افزایش هزینه تعمیرات، مردم را به مرز ریسک و خطا رسانده است 

رییس اتحادیه تعمیرکاران لوازم خانگی شیراز:

خودتعمیرکاری هزینه‌ها را چند برابر می‌کند

رییس اتحادیه تعمیرکاران خودرو شیراز:

بسیاری از خودروها بعد از دستکاری افراد غیرمتخصص با خرابی بیشتر به تعمیرگاه می‌رسند

وقتی آچار به دست شدن، جای تخصص می‌نشیند

جلال‌الدین عرفانی –فارس آگاه

خودتعمیرکاری واژه‌ای تازه اما پدیده‌ای قدیمی است که در سال‌های اخیر بیش از هر زمان دیگری خود را در زندگی روزمره مردم نشان داده است، شرایط اقتصادی، افزایش هزینه‌های معیشت، رشد شدید قیمت قطعات و بالا رفتن اجرت تعمیرات باعث شده است بسیاری از خانواده‌ها در مواجهه با خرابی وسایل ضروری، میان چند انتخاب دشوار قرار بگیرند؛ انتخاب نخست پرداخت هزینه‌های سنگین تعمیر است که برای بخش قابل توجهی از جامعه امکان‌پذیر نیست و انتخاب دوم، دست زدن به خودتعمیرکاری و پذیرفتن ریسک آسیب‌های بیشتر.

در ظاهر، خودتعمیرکاری می‌تواند نشانه‌ای از صرفه‌جویی و مدیریت هزینه‌ها باشد، به‌ویژه زمانی که فرد تصور می‌کند مهارت یا تجربه لازم را دارد، اما واقعیت میدانی نشان می‌دهد که این تصمیم در بسیاری از موارد به نتیجه‌ای معکوس ختم می‌شود، وسیله‌ای که شاید با هزینه‌ای محدود قابل تعمیر بوده است، پس از دستکاری غیرتخصصی دچار آسیب جدی می‌شود و هزینه‌ای چند برابر به خانواده تحمیل می‌کند و این روند، به‌خصوص در مورد وسایل حیاتی مانند یخچال، کولر، وسایل گرمایشی و خودرو، فشار روانی و مالی سنگینی ایجاد می‌کند.

در سال‌های اخیر، فضای مجازی و آموزش‌های سطحی نیز به این پدیده دامن زده است، بسیاری از افراد با مشاهده چند ویدئوی کوتاه آموزشی، تصور می‌کنند که می‌توانند نقش تعمیرکار را ایفا کنند، بی‌آنکه به پیچیدگی فنی دستگاه‌ها و حساسیت قطعات توجه داشته باشند، این در حالی است که حتی یک اشتباه کوچک می‌تواند زنجیره‌ای از خرابی‌ها را به دنبال داشته باشد.

خودتعمیرکاری؛ صرفه‌جویی یا خسارت پنهان

رییس اتحادیه صنف تعمیرکاران لوازم برقی و خانگی شیراز در گفت‌وگو با «شهر مردم» در این باره گفت: اولین آسیب خودتعمیرکاری متوجه خود افراد و وسیله‌ای است که در اختیار دارند.

وی افزود: این موضوع تأثیر جدی بر اشتغال فعالان این صنف ندارد، زیرا در نهایت دستگاه خراب به تعمیرکار مراجعه می‌کند، اما مشکل اصلی این است که میزان خرابی و هزینه نهایی افزایش می‌یابد.

شهرام مرتب تصریح کرد: موارد متعددی وجود داشته که اگر دستگاه در همان ابتدا به تعمیرکار سپرده می‌شد، با هزینه‌ای بسیار کمتر تعمیر می‌شد.

وی بیان کرد: در یکی از نمونه‌ها، صاحب یک جاروبرقی می‌توانست با حدود پنج میلیون تومان مشکل دستگاه را برطرف کند، اما با قطع و جابه‌جایی اشتباه یک سیم، کل دستگاه دچار سوختگی شد و فرد ناچار به پرداخت حدود پنجاه میلیون تومان برای خرید دستگاه جدید شد.

تعمیرکاران سیار؛ ریسک پنهان در خانه‌ها

مرتب عنوان کرد: مردم باید مراقب تعمیرکاران سیار و دوره‌گرد باشند که بدون داشتن مجوز و هویت مشخص در منازل اقدام به تعمیر می‌کنند.

وی متذکر شد: تخصص این افراد مشخص نیست و اگر دستگاه خراب‌تر شود یا هزینه اضافی دریافت شود، امکان پیگیری وجود ندارد.

مرتب تصریح کرد: علاوه بر خسارت مالی، مسائل امنیتی نیز مطرح است، زیرا این افراد مکان مشخصی ندارند و در صورت بروز مشکل، مسئولیت آن بر عهده خود خانواده‌ها خواهد بود.

وی افزود: در خصوص فعالیت تعمیرکاران در اپلیکیشن‌های خدماتی نیز اخطارهایی صادر شده و فعالیت در این فضا منوط به ثبت‌نام در اتحادیه و دریافت مجوزهای لازم است.

قطعات نامرغوب و فشار اقتصادی بر تعمیرکاران

رییس اتحادیه تعمیرکاران لوازم خانگی شیراز گفت: استفاده از قطعات نامرغوب و بی‌کیفیت به عملکرد دستگاه‌ها آسیب می‌زند، اما در شرایط فعلی برخی قطعات اصلی در بازار موجود نیست و حق انتخاب محدود شده است.

وی افزود: افزایش قیمت قطعات و هزینه‌های جانبی باعث شد اجرت تعمیرات بین ۴۰ تا ۶۰ درصد افزایش یابد، اما حتی این افزایش نیز پاسخگوی هزینه‌های امروز تعمیرکاران نیست.

مرتب تصریح کرد: بسیاری از تعمیرکاران به دلیل بالا رفتن هزینه‌ها و افزایش اجاره‌بها با مشکل جدی مواجه شده‌اند و حتی برخی به دنبال ابطال پروانه کسب خود هستند.

وی بیان کرد: حدود ۷۰ درصد اعضای این صنف مستاجرند و فشار هزینه‌های زندگی بر آنها نیز همانند سایر اقشار جامعه افزایش یافته است.

خودرو؛ جایی که یک اشتباه، خسارت میلیونی می‌سازد

رییس اتحادیه صنف تعمیرکاران اتومبیل سبک و سنگین شیراز نیز در گفت‌وگو با «شهر مردم»، خودتعمیرکاری در حوزه خودرو را به شدت رد و آن را اقدامی بسیار پرخطر توصیف کرد و گفت: نگهداری صحیح از خودرو، شامل تعویض به‌موقع روغن، فیلترها و انجام سرویس‌های دوره‌ای، مهم‌تر از هر تعمیراتی است، متأسفانه بسیاری از رانندگان این نکات اولیه را نادیده می‌گیرند که این بی‌توجهی در نهایت منجر به خرابی‌های بزرگتر و پرهزینه‌تر می‌شود.

حسین آوند افزود: خودتعمیرکاری در خودرو به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود، افراد بدون تخصص و دانش کافی، صرفاً با اتکا به ویدئوهای آموزشی سطحی در اینترنت یا شنیده‌ها، اقدام به باز کردن قطعات یا دستکاری در سیستم‌های پیچیده خودرو می‌کنند، این افراد معمولاً ناخواسته باعث ایجاد خساراتی می‌شوند که گاه هزینه آن چندین برابر تعمیر اولیه است.

وی با تأکید بر پیچیدگی خودروهای مدرن، تصریح کرد: خودروهای امروزی، به‌خصوص نمونه‌های چینی که وارد بازار شده‌اند، دارای سیستم‌های الکترونیکی و مکانیکی بسیار پیشرفته‌ای هستند، باز کردن بخش‌هایی از موتور، سیستم تعلیق یا حتی سیستم برق خودرو بدون دانش تخصصی، می‌تواند به راحتی موجب از کار افتادن کامل یک سیستم یا حتی کل خودرو شود.

وی مثالی از هزینه‌های سرسام‌آور تعمیر زد و متذکر شد: هزینه تعمیر موتوری که تا همین چند وقت قبل شاید 50 میلیون تومان بود، امروز ممکن است تا 200 میلیون تومان نیز برسد، این جهش قیمتی، رانندگان را در شرایط سختی قرار داده است و برخی را به سمت تصمیمات هیجانی و پرخطر سوق می‌دهد، اما باید بدانند که یک اشتباه کوچک در تعمیر یک قطعه می‌تواند منجر به آسیب دیدن قطعات مرتبط دیگر شده و در نهایت، هزینه تعمیر را به شدت افزایش دهد.

بحران قطعات یدکی؛ وقتی بازار پر از اجناس تقلبی می‌شود

رییس اتحادیه تعمیرکاران خودرو، یکی از بزرگترین چالش‌های کنونی در بازار قطعات یدکی را رواج گسترده قطعات تقلبی و بی‌کیفیت دانست و گفت: با افزایش قیمت‌ها و کمیاب شدن قطعات اصلی، بازار قطعات تقلبی داغ‌تر از همیشه شده است و متأسفانه برخی سودجویان، قطعات بی‌کیفیت چینی را با بسته‌بندی‌های فریبنده و برندهای جعلی به عنوان قطعات اصلی و با کیفیت بالا به فروش می‌رسانند.

آوند ادامه داد: تشخیص این قطعات تقلبی نیازمند تجربه و دانش فنی بالایی است، حتی تعمیرکاران حرفه‌ای نیز گاهی در تشخیص قطعه اصلی از تقلبی دچار تردید می‌شوند، نصب چنین قطعاتی روی خودرو نه تنها عمر مفید قطعه را به شدت کاهش می‌دهد، بلکه می‌تواند به سایر بخش‌های خودرو نیز آسیب رسانده و هزینه‌های تعمیر را چندین برابر کند؛ به عنوان مثال، استفاده از یک لنت ترمز تقلبی می‌تواند سیستم ترمز خودرو را مختل کند و در شرایط اضطراری، خطرات جانی به همراه داشته باشد.

فناوری خودروهای مدرن؛ مانعی بر سر راه تعمیرکاران آماتور

وی با اشاره به پیشرفت‌های تکنولوژیکی در صنعت از جمله صنعت خودرو تصریح کرد: به عنوان مثال امروز در حوزه فعالیت ما خودروهای امروزی دیگر مانند گذشته نیستند که بتوان با آچار و پیچ‌گوشتی ساده آن‌ها را تعمیر کرد، سیستم‌های مدیریت موتور، سنسورهای متعدد، سیم‌کشی‌های پیچیده و نرم‌افزارهای تخصصی، نیازمند ابزارآلات دقیق و دانش به‌روز هستند.

آوند افزود :حتی باز کردن پنل‌های داخلی یا تعویض یک قطعه ساده الکترونیکی، بدون داشتن دفترچه راهنمای تخصصی و ابزار مناسب، می‌تواند به اتصالات آسیب بزند یا باعث اختلال در عملکرد سیستم‌های کامپیوتری خودرو شود، این امر، خودتعمیرکاری را به یک قمار تبدیل کرده است؛ قماری که در آن، ریسک باخت بسیار بالاست.

فشار اقتصادی؛ رانندگان را به سمت تصمیمات پرخطر سوق می‌دهد؟

رییس اتحادیه تعمیرکاران خودرو، در بخش دیگری از سخنانش به فشارهای اقتصادی وارده بر رانندگان اشاره کرد و گفت: افزایش روزافزون هزینه‌های زندگی، خرید بنزین، عوارض و نگهداری خودرو، بخش قابل توجهی از درآمد خانوارها را می‌بلعد، همین فشار اقتصادی باعث می‌شود برخی رانندگان به سمت راه‌حل‌های پرخطر مانند خودتعمیرکاری کشیده شوند، چرا که توان پرداخت هزینه‌های بالای تعمیرگاه‌های مجاز را ندارند.

وی با تأکید بر لزوم حمایت از قشر رانندگان و تعمیرکاران، خاطرنشان کرد: باید سازوکارهایی اندیشیده شود تا هم قطعات یدکی با قیمت مناسب و کیفیت تضمین شده در دسترس مردم قرار گیرد و هم رانندگان با آموزش‌های صحیح، بتوانند از خودروهای خود بهتر نگهداری کنند تا نیاز به تعمیرات پرهزینه به حداقل برسد، مسیری پرخطر است که می‌تواند خسارت‌های مالی و فنی جبران‌ناپذیری به همراه داشته باشد

به گزارش «فارس آگاه» مجموع اظهارات روسای اتحادیه‌ها نشان می‌دهد که خودتعمیرکاری بیش از آنکه راهی برای کاهش هزینه‌ها باشد، مسیری پرخطر است که می‌تواند خسارت‌های مالی و فنی جبران‌ناپذیری به همراه داشته باشد؛ افزایش هزینه‌ها، کمبود قطعات اصلی و حضور افراد غیرمجاز، خانواده‌ها را در موقعیتی دشوار قرار داده است؛ موقعیتی که در آن انتخاب نادرست می‌تواند هزینه‌ای چند برابر بر زندگی تحمیل کند.