![شور حسین است چه ها می کند! شور حسین است چه ها می کند!](https://farsagah.ir/wp-content/uploads/شور-حسین-است-چه-ها-می-کند-2.jpg)
شور حسین است چه ها می کند!به گزارش فاطمه مقدم خبرنگار فارس اگاه، استان فارس با تنوع زبان، فرهنگ و آداب، به عنوان نمایندهای از اقوام مختلف ایران مطرح است مراسم سنتی و آیینی محرم در فارس آیینی پیوند خورده با تعالیم اخلاقی و تعدیل کننده افراط و تفریط های رفتاری برای عزاداران حسینی یک شهر یا یک روستا بوده است. چیزی که شاید بتوان گفت گمشده خیلی از مجلس های عزاداری محرم امروزی است. درادامه نگاهی به آیین های سنتی محرم ثبت ملی شده فارس خواهیم داشت
* حمل طبق چراغ و آئینه سنت کهن شیرازی ها
یکی از آئینهای مردم شیراز در ماه محرم حمل طبقهای چراغ و آئینه است که همچنان ادامه دارد. مردان قدرتمند هر محله طبقهایی را که مملو از چراغ و آئینه بود بر سر میگذاشتند و در چهار راهها به دور خود میچرخیدند، مردم نیز در این مواقع صلوات میفرستادند.علاوه بر حمل طبق، مردان پایه علامت که از جنس فلز و بسیار سنگین بود را روی شال بزرگی که بر کمر میبستند، میگذاشتند و با دیدن شاهچراغ(ع) به گونهای خم میشدند که قسمت بالای علامت که دارای زنگی بزرگ بود نیز به حرم مطهر تعظیم کند.
*عم کبار آیین یار خواهی خرمبیدی ها در شب عاشورا
مراسم عباسخواهی در زبان محلی عم کبار نام دارد که در شهرستان خرمبید بیش از ۱۵۰ سال قدمت دارد و یکی از باشکوهترین مراسم در شمال استان فارس است که به ثبت ملی نیز رسیده است.
این نام از بیت ” عمه کو یارم عباس، ای شهریارم عباس” گرفته شده در واقع در ابتدا ” عمه کو یار” بوده پس از آن به شکل ” عمه کیار” و در نهایت به شکل ” عمه کبار” درآمده است و منظور از یار، یار حضرت امام حسین (ع) یعنی حضرت ابوالفضل العباس (ع) است. در این آئین که در ردیف هنرهای نمایشی قرار میگیرد، مردم با علمهایی در دست گرداگرد قدیمیترین علم منطقه در حالی که کمر یکدیگر را گرفتند حلقه میزنند.
*چکچکو پاسخی به سمکوبی اسبان اشقیا بر بدن شهدای کربلا
آئین «چک چکو» یکی از رسوم ۲۰۰ ساله مردم استهبان فارس است که در ایام محرم برگزار میشود. در برگزاری آیین چکچکو عزاداران از قبل دو قطعه سنگ یا چوب تهیه میکنند و به دور نوحهخوان گرد میآیند. به هنگام نوحه خوانی و با اشاره نوحهخوان، عزاداران به جای سینه زدن، سنگها را در دودست نگاه داشته و بالا میبرند و در بالای سر دو سنگ یا دو چوب را به هم میزنند بعد همزمان با ریتم نوحه، خم شده و دوباره سنگها را میان دو پایشان به یکدیگر میزنند. سپس به صورت هماهنگ یک گام به جلو و یک گام به عقب برمیدارند و دَم یا بیت اول نوحه را تکرار میکنند. بر اساس روایت مورخان، پس از شهادت امام حسین (ع) لشکریان یزید به دستور شمر لعین با اسبهایشان بر جنازه شهدای کربلا تاختند و آیین چکچکو، واکنش به سمکوبی اسبان اشقیا بر بدنهای مطهر اولیاست.
*«چارچو گردانی» آیینی که از یزد به استهبان آمد
«چارچو» که یزدی های به آن نخل می گویند عبارت است از اتاقکی چوبی به بلندی ۳-۴ گز که دارای چهار پایه است. چارچو در اصل از یزد به استهبان آورده شده است. حدود ۲۵۰ سال پیش عده ای از یزدیان که به استهبان دعوت شده بودند تا به عمران و آبادی این شهرستان بپردازند این شیوه از عزاداری را در این شهر مرسوم کردند مراسم چارچوگردانی یکی از مراسم محرم در حسینه سادات اهر شهر استهبان استان فارس است که در شب عاشورا در این مراسم مردم یک سازه عظیم چوبی یا فلزی که نماد تابوت حضرت امام حسین (ع) می باشد را بر دوش خود بلند می کنند و به شیوه ای خاص در میدان رو به حسینیه می چرخانند . مردم استهبان چارچو را نمادی از مظلومیت امام حسین (ع) می دانند.
* سینهزنی سنتی لاریها عزاداری آهنگین
لارستان را شاید بتوان یکی از پر شور ترین شهرهای فارس در ایام محرم خواند.عزاداری سنتی و سینهزنی مردم لارستان است، این آیین که با زمزمه نوحههای جانسوز همراه است هرسال در حسینیهها و تکایای این دیار کهن به شکل آیینی برگزار میشود. سینه زنی سنتی لار به طور معمول شب هنگام که موقع فراغت از کار روزانه است انجام می شود. سینهزنها در لارستان نیز چون کازرونی ها با دست چپ کمربند نفر سمت چپ خود را میگیرند و با دست راست به سینه میزنند و در زمانهای مشخص، هر بیت یا بندی که نوحهخوان در میانه میخواند جواب میدهند.
*سینه زنی دایره ای دوانی های کازرونی
سینه زنی دایره ای دوانی های کازرونی نیز از جمله آیین های ثبت ملی شده محرم فارس است این نوع سینه زنی، گرچه برگرفته از مراسم سینه زنی بوشهری هاست، اما هم در ریتم نوحه خوانی ، هم در انتخاب شعرها، با سینه زنی بوشهری ها تفاوت دارد. ریتم سینه زنی دوانی ها تندتر و حماسی تر است. روستای دوان مشتمل بردو محله پایین و محله بالاست و آیین عاشورا گذشته های دوردراین دو محله به طور جداگانه اجرا می شده و تا به امروز نیز ادامه دارد. سینهزنان در حالی که هر یک با دست چپ کمربند نفر سمت چپ خود را گرفتهاند در یک دایره قرار میگیرند.
**خیمه های برافراشته آیین ۴۰۰ ساله مردم زرقان
یکی دیگر از آیین های ثبت ملی شده فارس مراسم تعزیه و خیمه های برافراشته آیین ۴۰۰ ساله مردم زرقان است. خیمه های برافراشته در شهر زرقان فارس آیینی کهن است که قدمت آن به دوره صفویه می رسد و هر ساله مردم این شهر در این خیمه های تاریخی به سوگواری محرم و صفر می پردازند. خیمه های عاشورایی به وسعت بیش از ۵۰ مترمربع و به بلندای بیش از ۱۲ متر است که بر ۶ ستون چوبی محکم استوار و مزین به پرچم سرخ «یا حسین» شده و برای برافراشتن هرکدام به بیش از ۱۵۰ مرد تنومند نیاز است.
* شروع مراسم محرم در فورگ داراب با افراشتن پرچم سرخ
یک روز مانده به محرم در شهر فورگ داراب مراسمی برگزار می شود که قدمت آن به قرن اول هجری میرسد و با شماره ۱۲۴۴ به جرگه آئینهای عاشورایی ثبت شده استان فارس پیوسته است. در این مراسم سنتی و آیینی مردم شهر دوبرجی بخش فورگ بر اساس رسم دیرینه بیرق عزا را با چاووشی خوانی و نوحهسرایی روی پشتبام مهدیه شهر نصب میکنند و به استقبال ماه محرم میروند.قدمت ۱۰۰ ساله، مردمی بودن و حضور نونهالان و خردسالان در حمل پرچم از ویژگیهای این آیین مذهبی-عاشورایی است.