ها، فعالیت خود را با دشواری کمتری ادامه دهند.

فرماندار شیراز همچنین با اشاره به اهمیت بارندگی‌ها و ظرفیت نیروگاه‌های برق‌آبی اظهار کرد: امیدواریم شرایط بارندگی به‌گونه‌ای باشد که امکان استفاده مناسب از ظرفیت سدها برای تولید برق فراهم شود؛ در سال‌های اخیر، به دلیل شرایط منابع آبی، در استفاده از این ظرفیت‌ها با محدودیت‌هایی مواجه بوده‌ایم و تقویت منابع تولید برق می‌تواند به کاهش بخشی از مشکلات کمک کند.

وی با اشاره به مشکلات تأمین گاز در فصل زمستان افزود: زیرساخت‌های انرژی به برق محدود نمی‌شود و در فصل زمستان، تأمین گاز نیز می‌تواند به یکی از دغدغه‌های صنایع تبدیل شود و این موضوع در شرایطی مطرح است که ایران از کشورهای بزرگ تولیدکننده گاز به شمار می‌رود و باید درباره چرایی تداوم چنین محدودیت‌هایی تأمل کرد.

کراماتی تأکید کرد: بخشی از این مشکلات نشان می‌دهد که در گذشته، آن‌گونه که باید، برای نیازهای آینده برنامه‌ریزی نکرده‌ایم، هرچند نمی‌توان گذشته را تغییر داد، اما باید از تجربه‌های پیشین برای اصلاح مسیر استفاده کنیم؛ بهره‌گیری از ظرفیت دانشگاه‌ها، افزایش بهره‌وری و مدیریت مصرف انرژی در بخش خانگی، در کنار توسعه ظرفیت‌های تولید، می‌تواند به کاهش فشار بر صنایع کمک کند.

وی خاطرنشان کرد: باید هم در بخش مصرف، صرفه‌جویی و مدیریت منابع را جدی بگیریم و هم برای افزایش ظرفیت تولید انرژی برنامه‌ریزی کنیم تا واحدهای صنعتی در تأمین نیازهای اساسی خود با مشکل مواجه نشوند.
با وام نمی‌شود صنعت را نجات داد

فرماندار شیراز با اشاره به مشکلات مالی واحدهای تولیدی و پرونده‌های مطرح‌شده در کارگروه رفع موانع تولید گفت: یکی از موضوعاتی که بارها از سوی تولیدکنندگان مطرح می‌شود، نیاز به تسهیلات بانکی یا ناتوانی در بازپرداخت وام‌هایی است که پیش‌تر دریافت کرده‌اند؛ افزایش هزینه‌ها و تورم موجب شده است که برخی واحدها نتوانند مطابق برنامه اولیه، تعهدات مالی خود را انجام دهند.

وی افزود: در این موارد، تلاش می‌کنیم از طریق تعامل با بانک‌ها و بررسی شرایط واحدهای تولیدی، زمینه حل مشکلات را فراهم کنیم؛ در بسیاری از پرونده‌ها، پیگیری‌های انجام‌شده از مسیر بانکی نتیجه‌بخش بوده و توانسته است بخشی از موانع موجود را برطرف کند.

کراماتی با تأکید بر اینکه حمایت مالی به‌تنهایی برای نجات صنایع کافی نیست، تصریح کرد: با وام نمی‌شود صنعت را نجات داد؛ نجات صنعت به فکر، اندیشه، تعامل، دانش و توانایی حضور در بازارهای جهانی نیاز دارد و تسهیلات بانکی می‌تواند در شرایطی به واحدهای تولیدی کمک کند، اما اگر برنامه‌ریزی درستی وجود نداشته باشد و مشکلات اساسی یک بنگاه اقتصادی شناسایی نشود، تزریق منابع مالی به‌تنهایی راهگشا نخواهد بود.

وی ادامه داد: گاهی سرمایه‌گذاری بدون انجام مطالعات کافی و بررسی همه جوانب صورت می‌گیرد؛ در چنین شرایطی، ظرفیت‌های واقعی بازار، شرایط اقتصادی، امکان تأمین مواد اولیه، زیرساخت‌های موردنیاز و سایر عوامل مؤثر به‌درستی ارزیابی نمی‌شوند و همین موضوع می‌تواند در ادامه فعالیت، مشکلاتی برای سرمایه‌گذار ایجاد کند.

فرماندار شیراز بیان کرد: در مقابل، ممکن است یک سرمایه‌گذاری با مطالعات مناسب و برنامه‌ریزی دقیق آغاز شده باشد و مسیر مطلوبی را طی کند، اما وقوع اتفاقات پیش‌بینی‌نشده، از جمله جنگ‌ها و تحولات اقتصادی، شرایط را تغییر دهد و ادامه فعالیت را با دشواری مواجه سازد؛ در چنین وضعیتی، حمایت از تولیدکنندگان ضروری است و ما نیز تلاش کرده‌ایم این حمایت را انجام دهیم و در ادامه مسیر نیز پیگیری خواهیم کرد.

وی با تأکید بر ضرورت توجه به دانش و ظرفیت‌های علمی در توسعه صنعت اظهار کرد: امروز باید از ظرفیت علم برای ایجاد ثروت استفاده کنیم؛ بسیاری از شرکت‌های بزرگ و ثروتمند جهان فعالیت خود را از نقطه‌ای معمولی آغاز کرده‌اند، اما با تکیه بر دانش، نوآوری و فناوری توانسته‌اند به مجموعه‌هایی بزرگ تبدیل شوند.

کراماتی افزود: بخش مهمی از این موفقیت‌ها حاصل فعالیت شرکت‌های دانش‌بنیان و بهره‌گیری از دانش برای تولید ارزش اقتصادی است؛ بنابراین، اگر به دنبال موفقیت در حوزه صنعت و تولید هستیم، باید شیوه‌هایی را انتخاب کنیم که در آن‌ها ثروت از مسیر علم، عقلانیت، دانش و واقع‌بینی ایجاد شود.

وی با اشاره به تغییر رویکردهای اقتصادی در جهان و اهمیت شرکت‌های دانش‌بنیان خاطرنشان کرد: امروزه بسیاری از ثروتمندان بزرگ جهان، ثروت خود را نه صرفاً از طریق فعالیت‌های متکی بر نیروی بدنی، بلکه با استفاده از دانش، فناوری و نوآوری به دست آورده‌اند؛ شرکت‌هایی که با سرمایه‌های اولیه محدود فعالیت خود را آغاز کرده‌اند، با اتکا به علم و بهره‌گیری از ظرفیت‌های فکری توانسته‌اند به مجموعه‌هایی بزرگ تبدیل شوند.

فرماندار شیراز تأکید کرد: دیگر نمی‌توان علم و ثروت را دو مقوله جدا از هم دانست؛ چراکه در بسیاری از فعالیت‌های اقتصادی امروز، ثروت محصول علم است و اگر می‌خواهیم در صنعت و تولید به موفقیت برسیم، باید به سمت روش‌هایی حرکت کنیم که بر دانش، نوآوری و بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی استوار باشند.