هزینه واقعی هر سفر با اتوبوس ۲۰ هزار تومان؛ بها بلیت کمتر از پنج هزار تومان 

جلال‌الدین عرفانی – فارس آگاه

در قلب کلان‌شهرها، نبض زندگی روزمره، با جریان حمل‌ونقل عمومی گره خورده است؛ حمل‌ونقلی که اگر برای دقایقی در آن وقفه بیفتد، اوضاع شهر به هم می‌ریزد و شاید به یک بحران تبدیل شود. اما این روزها، به‌رغم شرایط جنگی و مخاطرات آن، چرخ حمل‌ونقل عمومی از حرکت نایستاده و خدمت‌رسانی در این حوزه نیز متوقف نشده است.

رئیس سازمان حمل‌ونقل مسافر شهرداری شیراز در گفت‌وگو با «فارس آگاه» با تأکید بر استمرار فعالیت‌ها و خدمت‌رسانی این سازمان به شهروندان در دوران جنگ گفت: به‌رغم تمامی محدودیت‌های اقتصادی و زیرساختی، خدمت‌رسانی ادامه می‌یابد؛ با توجه به شرایط جنگی و تجاوز به کشور، چرخه حمل‌ونقل عمومی متوقف نشده و ناوگان در همه خطوط و مبادی در حال خدمت‌رسانی به مردم است و از حرکت نایستاده است.

رامین طالبی ادامه داد: در این راستا حتی در زمان تعطیلی نیز که مسافر بسیار کم شده بود، ما باز هم با ۸۰ درصد از ناوگان، خدمت‌رسانی را ادامه دادیم و با آنکه شرایط جنگی است، باز هم خدمت‌رسانی را قطع نخواهیم کرد.

وی با بیان اینکه برای شرایط بحرانی نیز دستورالعمل‌های خاصی دیده شده، اظهار کرد: امروز شهرداری شیراز هر ماه مبلغ قابل توجهی بالغ بر ۵۰ میلیارد تومان را به عنوان یارانه و پشتیبانی به اتوبوس‌ها اختصاص می‌دهد.

طالبی با اشاره به نقش حیاتی یارانه‌ها در تداوم خدمات حمل‌ونقل عمومی بیان کرد: نیمی از این مبلغ، یعنی ۲۵ میلیارد تومان، به صورت نقدی و مابقی، برابر با ۲۵ میلیارد تومان، به صورت غیرنقدی صرف تأمین اقلام ضروری مانند قطعات، لاستیک و روغن و همچنین ارائه خدمات تعمیر و نگهداری می‌شود.

وی اضافه کرد: معتقدیم این رویکرد جامع نه تنها هزینه‌های جاری ناوگان را پوشش می‌دهد، بلکه رانندگان را نیز در مواجهه با هزینه‌های تعمیر و نگهداری یاری می‌رساند.

رئیس سازمان حمل‌ونقل مسافر شهرداری شیراز با اشاره به عدم توازن میان بهای تمام‌شده سفر در مقابل قیمت کرایه‌ها تصریح کرد: یکی از چالش‌های اساسی پیش روی حمل‌ونقل عمومی، شکاف قابل توجه میان هزینه واقعی ارائه خدمات و مبلغ پرداختی توسط مسافران است؛ در این ارتباط، در حالی که هزینه تمام‌شده هر سفر با اتوبوس بین ۱۵ تا ۲۰ هزار تومان برآورد می‌شود، بهای بلیت مصوب تنها سه هزار تا چهار هزار و ۵۰۰ تومان است، این تفاوت فاحش، ماهیت حمایتی و یارانه‌ای بخش قابل توجهی از هزینه‌های حمل‌ونقل عمومی در شیراز را آشکار می‌سازد و نشان می‌دهد که شهرداری عملاً بخشی از هزینه واقعی هر سفر را برای رفاه حال شهروندان تقبل می‌کند.

طالبی خاطرنشان کرد: با وجود تلاش‌های صورت‌گرفته در سال‌های اخیر و ورود حدود ۱۵۰ دستگاه اتوبوس جدید به ناوگان، آمارها حکایت از آن دارد که ۷۰ تا ۸۰ درصد از اتوبوس‌های فعال در شیراز، عمر مفید خود را پشت سر گذاشته و فرسوده محسوب می‌شوند؛ این وضعیت، اگرچه نتیجه انباشت مشکلات در طول سالیان متمادی است، اما چالش جدی برای حفظ ایمنی، کیفیت خدمات و کاهش هزینه‌های نگهداری محسوب می‌شود.

وی با اشاره به هزینه‌های سرسام‌آور نوسازی ناوگان حمل‌ونقل عمومی و موانع پیش روی آن متذکر شد: امروز نوسازی کامل ناوگان اتوبوسرانی شیراز نیازمند تخصیص بودجه‌ای عظیم است، هزینه خرید هر دستگاه اتوبوس دیزلی به طور متوسط بین ۱۲ تا ۱۵ میلیارد تومان و اتوبوس‌های پیشرفته برقی تا ۲۳ میلیارد تومان برآورد می‌شود؛ این ارقام، در کنار محدودیت‌های تولید داخلی، فرآیند نوسازی را به یکی از پیچیده‌ترین و پرهزینه‌ترین پروژه‌های شهری تبدیل کرده است.

طالبی اضافه کرد: با این حال سازمان حمل‌ونقل مسافر، با اتخاذ رویکردهای ترکیبی از جمله بهسازی اتوبوس‌های موجود، تلاش می‌کند تا حد امکان خلل در ارائه خدمات را به حداقل برساند و آینده‌ای روشن‌تر را برای حمل‌ونقل عمومی شیراز ترسیم کند.