جنگ سقف زندگی مردم را آنقدر پایین آورده است که طبقه فرودست کمرشان را نمی توانند صاف کنند و طبقه متوسط هم روز به روز سبد هزینه هایش بزرگ تر و سبد خریدش کوچکتر می شود

فاطمه مقدم – فارس آگاه

جنگ، جنگ ، جنگ و دیگر هیچ . از شروع جنگ 12 روزه در خرداد 1404 جنگ درایران تنها به بمب و موشک و پهپاد خلاصه نمی شود جنگ به سفره مردم راه پیدا کرده است جنگ سقف زندگی مردم را آنقدر پایین آورده است که طبقه فرودست کمرشان را نمی توانند صاف کنند و طبقه متوسط هم روز به روز سبد هزینه هایش بزرگ تر و سبد خریدش کوچکتر می شود .بسیاری از خانواده‌ها دیگر خرید ماهانه را به اقلام کاملاً ضروری محدود کرده‌اند و به محض واریز حقوق، پیش از آنکه موج تازه‌ای از افزایش قیمت‌ها از راه برسد، راهی فروشگاه‌ها می‌شوند تا دست‌کم نیازهای اولیه خانه را تأمین کنند. چون پول این روزها زود دود می شود باید سریع دست بجنبانند و راهی فروشگاه شود تا یخچالی که مدتی است خالی مانده را پر کنند. بررسی قیمت‌های موجود در فروشگاه‌های بزرگ نشان می‌دهد پر کردن سبد خرید فقط با اقلام ضروری بخش زیادی از بودجه ماهانه خانواده‌ها را به خود اختصاص می‌دهد.

این فشار در آمارهای رسمی نیز قابل مشاهده است.آخرین گزارش  منتشر شده از مرکز آمار ایران که نرخ تورم خرداد ماه امسال نشان می‌دهد هزینه زندگی همچنان با سرعت بالایی در حال افزایش است. در خرداد ۱۴۰۵، تورم ماهانه به ۵.۹ درصد رسید؛ یعنی خانوارها تنها در یک ماه به طور متوسط نزدیک به ۶ درصد بیشتر برای خرید کالاها و خدمات نسبت به ماه پیش هزینه کرده‌اند. این افزایش در بخش خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات حتی بیشتر بوده و به ۶.۸ درصد رسیده است. همچنین خانوارها برای خرید همان سبد کالا و خدمات نسبت به خرداد سال گذشته به طور میانگین ۸۸.۶ درصد بیشتر پرداخت کرده‌اند؛ آماری که نشان می‌دهد هزینه‌های روزمره، به‌ویژه خریدهای ماهانه، همچنان سنگین‌تر از گذشته بر دوش خانواده‌هاست. اما این اعداد زمانی ملموس‌تر می‌شوند که پای قفسه فروشگاه‌ها بایستید. بررسی قیمت اقلام ضروری دربازار نشان میدهد تههی اقلام ضروری خانه از مواد غذایی تا شوینده ها بخش زیادی از بودجه خانوار را را می بلعد به‌گونه‌ای که پر کردن یک سبد خرید معمولی نیز دیگر کار ساده و کم‌هزینه‌ای نیست.

***از فجر تا طارم همه ارقام برنج گران شدند

برنج، یکی از اصلی‌ترین غذاهای سفره ایرانی، این روزها به یکی از پرهزینه‌ترین خریدهای خانوار تبدیل شده است. بازار برنج ایران درسال جاری شاهد تحولات قیمتی چشمگیری بوده است. قیمت برنج ایرانی درتیر ماه نیز در مقایسه با ماه‌های گذشته رشد قابل‌توجهی را تجربه کرده و بسیاری از ارقام محبوب برنج به سقف‌های قیمتی جدید رسیده اند به طوریکه قیمت برنج طارم هاشمی ممتاز که همواره به عنوان یکی از مرغوب‌ترین و پرفروش‌ترین برنج‌های ایرانی شناخته می‌شود، امروز به مرز کیلویی نیم میلیون تومان در بازار خرده‌فروشی عرضه می‌شود. اما اگر بخواهیم ارزان‌ترین برنج ایرانی موجود در بازار را قیمت بدهیم  برنج فجر نورآباد است که با قیمت هر کیلو 170 هزار تومان فروخته می‌شود. ولی اگر طرفدار برنج‌های بومی استان فارس باشند، باید هزینه بیشتری بپردازند. برنج کامفیروزی، یکی از مرغوب‌ترین ارقام این استان، حتی در ارزان‌ترین نمونه‌های موجود نیز با قیمتی حدود کیلویی ۳۶۰ هزار تومان به فروش می‌رسد.

***لقمه های گران قیمت گوشت ومرغ

بازار گوشت و مرغ در هفته‌های اخیر با افزایش قیمت و نوسانات قابل‌توجهی روبه‌رو بوده و بار دیگر هزینه تأمین پروتئین را برای خانوارها بالا برده است. کارشناسان، کاهش جوجه‌ریزی در ماه‌های گذشته و افزایش هزینه‌های تولید را از مهم‌ترین دلایل رشد قیمت مرغ عنوان می‌کنند.

بررسی قیمت‌ها در فروشگاه‌های بزرگ نشان می‌دهد برای خرید یک بسته مرغ شش‌تکه ۱۶۰۰ گرمی باید دست‌کم ۶۹۱ هزار تومان پرداخت کرد. سینه مرغ ممتاز بدون استخوان نیز در بسته‌بندی ۹۰۰ گرمی با قیمتی حدود ۶۶۰ هزار تومان عرضه می‌شود.

گوشت قرمز همچنان یکی از گران‌ترین اقلام سبد خرید خانوار است. ارزان‌ترین بسته یک کیلویی گوشت چرخ‌کرده مخلوط گوسفند و گوساله حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان قیمت دارد. یک کیلوگرم ران گوسفندی نیز با قیمتی بیش از ۲ میلیون تومان عرضه می‌شود. قیمت هر کیلوگرم گوشت گوساله از حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان آغاز می‌شود و برای خرید ران ممتاز گوساله باید حدود یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان هزینه کرد.

تخم‌مرغ با وجود افزایش قیمت، شدید در سال گذشته هنوز قوت غالب اکثر خانواده هاست. با این حال، خرید همین کالای به‌ظاهر ساده نیز هزینه قابل توجهی به خانواده‌ها تحمیل می‌کند. در حال حاضر، یک بسته ۱۵ عددی تخم‌مرغ با قیمتی از حدود ۳۲۰ هزار تومان عرضه می‌شود و کف قیمت یک شانه ۳۰ عددی نیز به حدود ۵۰۶ هزار تومان رسیده است.

**طعم گرانی بر اقلام پایه آشپزخانه گرانی از روغن تا حبوبات

روغن، ماکارونی و رب گوجه‌فرنگی نیز از دیگر اقلامی هستند که خرید آن‌ها نسبت به گذشته هزینه بیشتری می‌طلبد. یک بطری روغن مایع پخت‌وپز ۸۱۰ گرمی دست‌کم ۳۳۴ هزار تومان قیمت دارد و برای خرید ارزان‌ترین بسته ماکارونی موجود در فروشگاه‌ها باید حداقل ۶۶ هزار تومان پرداخت کرد. ارزان‌ترین رب گوجه‌فرنگی ۸۰۰ گرمی نیز با قیمتی حدود 168 هزار تومان عرضه می‌شود.

در بخش حبوبات نیز قیمت‌ها همچنان بالاست. ارزان‌ترین دال‌عدس بسته‌بندی ۹۰۰ گرمی حدود ۳۶۰ هزار تومان قیمت دارد. برای خرید یک بسته ۹۰۰ گرمی عدس یا نخود نیز باید دست‌کم ۳۳۰ هزار تومان هزینه کرد و قیمت یک بسته ۹۰۰ گرمی لوبیا قرمز به حدود ۶۰۰ هزار تومان می‌رسد.

شکر و قند نیز از این موج گرانی بی‌نصیب نمانده‌اند معاون امور برنامه ریزی و اقتصادی وزارت جهادکشاورزی در گفت وگویی افزایش اخیر نرخ شکررا  ناشی از تغییر نرخ هزینه های تمام شده تولید در سال جدید خوانده است.. ارزان‌ترین بسته یک کیلویی شکر در فروشگاه‌های بزرگ با قیمتی از حدود ۱۲۵ هزار تومان عرضه می‌شود و یک بسته ۹۰۰ گرمی قند گل نیز با قیمت حدود ۱۸۹ هزار تومان، از ارزان‌ترین گزینه‌های موجود در بازار است.

***افزایش ۲۹ درصدی قیمت شیر خام عامل  گرانی لبنیات در تیرماه

لبنیات نیز از ابتدای تیرماه ۱۴۰۵ وارد دور تازه‌ای از افزایش قیمت‌ها شده است. با رشد ۲۹ درصدی قیمت شیر خام و رسیدن نرخ آن به کیلویی ۶۰ هزار و ۵۰۰ تومان، بهای انواع فرآورده‌های لبنی نیز افزایش یافته است. فعالان بازار، علاوه بر رشد قیمت شیر خام، نوسانات نرخ ارز و افزایش هزینه‌های تولید را از عوامل اصلی گرانی شیر، ماست، پنیر و دیگر محصولات لبنی می‌دانند.

بررسی قیمت‌ها فارس آگاه در فروشگاه‌های بزرگ نشان می‌دهد ارزان‌ترین ماست‌های موجود نیز دیگر چندان ارزان نیستند. ماست کم‌چرب ۹۰۰ گرمی پگاه حدود ۱۰۹ هزار تومان قیمت دارد. در میان محصولات پرپروتئین که این روزها با استقبال بیشتری روبه‌رو هستند، ماست یونانی کم‌چرب یک‌ونیم کیلویی کاله با قیمت حدود ۳۹۹ هزار تومان، از ارزان‌ترین گزینه‌های این گروه به شمار می‌رود.

قیمت پنیر نیز در هفته‌های اخیر افزایش محسوسی را تجربه کرده است. پنیر سفید معمولی ۴۰۰ گرمی با قیمت حدود ۲۰۳ هزار تومان، از ارزان‌ترین پنیرهای صبحانه در فروشگاه‌های بزرگ است. پنیر لیقوان که یکی از پنیرهای محبوب و گران‌قیمت بازار محسوب می‌شود، نیز از این افزایش قیمت بی‌نصیب نمانده است. قیمت پنیر لیقوان ۴۰۰ گرمی به حدود 550 هزار تومان رسیده است.

تا در بخش لبنیات هستیم ذکر این نکته ضرور ی است که بنابر گزارش های اقتصادی منتشر شده قیمت لبنیات تا پایان تابستان ۱۴۰۵ روند صعودی ملایمی خواهد داشت. پیش‌بینی می‌شود قیمت شیر خام تا پایان شهریور ماه افزایش چشمگیر دیگری نداشته باشد. با این حال، با توجه به نوسانات نرخ ارز و هزینه‌های تولید، احتمال افزایش مجدد قیمت محصولات لبنی در ماه‌های آینده وجود دارد.

***هزینه تمیزی چند برابر شد!

برای خرید شوینده‌ها حسابی باید سر جیب را شل کنید چراکه افزایش قیمت مواد شوینده به رشد بهای مواد اولیه پتروشیمی، به‌ویژه ماده «LAB»، بازمی‌گردد. در دوره جنگ، قیمت این مواد برای حفظ تولید و کنترل بازار ثابت نگه داشته شده بود، اما با پایان آن شرایط، دوباره نرخ‌های جهانی مبنای عرضه در بورس کالا قرار گرفت. در نتیجه، قیمت برخی مواد اولیه تا ۷۰ تا ۸۰ درصد افزایش یافت و هزینه تولید بالا رفت. خبر بد آنکه این افزایش قیمت  به همینجا خلاصه نمی شود وتولیدکنندگان می‌گویند با اعمال مجدد نرخ های جهانی برای عرضه مواد اولیه محصولات شوینده،اگر دولت قیمت مواد اولیه را تعدیل یا تثبیت نکند، ناچار به افزایش قیمت دوباره محصولات شوینده خواهند بود یا تولید با اختلال و کاهش عرضه روبه‌رو می‌شود.مایع لباسشویی ۲.۵ لیتری که تابستان سال گذشته حدود ۱۹۰ هزار تومان. بوده اکنون به 734 هزار تومان فروش می رود، مایع ظرفشویی ودست شویی هم همین افزایش را تجربه کرده و به مایع ظرف شویی 3 کیلو 750 گرمی نیز به 867 هزراتومان عرضه یمشود مایع دست شویی 4 لیتری هم نزدیک به 1 میلیون تومان هزینه بر می دارد.

دستمال کاغذی که زمانی جزو ارزان‌ترین و در دسترس‌ترین کالا‌های مصرفی خانوار‌ها به‌شمار می‌رفت اما افزایش نرخ ارز به سبب آنمه قیمت خمیر کاغذ به عنوان ماده اولیه اصلی رشد چشمگیری داشته است این کالا امروز به یکی از کالا‌های نسبتاً گران و بدل شده است.حداقل قیمت یک بسته دستمال کاغذی ۲۰۰ برگی نایلونی حدود 117هزار تومان است. برای خرید یک بسته دستمال توالت 4 عددی دست‌کم باید 348 هزار تومان هزینه کنید. ارزان‌ترین دستمال حوله‌ای 4 عددی آشپزخانه نیز حدود 315 هزار تومان قیمت دارد.

**این روزها هوس چیپس و پفک هم ارزان در نمی آید

تنقلات نیز از موج گرانی‌های امسال بی‌نصیب نمانده‌اند. از اردیبهشت‌ماه، قیمت محصولاتی مانند چیپس و پفک جهش قابل‌توجهی داشته و بسیاری از مصرف‌کنندگان را غافلگیر کرده است. فعالان این صنعت، افزایش هزینه مواد اولیه و بسته‌بندی و همچنین مشکلات تأمین برخی نهاده‌های تولید را از مهم‌ترین عوامل رشد قیمت تنقلات بسته‌بندی‌شده می‌دانند.

نگاهی به قفسه فروشگاه‌های اینترنتی نشان می‌دهد چیپس‌های ۶۰ گرمی که تا سال گذشته حدود ۲۵ هزار تومان قیمت داشتند، اکنون با نرخ ۶۰ تا ۶۵ هزار تومان عرضه می‌شوند. برای تهیه یک بسته چیپس کتل ۱۴۰ گرمی نیز باید دست‌کم ۱۵۰ هزار تومان پرداخت و برای بسته‌های بزرگ‌تر، بسته به برند، بین ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار تومان هزینه کرد. علاقه‌مندان به چی‌توز طلایی نیز برای یک بسته ۱۸۰ گرمی این محصول باید حداقل ۱۷۰ هزار تومان بپردازند.

***منتظر افزایش قیمت بیشتر چای در ماه های آینده باشید

چای، نوشیدنی همیشگی سفره بسیاری از خانواده‌های ایرانی، امسال افزایش قیمت قابل‌توجهی را تجربه کرده است. بر اساس گزارش دنیای اقتصاد، قیمت چای از ابتدای سال ۱۴۰۵ بیش از ۶۰ درصد افزایش یافته؛ رشدی که به گفته فعالان بازار، نتیجه حذف ارز ترجیحی، افزایش مالیات و کاهش تولید است. کارشناسان نیز معتقدند روند صعودی قیمت‌ها هنوز متوقف نشده و احتمال افزایش بیشتر نرخ چای در ماه‌های آینده وجود دارد.

بررسی قیمت‌های بازار نشان می‌دهد چای درجه یک خارجی که تا پایان سال گذشته حدود ۹۰۰ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم فروخته می‌شد، اکنون به حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسیده است. در میان محصولات داخلی نیز قیمت‌ها فاصله چندانی با چای خارجی ندارد؛ به‌طوری که هر کیلوگرم چای سیاه ایرانی از حدود ۹۷۰ هزار تومان آغاز می‌شود. همچنین چای عطری شهرزاد با بسته‌بندی ۴۰۰ گرمی حدود ۵۹۹ هزار تومان و چای سیاه گلستان ۵۰۰ گرمی دست‌کم ۸۷۲ هزار تومان قیمت دارد.

به هر رو با قیمت های که ملاحظه کردید در فروشگاه‌ها و پای صندوق‌های خرید، نبرد دیگری ادامه دارد؛ نبردی میان درآمدی که هر ماه زودتر از همیشه تمام می‌شود و قیمت‌هایی که هر روز بلندتر از قبل قد می‌کشند. در این میان، آنچه آرام‌آرام کوچک می‌شود، فقط سبد خرید نیست؛ آسودگی خاطر خانواده‌هایی است که خرید سر ماه برایشان از یک عادت ساده، به یک تصمیم‌های اقتصادی دشوار روزمره تبدیل شده است و هربار باید این دشواری را با حذف یک قلم مواد غذایی از سر بگذارنند.