فرخنده آشوری – فارس آگاه

حجت‌الاسلام حسن محمدی، رئیس عقیدتی سیاسی فرماندهی انتظامی استان فارس در جمع اصحاب رسانه، ضمن تبریک روز خبرنگار و قدردانی از تلاش‌های فعالان این عرصه، اظهار کرد: خبرنگاران با حضور در عرصه جهاد تبیین، نقش مهمی در روشنگری جامعه و مقابله با روایت‌های نادرست و شایعات بر عهده دارند.

وی با اشاره به تأکیدات مقام معظم رهبری درباره اهمیت جهاد تبیین افزود: جهاد تبیین هم یک فریضه است، هم فوریت دارد و هم یک وظیفه و واجب است و اصحاب رسانه در تحقق این مهم نقش بی‌بدیلی ایفا می‌کنند.

رئیس عقیدتی سیاسی فرماندهی انتظامی استان فارس ادامه داد: روایت صحیح خبر می‌تواند به جامعه امید بدهد و در مقابل، انتشار اخبار نادرست، ناقص یا بدون پشتوانه می‌تواند موجب ایجاد نگرانی، تشویش اذهان عمومی و ناامیدی در جامعه شود؛ بنابراین یکی از مهم‌ترین رسالت‌های خبرنگار، پیدا کردن و روایت کردن حقیقت است.

خبرنگاری؛ رسالتی به قدمت تاریخ بشر

وی با اشاره به قدمت و اهمیت ثبت و انتقال وقایع در طول تاریخ گفت: اگر بخواهیم درباره خبرنگاری صحبت کنیم، باید بگوییم عمر این رسالت تقریباً به قدمت خلقت انسان بازمی‌گردد؛ از داستان هابیل و قابیل گرفته تا وقایع مهم تاریخ بشر، همواره افرادی وجود داشته‌اند که حوادث و اتفاقات را ثبت و به نسل‌های بعد منتقل کرده‌اند.

حجت‌الاسلام محمدی با اشاره به وقایع صدر اسلام و حوادث تاریخی افزود: جنگ‌ها، حوادث و اتفاقات مهم تاریخی چگونه به نسل‌های بعد منتقل شده‌اند؟ این انتقال نتیجه ثبت و روایت وقایع است و همین موضوع نشان می‌دهد که رسالت خبرنگاری تنها به معنای انتشار یک خبر روزمره نیست، بلکه خبرنگار در واقع حافظ و ناقل بخشی از تاریخ یک جامعه است.

وی در ادامه با اشاره به واقعه عاشورا، آن را نمونه‌ای برجسته از اهمیت ثبت و روایت دقیق حوادث تاریخی دانست و بیان کرد: در ماجرای عاشورا، قرار بود جنگ در روز نهم محرم، یعنی روز تاسوعا، آغاز شود؛ اما حضرت اباعبدالله الحسین(ع) حضرت عباس(ع) را مأمور کردند تا از دشمن مهلت بگیرد و جنگ به روز بعد موکول شود.

رئیس عقیدتی سیاسی فرماندهی انتظامی استان فارس خاطرنشان کرد: امام حسین(ع) نفرمودند جنگ انجام نشود، بلکه فرمودند جنگ به فردا موکول شود و یکی از نکات مهم این تدبیر، امکان ثبت دقیق وقایع بود، اگر جنگ در شب اتفاق می‌افتاد، بسیاری از جزئیات حوادث قابل مشاهده و ثبت نبود و بخش مهمی از حقیقت حادثه ممکن بود از بین برود.

حجت‌الاسلام محمدی تصریح کرد: اهمیت این موضوع در این است که وقتی حادثه در روز رخ می‌دهد، جزئیات آن قابل مشاهده و روایت است؛ اینکه چه کسی چه اقدامی انجام داده، چه اتفاقی برای خیمه‌ها افتاده و چگونه وقایع یکی پس از دیگری رخ داده است؛ این جزئیات است که بعدها امکان انتقال دقیق حقیقت را فراهم می‌کند.

وی با اشاره به برخی راویان واقعه کربلا اظهار کرد: آنچه امروز از جزئیات واقعه عاشورا می‌دانیم، نتیجه روایت‌ها و ثبت وقایع توسط افرادی است که در آن صحنه حضور داشته‌اند؛ بنابراین، در هر حادثه تاریخی، روایتگر و ناقل حقیقت جایگاهی بسیار مهم دارد.

تأکید قرآن بر شنیدن، انتخاب و بیان سخن نیکو

رئیس عقیدتی سیاسی فرماندهی انتظامی استان فارس  در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به آیات قرآن کریم، نقش رسانه و خبرنگار را با مفاهیم قرآنی مرتبط دانست و گفت: در قرآن کریم نیز تأکید ویژه‌ای بر نحوه شنیدن، انتخاب و بیان سخن وجود دارد و این موضوع می‌تواند برای خبرنگاران یک الگوی مهم باشد.

وی با اشاره به آیه «فَبَشِّرْ عِبَادِ الَّذِینَ یَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَیَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ» از سوره زمر افزود: خداوند می‌فرماید بندگان من کسانی هستند که سخنان را می‌شنوند و بهترین آن را انتخاب می‌کنند.

حجت‌الاسلام محمدی ادامه داد: این آیه می‌تواند برای جامعه رسانه‌ای یک پیام روشن داشته باشد؛ خبرنگار در معرض اخبار و روایت‌های مختلف قرار دارد، اما وظیفه او این نیست که هر آنچه را می‌شنود بدون بررسی منتشر کند؛ خبرنگار باید روایت درست‌تر، دقیق‌تر و معتبرتر را پیدا کند و آن را به جامعه منتقل کند.

وی با اشاره به گسترش فضای مجازی و سرعت انتشار شایعات تاکید کرد: امروز در فضای مجازی با حجم بسیار زیادی از اخبار، تحلیل‌ها و شایعات مواجه هستیم؛ اگر قرار باشد همه این مطالب بدون بررسی و راستی‌آزمایی به جامعه منتقل شود، نتیجه آن می‌تواند ایجاد نگرانی و ناامیدی باشد؛ خبرنگار حرفه‌ای باید در میان این حجم از اطلاعات، روایت صحیح و امیدآفرین را پیدا و به مخاطب ارائه کند.

«قول سدید»؛ خبر باید مستند و محکم باشد

وی همچنین با اشاره به مفهوم «قول سدید» در قرآن کریم اظهار کرد: قرآن کریم در آیات مختلف بر شیوه صحیح سخن گفتن تأکید دارد. «قول سدید» یعنی سخنی محکم، درست، مستند و قابل اتکا.

رئیس عقیدتی سیاسی فرماندهی انتظامی استان فارس  متذکر شد: اگر خبری بدون سند و مدرک منتشر و موجب تشویش اذهان عمومی شود، نمی‌توان آن را مصداق سخن مستند و سدید دانست؛ خبرنگار باید پیش از انتشار یک خبر، از صحت و اعتبار آن اطمینان پیدا کند و بداند که هر خبری ارزش انتشار ندارد.

وی با اشاره به ضرورت صراحت و شفافیت در خبررسانی نیز یادآور شد: خبر باید برای مخاطب رسا و قابل فهم باشد، اگر یک خبر مبهم، ناقص یا دوپهلو منتشر شود، ممکن است مخاطب را دچار سردرگمی کند؛ بنابراین خبرنگار باید تلاش کند تا واقعیت را به شکلی روشن، دقیق و قابل فهم به مخاطب منتقل کند.

«فتبینوا»؛ ضرورت راستی‌آزمایی اخبار

حجت‌الاسلام محمدی در ادامه با قرائت بخشی از آیه ششم سوره حجرات، «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِن جَاءَکُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَیَّنُوا» را یکی از مهم‌ترین اصول در حوزه خبر و اطلاع‌رسانی دانست و ابراز کرد: قرآن کریم صراحتاً به انسان دستور می‌دهد که اگر خبری به او رسید، درباره آن تحقیق و بررسی کند.

وی تأکید کرد: اگر خبری از منبعی نامعتبر یا ناشناخته به دست خبرنگار رسید، نباید صرفاً به دلیل جذاب بودن یا سرعت انتشار، آن را منتشر کند؛ بلکه باید صحت و سقم آن را بررسی و پس از اطمینان از اعتبار خبر، نسبت به انتشار آن اقدام کند.

رئیس عقیدتی سیاسی فرماندهی انتظامی استان فارس افزود: در مباحث علمی نیز خبر را به سخنی تعریف می‌کنند که احتمال صدق یا کذب در آن وجود دارد؛ بنابراین، تا زمانی که صحت یک خبر اثبات نشده است، نمی‌توان آن را به عنوان یک واقعیت قطعی به جامعه ارائه کرد.

مسئولیت خبرنگار در برابر هر کلمه‌ای که منتشر می‌کند

وی در بخش دیگری از سخنان خود به آیه «وَلَا تَقْفُ مَا لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ» اشاره کرد و گفت: این آیه یک هشدار جدی برای همه کسانی است که سخن می‌گویند، قضاوت می‌کنند یا خبری را به دیگران منتقل می‌کنند؛ انسان نباید چیزی را که نسبت به آن علم و اطمینان ندارد، بیان یا دنبال کند.

حجت‌الاسلام محمدی ادامه داد: خبرنگار، سخنران، خطیب، مسئول و هر فردی که درباره یک موضوع اظهارنظر می‌کند باید بداند که در برابر سخنان خود مسئول است؛ نمی‌توان درباره موضوعی که نسبت به آن علم و اطلاعات کافی نداریم، اظهارنظر قطعی کنیم و سپس انتظار داشته باشیم تبعات آن متوجه جامعه نشود.

وی با اشاره به ادامه همین آیه و عبارت «إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ کُلُّ أُولَئِکَ کَانَ عَنْهُ مَسْئُولًا» خاطرنشان کرد: انسان در برابر آنچه می‌شنود، می‌بیند و درک می‌کند مسئول است و این مسئولیت شامل سخن و خبری نیز می‌شود که به دیگران منتقل می‌کند.

خبرنگار؛ امانتدار حقیقت و اعتماد عمومی

رئیس عقیدتی سیاسی فرماندهی انتظامی استان فارس در پایان با تأکید بر جایگاه مهم رسانه‌ها در جامعه عنوان کرد: خبرنگار باید خود را امانتدار حقیقت بداند، سرعت در انتشار خبر نباید جای دقت، صحت و مسئولیت‌پذیری را بگیرد.

وی متذکر شد: جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری به خبر دقیق، مستند، شفاف و امیدآفرین نیاز دارد و اصحاب رسانه می‌توانند با رعایت اصول حرفه‌ای، از شکل‌گیری شایعات و روایت‌های نادرست جلوگیری کنند و در افزایش آگاهی عمومی نقش‌آفرین باشند.

حجت‌الاسلام محمدی در پایان ضمن گرامیداشت یاد و نام شهدای عرصه رسانه و همه شهدایی که در راه دفاع از حقیقت و امنیت کشور جان خود را فدا کردند، روز خبرنگار را به تمامی خبرنگاران، فعالان رسانه‌ای و اصحاب قلم تبریک گفت و از تلاش‌های آنان در مسیر آگاهی‌بخشی و خدمت به جامعه قدردانی کرد.