رئیس کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای شهر شیراز : طرح‌هایی مانند محور عرفان اگر قرار است در این شهر شکل بگیرد باید از نظر محتوایی و هویتی به‌درستی تعریف شود

جلال‌الدین عرفانی – فارس آگاه

در میان طرح‌های فرهنگی و هویتی که طی سال‌های گذشته برای شهر شیراز مطرح شده، «محور عرفان» از جمله پروژه‌هایی است که بیش از یک دهه از طرح آن در شوراهای مختلف شهر می‌گذرد. این محور قرار بود از دروازه قرآن در ورودی شمالی شیراز آغاز شود و تا حرم مطهر حضرت شاهچراغ(ع) امتداد پیدا کند؛ مسیری که در طرح‌های اولیه با رویکرد فرهنگی و گردشگری تعریف شده بود و قرار بود به یکی از شاخص‌ترین محورهای شهری کشور تبدیل شود.

در همان سال‌های نخست طرح این ایده، برنامه‌هایی مانند عبور خط تراموا از این مسیر، ایجاد مجموعه‌های فرهنگی و گردشگری از جمله کوی رندان، خانه نمایش، احیای چهارباغ شیراز و همچنین احیای آب رکنی و جاری شدن آن در طول مسیر مطرح شد؛ حتی در برخی طراحی‌ها پیش‌بینی شده بود این محور با «محور حافظ» که قرار بود از حافظیه تا سعدیه امتداد پیدا کند تلاقی داشته باشد تا مجموعه‌ای کم‌نظیر از فضاهای فرهنگی و گردشگری شیراز شکل گیرد؛ مجموعه‌ای که می‌توانست ظرفیت تازه‌ای برای معرفی شیراز در سطح ملی و حتی منطقه‌ای ایجاد کند.

با گذشت سال‌ها اما نه از اجرایی شدن این محور خبری شد و نه از اجرای محور حافظ نشانی بر جای ماند و به قولی نه از تاک نشانی ماند و نه از تاک نشان، اکنون حتی نام محور عرفان نیز در ادبیات برنامه‌ریزی شهری کمتر شنیده می‌شود و حتی برخی گذاردن نام عرفان را به دلایلی دارای شبهه می‌دانند تا پروژه‌ای که زمانی یکی از طرح‌های مهم فرهنگی شهر محسوب می‌شد حتی نامش هم حذف و با خطر فراموشی کامل روبرو شود، موضوعی که در دویست‌و‌پنجاه‌و‌ششمین جلسه کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای اسلامی شهر شیراز نیز مورد توجه قرار گرفت.

رئیس کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای اسلامی شهر شیراز در پایان این نشست در گفت‌وگوی اختصاصی با رسانه «شهر مردم» با اشاره به ارایه گزارش شهرداری درباره طرح ورودی دروازه قرآن و محور عرفان در این جلسه گفت: در این جلسه شهردار منطقه 3 و نمایندگان حوزه شهرسازی گزارش اقدامات و مطالعات انجام‌شده در این محدوده را در کمیسیون ارائه و اعضا نیز دیدگاه‌های خود را مطرح کردند.

مسعود زارعی ادامه داد: با توجه به اهمیت تاریخی و فرهنگی محدوده دروازه قرآن و جایگاهی که برای محور عرفان در سال‌های گذشته تعریف شده است، جمع‌بندی کمیسیون بر انجام بازنگری در این محور قرار گرفت. این محور نیازمند بررسی محتوایی دوباره است و باید به صورت دقیق مطالعه شود تا مشخص شود چه رویکردی در ادامه مسیر دنبال خواهد شد.

زارعی با اشاره به ایجاد شبهه در نامگذاری این محور به نام عرفان با برخی فرقه های صوفی گری که در شیراز حضور دارند بیان کرد: شیراز شهری با پیشینه فرهنگی، ادبی و عرفانی است و طرح‌هایی مانند محور عرفان اگر قرار است در این شهر شکل بگیرد باید از نظر محتوایی و هویتی به‌درستی تعریف شود، به همین دلیل مقرر شد این محور با نگاه دقیق‌تری مورد بازخوانی قرار گیرد و دیدگاه صاحب‌نظران در حوزه‌های مختلف فرهنگی، تاریخی و شهرسازی نیز در آن لحاظ شود.

وی ادامه داد: در بررسی‌های انجام‌شده این نکته نیز مورد توجه قرار گرفت که محور عرفان باید از نظر مفهومی و محتوایی با سنت‌ها و پیشینه فرهنگی شیراز همخوانی داشته باشد و هرگونه اقدام در این محدوده با دقت لازم انجام شود، بر همین اساس تصمیم بر آن شد که مطالعات این محور مجدداً بررسی و اهداف آن به‌روز شود تا در گزارش‌های بعدی کمیسیون نتیجه این بازنگری ارائه شود.

رئیس کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای شهر شیراز در ادامه به موضوع ساماندهی ورودی‌های شهر اشاره کرد و گفت: در حوزه ورودی‌های شیراز پیش از این نیز بر انجام مطالعات جامع تأکید شده است، نگاه کمیسیون در این بخش بیشتر بر حوزه زیباسازی و هویت‌بخشی متمرکز است و هدف آن است که ورودی‌های شهر متناسب با جایگاه تاریخی و فرهنگی شیراز طراحی شوند.

وی تصریح کرد: معتقدیم زمانی که مسافری به شیراز نزدیک می‌شود باید به صورت تدریجی با فضای شهری و هویت فرهنگی آن مواجه شود و این ورود به شهر با نشانه‌ها و عناصر شهری همراه باشد، چنین رویکردی می‌تواند تصویری متناسب با جایگاه شیراز در ذهن شهروندان و گردشگران ایجاد کند.

زارعی در ادامه به یکی دیگر از دستور کارهای جلسه اشاره کرد و افزود: بررسی لایحه شهرداری با عنوان ارائه خدمات به خانواده معظم شهدا و ایثارگران نیز در دستور کار کمیسیون قرار گرفت؛ مجموعه خدماتی که در اسناد بالادستی برای جامعه ایثارگران تعریف شده نیازمند چارچوب مشخصی در حوزه شهرداری است تا تکالیف مدیریت شهری در این زمینه به شکل دقیق تعیین شود.

وی بیان کرد: در قانون جامع خدمات‌رسانی به ایثارگران وظایفی برای دستگاه‌های مختلف در نظر گرفته شده و لازم است در شهرداری نیز نحوه اجرای این تکالیف به صورت روشن مشخص شود، در این جلسه مدیرکل بنیاد شهید و امور ایثارگران نیز حضور داشت و اعضای کمیسیون از دیدگاه‌های مطرح‌شده در این زمینه بهره گرفتند.

زارعی ادامه داد: با توجه به اهمیت موضوع و برخی ابهام‌هایی که در متن لایحه وجود داشت، با درخواست شهرداری دو هفته فرصت برای تکمیل و اصلاح آن در نظر گرفته شد تا متن نهایی با دقت بیشتری تدوین شود؛ قرار است اصلاح تفاهم‌نامه‌ای که پیش از این میان شهرداری و بنیاد شهید وجود داشته در قالب لایحه جدید تنظیم شود تا خدمات شهرداری به ایثارگران به شکل روشن و قابل اجرا مشخص شود.

وی در خصوص دستور کار دیگر این جلسه نیز اوضیح داد: بررسی شیوه‌نامه پیشنهادی شهرداری درباره حفاظت و صیانت از آب مصرفی در فضای سبز شهری و باغات از دیگر مواردی بود که در این جلسه مطرح شد، موضوع مدیریت منابع آب به ویژه در باغات قصردشت از مسائل مهم شهر است و طی چند جلسه تخصصی با حضور نمایندگان شرکت آب منطقه‌ای فارس مورد بررسی قرار گرفته است.

زارعی اضافه کرد: برای پیگیری این موضوع یک ماه فرصت به شهرداری داده شد تا تفاهم‌نامه‌ای با شرکت آب منطقه‌ای تهیه و نهایی کند؛ هدف از این تفاهم‌نامه ایجاد سازوکاری برای مدیریت مصرف و حفاظت از منابع آب در باغات و فضای سبز شهری است تا بتوان از این منابع ارزشمند به شکل مؤثرتری صیانت کرد.

وی درباره یکی دیگر از محورهای جلسه نیز اظهار کرد: جهاد دانشگاهی استان فارس گزارشی درباره بازخوردسنجی سامانه ۱۳۷ و میزان رضایت شهروندان از عملکرد شهرداری ارائه کرد، در این گزارش عملکرد مناطق یازده‌گانه شهرداری مورد بررسی قرار گرفته و میزان پاسخگویی به درخواست‌های مردمی ارزیابی شده است.

زارعی ادامه داد: نتیجه این گزارش در نشست شورای شهرداران به تفکیک مناطق مطرح می‌شود تا مدیران شهری بتوانند بر اساس آن اقدامات لازم برای ارتقای کیفیت خدمات را در دستور کار قرار دهند، بازخوردگیری از شهروندان در حوزه مدیریت شهری اهمیت زیادی دارد و شهروندان باید از سرنوشت درخواست‌ها و مطالبات ثبت‌شده در سامانه ۱۳۷ آگاه شوند.

وی به موضوع پیاده‌سازی فرآیند امکان‌سنجی پیوست محیط زیست در پروژه‌های شهری اشاره کرد که از دیگر دستورات این جلسه بود و افزود: شهرداری گزارشی درباره روند اجرای این فرآیند ارائه کرد و تأکید شهردار شیراز نیز بر اجرای آن در تمامی معاونت‌ها و مناطق اعلام شده است.

زارعی گفت: با وجود این اقدامات، هماهنگی میان معاونت برنامه‌ریزی، سازمان فناوری اطلاعات و معاونت خدمات شهری برای اعمال کامل این فرآیند در سامانه‌های مدیریتی هنوز به نتیجه نهایی نرسیده است، بر همین اساس مقرر شد در نخستین دستور کار جلسه هفته آینده کمیسیون، این موضوع با حضور مسئولان مربوطه بررسی شود تا اجرای آن در کوتاه‌ترین زمان ممکن عملیاتی شود.