بازارچه‌های «از سفره تا مزرعه»؛ طرحی که در شیراز کند پیش می‌رود

جلال‌الدین عرفانی – فارس آگاه

میادین میوه و تره‌بار به‌عنوان حلقه اتصال تولیدکننده و مصرف‌کننده، نقشی کلیدی در تنظیم بازار، کنترل قیمت‌ها و تأمین امنیت غذایی شهروندان ایفا می‌کنند؛ اما سال‌هاست فرسودگی زیرساخت‌ها، تمرکز توزیع و کندی اجرای پروژه‌های عمرانی، این مجموعه‌ها را با چالش‌هایی جدی روبه‌رو کرده است. در همین راستا، کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای اسلامی شهر شیراز در جلسه این هفته خود، مسائل کلان سازمان ساماندهی مشاغل و فراورده‌های کشاورزی شهرداری را بررسی کرد.

رئیس این کمیسیون، در گفت‌وگو با «فارس آگاه» با اشاره به آغاز بررسی مسائل کلان سازمان‌های حوزه خدمات شهری از نیمه دوم امسال گفت: در این جلسه، وضعیت میدان میوه و تره‌بار شماره 1 شیراز و 2 میدان در حال ساخت دیگر بررسی شد و محور اصلی بحث‌ها، احداث و توسعه این میادین بود.

مسعود زارعی درباره طرح توسعه میدان اول شیراز توضیح داد: در این طرح، ۱۰۲ غرفه جدید ایجاد می‌شود و قرارداد شهرداری با بانک شهر به‌صورت تهاتر منعقد شده است؛ به این ترتیب که مالکیت زمین در اختیار شهرداری باقی می‌ماند و سرقفلی غرفه‌ها فروخته می‌شود و هدف اصلی، ایجاد استانداردهای محیط زیستی و رفع مشکلات ساختاری و سیستمی میدان است.

به گفته او، این پروژه هم‌اکنون ۶۵ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و با بهره‌برداری از آن، بخش عمده مشکلات پیشین میدان برطرف خواهد شد.

وی تأکید کرد: با اجرای این طرح توسعه، بسیاری از مشکلاتی که سال‌ها گریبان‌گیر میدان اول بود، از میان برداشته می‌شود و شرایط بهتری برای غرفه‌داران و شهروندان فراهم می‌آید.

میدان ده‌شیخ؛ پروژه‌ای ۱۱ ساله در گام‌های پایانی

رئیس کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای شهر شیراز درباره میدان دوم در منطقه ده‌شیخ گفت: این پروژه از سال ۹۳ آغاز شده و در کنار اقدامات اولیه، عملیات زیرساختی و محوطه‌سازی آن در جریان است، مشکل مالک با امور اراضی حل و پیش‌پروانه ساخت نیز صادر شده است.

وی اضافه کرد: در خصوص علت تأخیر چندساله این پروژه، حضور یک مشاور از سوی مالک بود که نتوانست سرمایه‌گذار جذب کند؛ در نهایت شهرداری به‌عنوان شریک وارد و مالک نیز متعهد شد کار را آغاز کند؛ بر اساس قرارداد، زمین و هزینه ساخت بر عهده مالک و هزینه پروانه و عوارض بر عهده شهرداری است.

زارعی ابراز امیدواری کرد که مالک در ساخت‌وساز تعجیل کند، زیرا این پروژه در مرحله صدور پروانه و گام‌های نهایی قرار دارد و می‌تواند سرمایه‌گذاران دیگر را نیز ترغیب کند.

وی افزود: اگر مالک سریع‌تر وارد فاز اجرایی شود، صدور پروانه ساخت نیز سرعت می‌گیرد و این پروژه می‌تواند به‌عنوان نمونه‌ای موفق، سرمایه‌گذاران دیگر را برای ورود به طرح‌های مشابه ترغیب کند.

زارعی درباره میدان سوم در اکبرآباد نیز اظهار کرد: این پروژه مشکل خاصی ندارد و تنها برخی مسائل مربوط به مالکین مطرح بود که در حال حل‌وفصل و آماده‌سازی آن نیز رو به اتمام است و به‌زودی مراحل نهایی خود را طی می‌کند.

وی با اشاره به دشواری‌های اجرایی پروژه‌های بزرگ گفت: در توزیع و تأمین مایحتاج پروژه‌های بزرگ مثل این‌ها، مشکلات مقدماتی زیادی وجود دارد؛ اما به‌محض شروع کار اجرایی، آنچه برای سرمایه‌گذار اهمیت دارد، رسیدن سریع‌تر به سود است و به نظر نمی‌رسد که بیش از سه سال طول بکشد که این سه میدان وارد چرخه بهره‌برداری شوند.

میدان‌ها؛ از شکستن انحصار تا پدافند غیرعامل

زارعی با تأکید بر اهمیت توسعه میادین میوه و تره‌بار گفت: این مجموعه‌ها هم به رقابت در توزیع کمک می‌کنند و هم انحصار را می‌شکنند و از منظر پدافند غیرعامل نیز تمرکز توزیع در یک نقطه آسیب‌پذیری جدی ایجاد می‌کند؛ تجربه جنگ نشان داد که حمله به اطراف میدان اول، شاید معیشت روزانه مردم را با مشکل مواجه کند، از این‌رو، پراکندگی میادین هم دسترسی شهروندان را بهبود می‌بخشد و هم تاب‌آوری شهر را افزایش می‌دهد، پیش‌بینی می‌کنیم با توجه به شروع عملیات اجرایی و اینکه سرمایه‌گذاران هم می‌خواهند زودتر به سود برسند، هر سه میدان در کمتر از سه سال وارد چرخه بهره‌برداری شوند.

وی تصریح کرد: وقتی چند میدان فعال باشند، هم رقابت در توزیع شکل می‌گیرد و هم انحصار شکسته می‌شود؛ در حوزه پدافند غیرعامل نیز باید تمرکززدایی شود، زیرا در شرایط بحرانی، اگر توزیع در یک نقطه متمرکز باشد، معیشت روزانه مردم دچار مشکل می‌شود، پراکندگی میادین، دسترسی شهروندان را نیز بهتر می‌کند.

بازارچه‌های «از سفره تا مزرعه»؛ ۱۸ بازارچه در طرح، سه منطقه پیشرو

رئیس کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای شهر شیراز در بخش دیگری از این گفت‌وگو به موضوع بازارچه‌های ثابت اشاره کرد و گفت: از ۴۲ بازارچه موجود در شیراز، ۱۸ مورد زیر پوشش طرح «از سفره تا مزرعه» قرار گرفته‌اند و برای توزیع مستقیم محصولات از میدان به این بازارچه‌ها، کار آغاز شده و گزارش شهرداری در بازه پنج‌ماهه دریافت شده است و انتظار می‌رود که این طرح نتایج مطلوبی به همراه داشته باشد.

وی افزود: با توجه به تجربه تهران در زمینه با بارارچه تورم صفر که با موفقیت همراه بود، قرار شد با استفاده از آن تجربه و مصوبات موجود شورای شهر شیراز، طرحی بومی برای شیراز تدوین تا به برند شیراز تبدیل شود.

زارعی درباره احداث بازارچه‌های جدید طرح «از سفره تا مزرعه» اظهار کرد: در مناطق ۷، 1 و ۹ اقداماتی انجام شده است و این سه منطقه به‌عنوان مناطق پیشرو در حوزه بازارچه ثابت شناخته می‌شوند؛ زمین این پروژه‌ها مشخص و طراحی شده و در منطقه ۷ پیمانکار نیز تعیین شده است.

وی درباره علت تأخیر در ساخت این بازارچه‌ها گفت: ما نیز گلایه‌مند هستیم؛ متأسفانه این پروژه‌ها در اولویت شهرداری قرار نداشتند و تأکید کردیم که در اولویت قرار گیرند، مسئولان مربوطه گزارش دادند که برخی توجیهات مطرح بود، اما به نظر می‌رسد این طرح‌ها در اولویت نبودند؛ با این حال، این تکالیف از شهرداری سلب نمی‌شود.

مراکز ساماندهی کارگران ساختمانی؛ ۶ مرکز در حال ساخت

زارعی درباره مراکز ساماندهی کارگران ساختمانی نیز گفت: مقرر شد تا بخشی از خدمات این مراکز به‌صورت زیرساختی و دفاتر، مشابه پلتفرم‌هایی مانند اسنپ فعالیت کنند و در حال حاضر تنها یک سوله فعال است و تمرکز آنجاست که اتحادیه مربوطه با سازمان ساماندهی مشاغل مذاکراتی داشته و اقداماتی انجام شده است؛ هم‌اکنون ۶ مرکز در حال ساخت و تأکید بر این است که خدمات به‌صورت برخط و مانند اسنپ ارائه شود، هرچند وجود دفاتر برای ثبت‌نام ضروری است.

وی در پاسخ به این پرسش که برخی کارگران ساختمانی ممکن است با اینترنت آشنا نباشند یا گوشی هوشمند نداشته باشند، گفت: به هر حال باید یاد بگیرند؛ اگر منفعتی در میان باشد، خودشان آموزش می‌بینند، از سوی دیگر، می‌توانند از دفاتری مانند دفاتر پیشخوان خدمات دولت و کافی‌نت‌ها استفاده کنند.