آمریکا سعادت دیدارتان را نداشت

شب گذشته وزارت امور خارجه آمریکا سرانجام با بازگرداندن پاسپورت اعضای تیم ملی، تکلیف ویزای بازیکنان و کادر فنی ایران را روشن کرد و بر این اساس تمام بازیکنان دعوت‌شده به فهرست و همچنین اعضای شاخص کادر فنی روادید حضور در آمریکا را دریافت کردند، اما مهره‌های دانه‌درشت فدراسیون تاکنون موفق به جلب نظر آمریکایی‌ها نشده‌اند.

به طور مثال، در شرایطی که گفته می‌شد مهدی تاج پس از رد درخواست ویزا در مراسم قرعه‌کشی و بی‌حرمتی به او در فرودگاه کانادا، دیگر درخواست روادید آمریکا را نداده، اما ظاهراً او پس از درخواست دوباره ویزا، بار دیگر با رد درخواست خود مواجه شده است و به این ترتیب رئیس فدراسیون فوتبال فعلاً امکان همراهی تیم ملی را نخواهد داشت.

مهدی محمدنبی دیگر چهره شاخصی است که درخواست ویزای او رد شده است؛ نبی که نایب‌رئیس مهدی تاج در فدراسیون فوتبال است، به عنوان مدیر تیم ملی فعالیت می‌کند و جالب اینکه نبی برای شرکت در مراسم قرعه‌کشی موفق به دریافت ویزای آمریکا شده بود.

دبیرکل پرحاشیه فدراسیون هم با رد درخواست ویزا مواجه شده است تا هدایت‌الله ممبینی هم فعلاً اجازه همراهی تیم ملی ایران در سه بازی برابر نیوزیلند، بلژیک و مصر را نداشته باشد؛ البته مسئولان فدراسیون فوتبال امیدوارند روادید این نفرات در مکزیک صادر شود و آنها اجازه همراهی تیم ملی را به دست بیاورند.

با این حساب، سه عضو ارشد فوتبال ایران جزو نفراتی هستند که موفق به دریافت ویزای آمریکا نشده‌اند.

همچنین ۲ عضو تیم رسانه‌ای، ۲ نفر از مسئولان اجرایی، رئیس حراست، ۲ آنالیزور، ۲ عضو کمیته بین‌الملل و یکی از اعضای تدارکات هم جزو نفراتی هستند که محروم از دریافت ویزا شده‌اند.

از طرف دیگر، برخی از اعضای کادر فنی تیم ملی که در مراسم قرعه‌کشی جام جهانی روادید آمریکا را به دست نیاورده بودند، این بار موفق به دریافت ویزا شده‌اند.

در رویدادی به عظمت جام جهانی، کشورها با یک کاروان بزرگ حدوداً ۵۰-۶۰ نفره شرکت می‌کنند که بیش از نیمی از آنها را بازیکنان و اعضای کادر فنی تشکیل می‌دهند و مابقی افراد (به جز عده‌ای معدود) نورچشمی‌های چمدان‌به‌دستی هستند که بیشتر از آنکه به کار فنی تیم بیایند، توریست‌های خوبی هستند؛ معمولاً کشور میزبان موظف است ویزای ضروری برای ارکان اصلی تیم صادر کند؛ ممانعت از صدور ویزا برای همراهان اضافی بیشتر جنبه سیاسی دارد و البته اهرمی است برای وارد کردن فشار روانی به دشمن قدیمی.

به طور کلی، میزبان جام جهانی مطابق قوانین فیفا موظف است برای اعضای اصلی تیم‌ها ویزا صادر کند. آمریکا هم در ابتدا این موضوع را پذیرفت؛ یک معافیت کلی برای هر ورزشکار یا عضو تیم، شامل مربیان و افراد دارای نقش پشتیبانی ضروری، اما نکته این است که در مورد کشور ایران، یک مانع قانونی مشخص وجود دارد.

آمریکا در سال ۲۰۱۹ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در لیست «سازمان‌های تروریستی خارجی» قرار داد و بر اساس قوانین تحریمی آمریکا (مثل قانون جامع تحریم‌ها)، هر فرد خارجی که ثابت شود عضو، مأمور یا وابسته به سپاه پاسداران بوده، مشمول رد ویزا می‌شود.

مشکل اینجاست که در ایران بسیاری از مردان (از جمله فوتبالیست‌ها و حتی آنالیزورها) خدمت سربازی خود را در یگان‌های مختلف سپاه گذرانده‌اند و از نگاه قانون آمریکا، همین «محل خدمت» کافی است تا آنها «وابسته به سازمان تروریستی» محسوب شوند.

پیش از این، مهدی تاج (رئیس فدراسیون فوتبال ایران) به خاطر سوابقش نتوانست ویزای حضور در قرعه‌کشی جام جهانی را بگیرد و ایران آن مراسم را تحریم کرد و جالب است که این ماجرا فقط مختص تیم نیست؛ طبق قوانین فعلی، هواداران معمولی ایران تقریباً شانسی برای گرفتن ویزای توریستی برای تماشای جام جهانی ندارند.

این اولین بار است که یک کشور میزبان از اهرم «سابقه نظامی اجباری» برای حذف اعضای یک تیم ملی استفاده می‌کند؛ اگر فیفا در مقابل این اقدام سکوت کند، این تبدیل به یک «روال عادی» می‌شود و هر کشور متخاصمی در آینده می‌تواند با بهانه‌های مشابه، تیم حریف را تضعیف کند.

آمریکا با تغییر تاکتیک از «جنگ سخت» به «جنگ نرم حقوقی»، توانسته است بدون گلوله امنیت روانی و پشتیبانی حرفه‌ای کاروان ایران را نشانه بگیرد و استانداردی خطرناک در دیپلماسی ورزشی ایجاد کند.

در پایان می‌توان گفت: اقدام آمریکا نادرست، غیرحرفه‌ای و خلاف منش ورزشی است؛ اما ایران از قبل باید می‌دانست که احتمال سنگ‌اندازی وجود دارد و در چنین شرایطی بهتر بود تیم با کمترین نفرات اضافی درخواست ویزا کند و افراد غیرضروری را از لیست خارج کند؛ در یک کلام می‌توان این‌گونه نتیجه گرفت که حرکت یانکی‌ها اگرچه برخلاف روح ورزش و بازی فیرپلی بود، اما به ترکیب فنی ایران خدشه چندانی وارد نشد، هرچند جناب سرمربی در این‌گونه موارد آن‌قدر تبحر دارد که از همین اقدام میزبان هم مستمسکی برای ناکامی احتمالی کشورمان بسازد.

نفراتی که دستشان از ویزای ینگه دنیا کوتاه مانده به شرح زیر است:

مهدی تاج – رئیس فدراسیون

مهدی محمدنبی – مدیر تیم

هدایت ممبینی – دبیرکل

محسن معتمدکیا – مدیر رسانه

مهدی خراطی – مدیر اجرایی

مسعود اردشیر – افسر امنیتی

مهدی ملک‌آباد – رئیس حراست

سروش سلماسی – آنالیزور

مهرپویا اسدی – آنالیزور

رضا جاودان – تدارکات

علی افضل – بین‌الملل