در گفت و گوی  «فارس آگاه» با معاون فنی و عمرانی شهرداری شیراز مطرح شد؛

پناهگاههای چندمنظوره؛ راهبرد نوین شهرداری شیراز در مواجهه با بحران‌ها

جلال الدین عرفانی- فارس آگاه

تعمیر و نگهداری بناهای شهری، فراتر از یک وظیفه صرفاً خدماتی، ضامن ایمنی شهروندان و حفظ سرمایه‌های عمرانی است. کلان‌شهرها روزانه با چالش فرسودگی تدریجی پل‌ها، معابر و ساختمان‌ها دست‌وپنجه نرم می‌کنند؛ موضوعی که غفلت از آن هزینه‌های کلان مالی و جانی در پی دارد، یکی از موضوعاتی که به ویژه در این روزها ضروری تر به نظر می رسد آن هم در زمانه جنگ اهمیت طراحی سازه‌های چندمنظوره برای مواقع بحرانی در کنار پایش سلامت پل‌ها و ساختمان‌های عمومی و ضرورت گذار از نگاه سنتی به مدیریت هوشمند ابنیه است، بررسی روند نگهداری سازه‌ها و ایمن‌سازی ابنیه عمومی، کلید هدایت شهرهایی نظیر شیراز به سوی پایداری شهری به شمار می‌رود.

معاون فنی و عمرانی شهرداری شیراز با تبیین الزامات پدافند غیرعامل در گفت و گو با «فارس آگاه» گفت: مبنای طراحی و اجرای ساختمان‌های جدید در مجموعه شهرداری تغییر کرده است و بر اساس ابلاغیه‌های سازمان پدافند غیرعامل و مباحث تخصصی ساختمان، الزامات ایمنی و طراحی چندمنظوره پیش از هر اقدامی در دستور کار قرار می‌گیرد.

محمد امین افزود: این پناهگاه‌های ایمن به صورت عمومی در پروژه‌های جدید نظیر پارکینگ‌های طبقاتی و ساختمان‌های خدماتی شهر شیراز احداث می‌شوند.

*پناهگاه‌های چندمنظوره و ایمن‌سازی ابنیه شهرداری

وی با تشریح کارکرد چندگانه این سازه‌ها توضیح داد: این فضاها در شرایط عادی به عنوان پارکینگ، سالن ورزشی یا ساختمان خدماتی مورد استفاده قرار می‌گیرند، اما در زمان وقوع بحران تغییر کاربری می‌دهند.

وی پناهگاه‌ها را فاقد هزینه‌های اضافی گزاف دانست و اضافه کرد: این فضاها نه فقط برای شرایط جنگی، بلکه برای مقابله با بلایای طبیعی نظیر زلزله، سیل، طوفان و حریق‌های گسترده که نظیر آن در کشورهای دیگر نیز رخ داده، پیش‌بینی شده‌اند.

وی به اقدامات اجرایی سال ۱۴۰۴ اشاره کرد و گفت:سال گذشته تعمیر و نگهداری کامل ۲۰ پل شهری و تقاطع غیرهمسطح به پایان رسید که اتمام تعمیرات تقاطع شهیدان غلامی در اواخر اسفندماه یکی از نمونه‌های شاخص این حوزه به شمار می‌رود؛ علاوه بر این، بهسازی، ایمن‌سازی و مقاوم‌سازی ساختمان‌های اداری و پارکینگ‌های تحت مالکیت شهرداری نیز عملیاتی شده است.

*پایش مستمر پل‌های بزرگ شیراز و تدوین آیین‌نامه‌ها

وی با محوریت وضعیت پل کابلی ولی‌عصر اظهار کرد: این سازه مهم که ساخت آن در سال ۱۳۹۵ پایان یافته و در اوایل ۱۳۹۶ به بهره‌برداری رسیده، اکنون در آستانه یک دهه کارکرد قرار دارد و به همین دلیل تحت پایش، کنترل و بررسی دقیق اجزا قرار گرفته است.

وی به تدوین آیین‌نامه‌ها و روش‌های نوین پایش سلامت پل‌ها اشاره کرد و گفت: نتایج این پایش‌ها و اقدامات مثبت این حوزه به طور کامل در اختیار اعضای شورای اسلامی شهر قرار گرفته است.

امین تهیه شناسنامه فنی را یکی از ارکان مهم مدیریت ابنیه خواند و تصریح کرد: ساختمان‌ها، ابنیه فنی، تاسیسات شهری، پل‌ها و زیرگذرها همگی دارای شناسنامه فنی هستند که اطلاعات دقیق و جزییات اجرایی در آن‌ها ثبت شده و اخیراً نیز شناسنامه فنی هفت تقاطع و پل به کمیسیون عمران و حمل‌ونقل شورا ارائه شده است در این شناسنامه علاوه بر مشخصات کلی جزئیات هر پروژه نیز آماده و در آینده نیز سعی داریم شناسنامه مابقی ابنیه شهری را هم تهیه کند .

وی ادامه داد:شیراز در آذرماه سال گذشته میزبان نخستین کنگره ملی تعمیرات و نگهداری ابنیه فنی و شهری کشور بود؛ رویدادی تخصصی که با مشارکت ۲۰ دانشگاه، مرکز پژوهشی و مجموعه اجرایی برگزار شد و از آن به عنوان نخستین گردهمایی ملی در این سطح با محوریت نگهداری علمی سازه‌های شهری یاد می‌شود.

معاون عمرانی شهرداری شیراز افزود: این کنگره با هدف پیوند دادن ظرفیت‌های دانشگاهی، تجربه‌های اجرایی و رویکردهای نوین فنی شکل گرفت تا موضوع تعمیر و نگهداری ابنیه، از یک فعالیت مقطعی و روزمره، به یک حوزه تخصصی، نظام‌مند و مبتنی بر دانش تبدیل شود.

امین با اشاره به اهمیت این رویداد اظهار کرد: برگزاری این کنگره برای نخستین بار در کشور و به میزبانی شیراز، نشان‌دهنده جایگاه این کلان‌شهر در توجه به مباحث فنی، ایمنی سازه‌ها و مدیریت علمی دارایی‌های شهری است.

*ریشه‌یابی فرسودگی سازه‌ها و چالش تمرکز بودجه

معاون فنی و عمرانی شهرداری شیراز در پاسخ به سوالی در خصوص علت اصلی بروز فرسودگی در ابنیه عمرانی از پایان عمر مفید مصالح و تاسیسات  به عنوان یکی از دلایل یاد کرد و گفت:به عنوان مثال تجهیزاتی مانند درزهای انبساط پل‌ها دارای گارانتی دو ساله هستند، اما بسته به حجم عبور و مرور خودروها ممکن است بیشتر دوام بیاورند و در نهایت نیاز به تعمیر پیدا کنند.

وی نقش کیفیت مصالح و نظارت بر اجرا را کلیدی ارزیابی کرد و افزود: روند نظارت و استفاده از مصالح استاندارد در کل کشور رو به بهبود است، اما همچنان برخی دارایی‌ها به دلیل ضعف نظارت، نبود استاندارد یا بکارگیری مصالح نامطلوب دچار فرسودگی زودرس می‌شوند که این معضل با ورود استاندارد به تمامی بخش‌ها در حال کاهش است.

وی در خصوص نحوه تخصیص اعتبارات این بخش گفت:با توجه به این که متولی واحد و ثابتی برای بودجه تعمیر و نگهداری در کلان‌شهرها وجود ندارد و این اعتبارات در مناطق و سازمان‌های مختلف پراکنده است و هر واحد بر اساس شرح وظایف خود هزینه می‌کند.

وی اضافه کرد: با استقرار و تشکیل سازمان تخصصی تعمیرات و نگهداری در کلان‌شهرها، فرآیند شفاف‌سازی و اعلام دقیق هزینه‌های این حوزه تسهیل شود.

امین در پایان گفت: خوشبختانه با روندی که کشور دارد و سیطره استاندارد در کشور که ما روزانه شاهد هستیم که در تمامی مصالح ساختمانی دارن ورود می کنند این موارد دارد به حداقل خود نزدیک می شود.