true
معاون زیارتی و گردشگری استانداری فارس، در گفتوگو با «فارس آگاه» :
شعبه ایرانشناسی فارس مهرماه با ریاست استاندار بر هیأت امنا افتتاح میشود
اگر قرار بود بنیاد ایران شناسی شعبهای غیر از تهران داشته باشد، باید در فارس میبود
فعالیتهای تعاملی و اجتماعی بنیاد فارس شناسی متوقف شده و کارهای پژوهشی آن ادامه دارد
فاطمه مقدم – فارس آگاه
شناخت ایران، پیشینهای طولانیتر از شکلگیری نهادهای رسمی نظیر ایرانشناسی دارد، اما تلاش برای سروسامان دادن این مطالعات به شکل یک نهاد علمی، دستکم به میانه قرن گذشته بازمیگردد. پیشنه سامانمند کردن مطالعات ایرانشناسی قدیمی است و به سال 1324 با میگردد که استاد ابراهیم پورداود، انجمن ایرانشناسی را پایهگذاری کرد. انجمنی که با بهرهگیری از نامیترین اساتید ادبیات چون ذبیحالله صفا، منوچهر ستوده و محمد معین، تلاش داشت مطالعه درباره ایران را به شکلی علمی و منسجم دنبال کند؛ این جریان اما پس از درگذشت پورداود در سال ۱۳۴۷ متوقف شد و نزدیک به سی سال بعد، ایرانشناسی بار دیگر در قالب یک نهاد رسمی احیا شد. بنیاد ایرانشناسی در سال ۱۳۷۶ و در دولت سیدمحمد خاتمی، زیر نظر نهاد ریاستجمهوری در چارچوب سیاست فرهنگی رئیس اصلاحات برای بازشناسی هویت ایرانی و معرفی آن به جهان تأسیس گردید و حسن حبیبی، دانشآموختۀ دکترای جامعهشناسی و حقوق از دانشگاه سوربون و دومین وزیر فرهنگ و آموزش عالی جمهوری اسلامی با حکم خاتمی به عنوان نخستین رئیس بنیاد فعالیت خود را آغاز کرد.
بنیاد ایرانشناسی از همان ابتدا بنا نبود که تنها یک مرکز برای مطالعه تاریخ باشد، بلکه مأموریت آن مطالعه و پژوهش درباره فرهنگ و تمدن ایران و فراهم کردن زمینه معرفی این میراث به جهان تعریف شد. به گفته محمدعلی عزتزاده عضو هیأت مدیره انجمن ایرانشناسی ایران در گفتوگویی با خبرگزاری مهر «ایرانشناسی حوزهای میانرشتهای است که از تاریخ و باستانشناسی تا زبان و ادبیات، جغرافیا، مردمشناسی، هنر و دیگر علوم را برای شناخت ایران به کار میگیرد.»
در آن گفتوگو همچنین تأکید شده است که «موضوع مرکزی ایرانشناسی، خود ایران است و این حوزه از دادههای رشتههای مختلف برای شناخت آن استفاده میکند.»
در همین مسیر، فعالیت بنیاد از پژوهش صر،ف فراتر رفت و به آموزش نیز رسید. به گفته محمدعلی عزتزاده «بنیاد ابتدا فعالیتهای پژوهشی داشت و از سال ۱۳۸۸ در مقطع کارشناسی ارشد دانشجو پذیرفت؛ همچنین امروز رشته ایرانشناسی در ۱۲ دانشگاه کشور از مقطع کارشناسی تا دکتری ارائه میشود.»
اما شاید مهمترین دلیل علمی ایجاد این بنیاد این بود که ایرانشناسی از رشتهای در بیرون از ایران به داخل کشور منتقل شود و با ایجاد شعبههایی در استانهای مختلف در سراسر کشور ریشه بدواند. عزتزاده عضو هیأت مدیره انجمن ایرانشناسی ایران بر ضرورت انتقال مرکز ثقل ایرانشناسی به داخل ایران تأکید میکند و معتقد است که مطالعاتی که پژوهشگران خارجی درباره ایران انجام دادهاند، در نهایت نوعی «دیگرشناسی» است، در حالی که ایرانشناسی در داخل کشور میتواند به «خودشناسی» تبدیل شود.
حالا قرار است که شعبهای از این بنیاد در استان فارس به عنوان هجدهمین استان میزبان این بنیاد، شکل بگیرد؛ استانی که خود یکی از مهمترین عرصههای مطالعه تاریخ، فرهنگ، ادبیات و تمدن ایران است.
اخیرا استاندار فارس از پیگیری برای راهاندازی شعبه بنیاد ایرانشناسی در شیراز خبر داده و گفته که ساختمان آن نیز تأمین شده و این شعبه قرار است که ظرف چند ماه آینده گشایش یابد.
این خبر در شرایطی مطرح میشود که بنیاد فارسشناسی نیز سالهاست با مأموریت مطالعه و معرفی تاریخ و فرهنگ استان فعالیت میکند، اما به گفته مهدی پارسایی، معاون زیارتی و گردشگری استانداری فارس، این بنیاد با کمبود منابع مالی مواجه است و به همین دلیل در سالهای اخیر حتی رویداد ملی نیز برگزار نکرده است؛ بنابراین راهاندازی شعبه بنیاد ایرانشناسی در شیراز تنها زمانی میتواند به یک اتفاق تازه در حوزه مطالعاتی شناخت داشتههای فرهنگی و جعرافیایی و غیره تبدیل شود که نسبت آن با بنیاد فارسشناسی روشن باشد؛ آیا قرار است این شعبه مأموریتهای بنیاد فارسشناسی را تکمیل کند، ظرفیتهای پژوهشی آن را تقویت کند یا نهادی موازی در کنار آن شکل بگیرد؟
معاون زیارتی و گردشگری استانداری فارس، در گفتوگو با «فارس آگاه» با اشاره به مأموریت شعبه بنیاد ایرانشناسی در فارس و شیراز گفت: این بنیاد بر اساس همان اساسنامه اصلی خود فعالیت خواهد کرد و محور کار آن، پژوهش و آموزش در تمام جوانب ایرانشناسانه خواهد بود، این بنیاددر ۱۷ استان کشور شعبه دارد و تأسیس این بنیاد در فارس به دلیل حضور بنیاد فارسشناسی به تعویق افتاده بود، اما اکنون قصد راهاندازی شعبه را داریم و در مرحله واگذاری ساختمان هستیم و احتمالاً برای مهرماه میتوانیم آغاز به کار رسمی آن را اعلام کنیم.
مهدی پارسایی ادامه داد: بنیاد ایرانشناسی در فارس یک اداره خواهد بود و استاندار، ریاست هیأت امنای آن را بر عهده خواهد داشت؛ این شعبه قرار است یکسری برنامههای رویدادی و پژوهشی در حوزه گسترده ایران را برگزار کند و حتی میتواند زمینهای برای تربیت ایرانشناسان داخلی و خارجی در فارس را نیز فراهم کند.
معاون استاندار فارس در پاسخ به این پرسش که با توجه به کمبود بودجه بنیاد فارسشناسی، منابع مالی شعبه بنیاد ایرانشناسی از کجا تأمین خواهد شد، گفت: تمام شعب ایرانشناسی در کشور ردیف بودجه ملی دارند.
وی بنیاد فارسشناسی را در ابتدای تأسیس، یکی از مؤثرترین نهادهای فرهنگی پس از انقلاب در فارس دانست و گفت: بنیاد فارسشناسی حدود ۳۰۰ جلد کتاب معتبر علمی در تراز با محور فارس چاپ کرده و در دورههای مختلف مدیریتی خود فعالیتهای جدی اجتماعی در شهر شیراز داشته است؛ هم رویداد برگزار میکرده و هم کتاب چاپ میکرده، اما در دوره حاضر فعالیتهای تعاملی و اجتماعی آن متوقف شده است، هرچند فعالیتهای پژوهشی همچنان در این بنیاد ادامه دارد.
پارسایی افزود: بنیاد فارسشناسی و ایرانشناسی و هر ساختار دیگری که برای پژوهش در حوزه ایران شکل بگیرد، یک اقدام توسعهای است و اینکه مدیر آن چه روحیهای دارد و برنامههای تعاملی و اجتماعی برگزار میکند یا نمیکند، یک سبک مدیریتی است که ما نیز در دوره حاضر نسبت به مدیریت فارسشناسی نقد داریم؛ اما این بنیاد همچنان زمینهای برای مطالعه تخصصی و بهرهگیری از دانشپژوهان در حوزه فارسشناسی و تألیف کتاب فراهم میکند.
وی با اشاره به ظرفیتهای شعبه بنیاد ایرانشناسی در فارس گفت: این بنیاد به دنبال تربیت ایرانشناسان خارجی و داخلی است و مأموریت اساسی آن، فراتر از پژوهشهای تخصصی، رساندن شناخت ایران به میان مردم، از کودکان و نوجوانان تا بزرگسالان و از گروههای تخصصی و دانشگاهی تا عموم جامعه است.
معاون زیارتی و گردشگری استانداری فارس تأکید کرد: ایجاد شعبه ایرانشناسی در فارس باید بر یکی از پایههای استفاده از منابع مطالعاتی این استان استوار باشد، چرا که مفهوم ایران از دل فارس زاده شده است و حتی اگر قرار بود یک شعبه دیگر غیر از شعبه مرکزی تهران داشته باشیم، باید این شعبه در فارس میبود.
پارسایی تأسیس بنیاد ایرانشناسی در فضای عمومی و نه صرفاً در قالب یک مجموعه تخصصی زیر نظر دانشگاه را ضروری دانست و گفت: این شعبه میتواند منفعت عمومی داشته باشد و مردم را با مباحث ایرانشناسی درگیر کند؛ از آنجا که این بنیاد مأموریت ملی و بینالمللی دارد، میتوانیم از طریق تأسیس بنیاد ایرانشناسی، دانشجویان خارجی و پژوهشگران حوزه ایران را نیز به استان دعوت کنیم.
وی در پایان، یکی از کارکردهای مهم ایرانشناسی را تقویت حس میهندوستی و تحکیم هویت ملی عنوان کرد؛ هویتی که به باور بنیانگذاران بنیاد میتواند جامعه را از نظر روحی و فکری در برابر جلوههای آشکار و پنهان تهاجم فرهنگی بیگانگان مقاومتر کند.
true
true
https://farsagah.ir/?p=81872
true
true
