کتابخانه‌ای به نام شهدای دانش‌آموز در منطقه ۱۱ شیراز

جلال‌الدین عرفانی – فارس آگاه

کتابخانه‌ها از مهم‌ترین زیرساخت‌های فرهنگی هر شهر هستند و توسعه آن‌ها در مناطق کم‌برخوردار، فاصله میان مرکز و حاشیه را کاهش می‌دهد و مدیریت شهری شیراز در دوره اخیر با ساخت فضاهای فرهنگی و ورزشی، همین فاصله را هدف گرفته است. در نودودومین گام جهش عمرانی شهرداری شیراز، کتابخانه «فرشتگان میناب» در منطقه ۱۱، با زیربنای یک‌هزار و ۷۰۰ مترمربع در چهار طبقه، ۱۹ هزار جلد کتاب و فضاهای متنوع مطالعه و آموزش، به‌عنوان بزرگ‌ترین کتابخانه هوشمند جنوب شرق شیراز افتتاح شد؛ این کتابخانه هم‌زمان با روز حافظ و به یاد شهدای دانش‌آموز میناب، با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به بهره‌برداری رسید.

کتابخانه فرشتگان میناب در نوع خود کم‌نظیر است

شهردار شیراز در مراسم رونمایی از این کتابخانه گفت: از حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی قدردانی می‌کنم که با وجود تأخیر چندساعته پرواز، در این مراسم حاضر شدند؛ مهم این است که فضایی باز شود و مردم از آن استفاده کنند؛ تشریفات، رویه‌ای معمول در افتتاحیه‌هاست.

محمدحسن اسدی خطاب به دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور اظهار کرد: در بازدید فروردین‌ماه که با حضور شما انجام شد، در محوطه‌ای که ایستاده بودیم، موشکی بالای سر ما بود که به سمت اسرائیل می‌رفت؛ اواخر جنگ رمضان بود و ما در دل جنگ هم کار کردیم و امروز شاهدیم در منطقه 11 و در این منطقه کم‌برخوردار، اقدامات خوبی انجام شده است.

اسدی خاطرنشان کرد: در شش ماه گذشته، حداقل سه بار در این منطقه پروژه افتتاح کرده‌ایم، روز پنجشنبه نیز در مسیر فرودگاه، کارهای جزئی باقی‌مانده است و تأمین اعتبار این پروژه انجام شد؛ از لطف شما در تأمین اعتبار و پشتیبانی قدردانی می‌کنم.

شهردار شیراز ادامه داد: این کتابخانه در نوع خود کم‌نظیر و در منطقه‌ای کم‌برخوردار واقع شده است، امروز در همین منطقه، مجموعه ورزشی دیگری نیز قابل افتتاح است که فاصله‌اش با اینجا کمتر از یک کیلومتر است و قرار است به یاد شهدای لامرد نام‌گذاری شود؛ یک مخزن ذخیره آب در بلوار نصر و سالن تئاتر در همان بلوار نیز قابل افتتاح است.

وی افزود: امروز یک منطقه در شیراز به اندازه یک کلان‌شهر و یک وزارتخانه پروژه دارد، دست شهرداری پر است؛ حاصل لطف خدا و همت ۱۳ هزار نفر پرسنل شهرداری و ۱۳ عضو شورای اسلامی شهر شیراز به ریاست آقای دکتر حسینی است و امروز در شیراز امیدآفرینی ایجاد شده است و مردم دیده‌اند که مدیریت شهری کمتر شعار می‌دهد و بیشتر عمل می‌کند.

اسدی گفت: زمین، ساختمان و مجوز این پروژه از شهرداری است و بهره‌بردار آن مردم هستند، کتابخانه را حتی در گوشه یک پارک هم می‌توان ساخت؛ نیازی به زمین با مشخصات خاص نیست، امروز روز حافظ است و برای این پروژه، روزی ماندگار خواهد بود؛ این کتابخانه به یاد بیش از ۱۶۰ نفر از نونهالان و دختران بی‌گناه است که در حمله تروریستی به مدرسه میناب به شهادت رسیدند و امروز مادر داغدیده یکی از این عزیزان در کنار ماست؛ ما کاری نمی‌توانستیم بکنیم، اما می‌توانیم بگوییم به یاد شما هستیم و در غم شما شریکیم.

شهردار شیراز عنوان کرد: این کتابخانه را به نام این عزیزان نام‌گذاری کردیم و مجموعه ورزشی را نیز به نام شهدای لامرد نامیدیم، چون آن عزیزان در سالن ورزشی لامرد شهید شدن؛. فرهنگ ایثار، شهادت و خدمت به مردم همیشه زنده است و امیدوارم خدمتگزار خوبی برای مردم باشیم و نور امیدی که در دل مردم شیراز روشن شده، شعله‌ورتر شود.

ساخت چند کتابخانه دیگر در مناطق شهرداری شیراز

اسدی در حاشیه این مراسم در جمع خبرنگاران گفت: در بهره‌برداری کتابخانه فرشتگان میناب در منطقه 11 شهرداری در جنوب شرق شیراز هستیم؛ شهری که شهر حافظ و سعدی و شهری فرهنگی، تاریخی و کهن است؛ یکی از زیرساخت‌های آن، مراکز کتاب و کتابخوانی است و جای کتابخانه‌ای با این وسعت و کیفیت در این منطقه خالی بود.

وی افزود: پس از نزدیک سه سال، این پروژه از نظر ساختمانی و تأسیساتی به اتمام رسید، طی تفاهم‌نامه و توافقی که با نهاد کتابخانه‌ها کردیم، تجهیز بخش‌های تخصصی، کتاب، سرویس‌دهی، راه‌اندازی و خدمات‌دهی بر عهده نهاد کتابخانه‌ها است.

اسدی بیان کرد: از حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و دبیرکل کتابخانه‌ها که اهتمام لازم را داشتند، تشکر می‌کنم، این کتابخانه چندبعدی است و کودکان، جوانان و سالمندان می‌توانند از آن استفاده کنند؛ در سایر مناطق شهرداری نیز چندین کتابخانه در دست ساخت داریم و در یکی دو ماه آینده چند کتابخانه دیگر را کلنگ‌زنی می‌کنیم و عملیات عمرانی را آغاز می‌کنیم.

کتابخانه نسل چهارم؛ از سالمندان تا کودکان، مخاطب کتابخانه‌ها شده‌اند

دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور هم گفت: انتصابم در نهاد با اولین سفر استانی همراه با افتتاح، به استان فارس بود و حضور وزیر در پروژه‌های ما باعث خوشحالی است، از ابتدا در خدمت شهردار فرهنگ‌دوست شیراز بودیم و دغدغه‌هایشان را برای مدیریت فرهنگی شهر و پشتیبانی از فضاهای کتابخانه‌ای از نزدیک دیدم؛ چه پروژه‌هایی که شهرداری زحمت آن را کشید و چه پروژه‌ای مثل کتابخانه مرکزی که برای افتتاح و کلنگ‌زنی آن قبول زحمت کردند.

آزاده نظربلند افزود: تفاهم‌نامه مشترک میان شهرداری، استانداری و نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور فرصت بی‌نظیری ایجاد کرده است، امیدوارم شاهد توسعه بیشتر فضاهای کتابخانه‌ای، مخصوصاً در مناطق کم‌برخوردار و شهرستان‌ها باشیم و مدیرکل نهاد کتابخانه‌های استان نیز مکلف شدند چند پروژه از جمله کتابخانه مرکزی را در شهرستان‌های استان فارس به‌طور ویژه پیگیری کنند تا خدمت‌رسانی مفید و مؤثری به مردم داشته باشیم.

نظربلند خاطرنشان کرد: امیدوارم این کتابخانه که به نام فرشتگان میناب نام‌گذاری شده، خدمت‌رسانی مناسبی به سایر فرشتگان این شهر داشته باشد، از مادر شهید صالح عباسی از شهدای دانش‌آموز مدرسه میناب که زحمت کشیدند و تشریف آوردند، تشکر می‌کنم؛ انتظار نداشتیم ایشان را اینجا ببینیم و امیدوارم قلبشان به آرامش برسد و با حضورشان در این کتابخانه، یاد عزیزشان را زنده نگه دارند، ما نیز یاد همه شهدای میناب را زنده نگه داشته‌ایم.

دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور ادامه داد: یکی از دستورالعمل‌هایی که به تمام کتابخانه‌های عمومی کشور ارسال شده و در حال اجراست، نام‌گذاری بخش‌های کودک و نوجوان کتابخانه‌ها به نام این عزیزان است. اسامی شهدا ارسال شده و تمام بخش‌های کودک و نوجوان تغییر نام خواهند داد. این کمترین کاری است که می‌توانیم انجام دهیم. همیشه قلبمان متأثر است، اما کاری جز گرامیداشت نام و خاطرشه از دستمان برنمی‌آید. امیدوارم مبارک مردم ایران باشد.

آزاده نظربلند خاطرنشان کرد: در این کتابخانه، علاوه بر تعریف آن به‌عنوان کتابخانه نسل چهار و خدماتش، قرار بود کار دیگری نیز انجام دهیم که به دلیل ضیق وقت فرصت نشد، اما در دستور کار قرار دارد: این کتابخانه به کتابخانه نمونه و هوشمند تبدیل می‌شود و تمام ابعاد و خدماتش در آینده نزدیک به‌صورت هوشمند ارائه خواهد شد.

تأمین زیرساخت‌های فرهنگی بر عهده شهرداری‌ها

دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در پاسخ به خبرنگار ما در خصوص نقش شهرداری‌ها در توسعه فرهنگ کتابخوانی گفت: شهرداری‌ها زیرساخت‌های فرهنگی شهر را تأمین و پشتیبانی می‌کنند، تجربه ما در نهاد نشان می‌دهد هر چقدر در شهرهایی باشیم که مسئولان شهری حساسیت بیشتری به حوزه فرهنگ دارند، هم فضاهای بهتری تدارک دیده و تجهیز می‌شود، مثل همین فضا، و هم گردش اطلاعات شهری، بیلبوردها و اطلاع‌رسانی‌ها در سطح شهر بیشتر می‌شود، چون در حوزه فرهنگ به آن‌ها توجه می‌شود و معمولاً اتفاقات فرهنگی بسیار وسیع‌تر است.

وی درباره گرانی کتاب و افزایش کتابخانه‌های دیجیتال افزود: ما دو گروه استفاده‌کننده داریم، یک گروه هر چقدر هم فضای دیجیتال برایشان آماده کنید، به کتاب کاغذی ایمان دارند و باید کتاب را لمس کنند؛ برای افرادی که می‌توانند از پلتفرم‌ها یا فضای دیجیتال استفاده کنند، آماده‌سازی برای ایجاد امانت الکترونیک کتاب توسط کتابخانه‌های عمومی انجام می‌دهیم که به زودی به بهره‌برداری خواهد رسید.

نظربلند خاطرنشان کرد: کتابخانه‌های عمومی ما عملاً نقاط خدمتی هستند که فقط در حوزه کتاب و کتابخانه فعالیت نمی‌کنند، همان‌طور که در فضاهای مختلف این کتابخانه مشاهده می‌کنید، بخش‌های مختلفی حضور دارند؛ مدتی است کتابخانه را به‌عنوان فضای چهارم یا نسل چهارم تعریف می‌کنیم؛ فضاهایی برای گروه‌های سنی مختلف و فعالیت‌های گوناگون که در کنار جامعه محلی قرار می‌گیرند و نیازهای افراد جامعه را پوشش می‌دهند؛ این خدمات لزوماً فقط عضویت در کتابخانه یا امانت کتاب نیست، بلکه خدمات متنوعی در حوزه‌های مختلف از کودکان و نوجوانان تا سالمندان ارائه می‌شود.

دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور ادامه داد: محفل‌های ادبی، گردهمایی‌ها، آموزش‌ها، کلاس‌های مختلف و برنامه‌های ترویجی و فرهنگی در فضاهای کتابخانه‌ای ایجاد می‌شود، خوشبختانه این کتابخانه از حیث فضا، با توجه به گستردگی و تفکیک فضایی صورت‌گرفته، قابلیت دارد در خدمت شهروندان شیراز و این منطقه باشد؛ امیدوارم پیوند خوبی با مدارس برقرار کنیم. این کتابخانه قابلیت دارد به‌عنوان کتابخانه معین به دانش‌آموزان مدارس منطقه ارائه خدمت کند.

نظربلند گفت: بخش‌های مختلفی برای کودکان و نوجوانان و همچنین اتاق علم و خلاقیت و کارگاهی برای کارهای دست‌ورزی آماده شده است که به زودی در خدمت مردم قرار خواهد گرفت؛ مجدداً از آقای دکتر اسدی، شهردار شیراز، تشکر می‌کنم و امیدوارم در شیراز باز هم شاهد پروژه‌های عظیم و قابل توجهی مثل این کتابخانه باشیم.

وی افزود: ما به سمتی رفتیم که دیگر فقط دانش‌آموزان یا دانشجویان مخاطب کتابخانه‌های ما نیستند.

نظربلند تصریح کرد: همان‌طور که مشاهده می‌کنید، بخشی از این کتابخانه به «خردمندان» و محل حضور سالمندان اختصاص یافته است؛ با توجه به اینکه سالمندی در کشور ما بحث جدی است، فضاهای مربوط به سالمندان، فرهیختگان یا جهان‌دیدگان از فضاهای جدی کتابخانه است، حدود دو هفته پیش به مناسبت روز سالمندی در تهران برنامه‌ای با حضور سالمندان داشتیم و به اقرار خودشان، خدماتی که کتابخانه در حوزه سالمندی ارائه می‌دهد قابل توجه است و می‌تواند اوقات این عزیزان را پر کند و در افزایش مهارت‌ها و توانمندی‌هایشان کمک کند.

سه کتابخانه بزرگ‌مقیاس پیش‌تر در فرهنگ‌سراهای شیراز افتتاح شده است

معاون فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری شیراز گفت: این کتابخانه از بخش‌های مختلفی تشکیل شده است، ساخت این پروژه سه سال پیش در این منطقه آغاز شد و برای بهره‌برداری تحویل نهاد کتابخانه‌های عمومی استان شد تا از امروز در اختیار مردم شیراز و به‌خصوص این منطقه قرار گیرد.

محمدعلی چوبینی افزود: این کتابخانه از نوع نسل چهارم است و فضاهای متنوعی از قرائت‌خانه و کتابخانه تا ظرفیت‌های هوشمند دارد و جزو کتابخانه‌های هوشمند شهر شیراز و کشور محسوب می‌شود؛ این پروژه با یک‌هزار و ۷۰۰ مترمربع زیربنا در چهار طبقه افتتاح شد.

چوبینی خاطرنشان کرد: پیش از این نیز سه کتابخانه بزرگ‌مقیاس در سه فرهنگ‌سرای بزرگ شهر شیراز افتتاح شده بود، با رویکرد فرهنگی این دوره مدیریت شهری، شاهد توسعه زیرساخت‌های فرهنگی، هنری و ورزشی در شیراز هستیم و امروز یکی از فاخرترین آن‌ها تقدیم مردم شد؛ از همکارانم در شهرداری منطقه، سازمان فرهنگی و اداره کل کتابخانه‌های عمومی استان که در تجهیز این کتابخانه تلاش کردند، تشکر می‌کنم.

معاون فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری شیراز ادامه داد: کتابخانه مرکزی شیراز در بوستان ولیعصر قرار دارد و تا آخر سال کلنگ‌زنی می‌شود؛ شهرداری یک‌سوم زمین را تأمین کرده و یک‌سوم هزینه‌ها را متقبل شده و در مرحله طراحی است، در این دوره مدیریتی، سه کتابخانه بزرگ‌مقیاس در شرق، شمال غرب و جنوب شهر شیراز اختصاص یافت و به زیرساخت‌های کتابخانه‌ای و فرهنگی شهر بیش از سی درصد اضافه شده است.

محمدعلی چوبینی گفت: شیراز در دو سال قبل به‌عنوان شهرداری برتر و حامی کتاب و کتابخوانی انتخاب شد، امروز نیز هم‌زمان با روز حافظ، این کتابخانه با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد افتتاح شد.

گفتنی است، در این برنامه سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، در بدو ورود به شیراز و در نخستین برنامه سفر خود، با همراهی استاندار فارس و دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، کتابخانه عمومی فرشتگان میناب را افتتاح کرد؛ مجموعه‌ای که به‌عنوان نخستین کتابخانه هوشمند فارس معرفی شده است. این کتابخانه در منطقه ۱۱ شیراز و در بلوار جانبازان، خیابان فال‌اسیری احداث شده و با زیربنای یک‌هزار و ۷۰۰ مترمربع، در چهار طبقه طراحی و تجهیز شده است. وجود ۱۹ هزار جلد کتاب در کنار فضاهای متنوع مطالعه و آموزش، ظرفیت این مجموعه را برای پاسخ‌گویی به نیازهای فرهنگی گروه‌های مختلف سنی فراهم می‌کند.