شهردار شیراز: باغهای قصردشت باید به مقصد تازه گردشگری شهر تبدیل شوند

رئیس شورای اسلامی شهر شیراز: حفاظت از باغ‌ها باید به مطالبه عمومی تبدیل شود

رئیس کمیسیون اقتصاد و سرمایه‌گذاری شورای شهر شیراز: زمان حمایت واقعی از باغداران است

جلال‌الدین عرفانی فارس آگاه

باغ‌های قصردشت به‌عنوان یکی از کهن‌ترین زیست‌بوم‌های شهری کشور و میراث طبیعی ارزشمند شیراز، سال‌هاست عنوان نگین سبز این شهر را با خود دارد؛ محدوده‌ای که روزگاری پهنه‌ای وسیع از باغ‌های پیوسته و سرسبز را در بر می‌گرفت و امروز در اثر توسعه نامتوازن شهری، تغییر کاربری‌ها، دیوارکشی‌ها، تفکیک اراضی، ویلاسازی و ساخت‌وسازهای پراکنده، بخش‌هایی از آن دچار آسیب شده است؛ این باغ‌ها علاوه بر کارکرد زیست‌محیطی و تعدیل اقلیم شهری، در حافظه تاریخی و هویت فرهنگی شیراز نیز جایگاه ویژه‌ای دارند و همواره به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های اصلی سیمای این شهر شناخته شده‌اند.

شهردار شیراز در حاشیه افتتاحیه جشنواره «برای باغ‌های شیراز» که در باغ‌های این محدوده برگزار شد، در جمع خبرنگاران به تشریح برنامه‌ها و نگاه مدیریت شهری نسبت به آینده این عرصه پرداخت.

شهردار شیراز در ابتدای سخنان خود گفت: برگزاری چنین رویدادهایی نشان می‌دهد که موضوع باغات قصردشت برای مدیریت شهری و افکار عمومی اهمیت دارد و این مسئله صرفاً یک موضوع فضای سبز نیست.

محمد حسن اسدی افزود: باغات قصر دشت گره خورده با هویت شهر شیراز است و بخشی از حافظه تاریخی این شهر محسوب می‌شود.

وی ادامه داد: اگر از شیراز سخن می‌گوییم، نمی‌توانیم باغات قصر دشت را جدا از آن بدانیم، زیرا این باغ‌ها در شکل‌گیری سیمای تاریخی و فرهنگی شهر نقش داشته‌اند.

شهردار شیراز اظهار کرد: نگاه ما به باغات قصردشت باید یک نگاه آینده‌نگرانه باشد و صرفاً به حفظ حداقلی بسنده نکنیم.

وی تأکید کرد: چشم‌اندازی که برای این محدوده تعریف می‌شود باید آن را به یکی از مقاصد گردشگری شهر تبدیل کند.

اسدی با اشاره به وضعیت گردشگری شیراز یادآور شد: امروز گردشگران به شیراز سفر می‌کنند و از اماکن شاخصی همچون تخت‌جمشید، حافظیه، سعدیه و شاهچراغ بازدید دارند، اما کمتر پیش می‌آید که باغات قصر دشت و کوچه‌باغ‌های آن در برنامه بازدیدشان قرار گیرد.

وی اضافه کرد: این ظرفیت وجود دارد که گردشگر علاوه بر بازدید از آثار تاریخی، در فضای طبیعی باغات قصر دشت نیز حضور پیدا کند.

شهردار شیراز تصریح کرد: باغ‌های قصردشت باید یکی از مقاصد اصلی گردشگری شهر باشد و این موضوع نیازمند برنامه‌ریزی، معرفی و فراهم‌سازی زیرساخت‌های لازم است.

وی درباره وسعت باغات اعلام کرد: نزدیک به یک‌هزار هکتار از باغات قصر دشت همچنان باقی مانده است، که حدود ۳۰۰ هکتار از این اراضی در تملک شهرداری شیراز قرار دارد.

اسدی ادامه داد: شهرداری طی حدود ۲۶ سال گذشته بین ۲۵۰ تا ۳۰۰ هکتار از این باغات را تملک کرده است و این اقدام‌ها با هدف جلوگیری از تغییر کاربری و صیانت از این پهنه سبز انجام شده است.

وی با اشاره به تهدیدهای موجود تصریح کرد: تخریب‌ها، شب‌سازی، ویلاسازی، دیوارگذاری و تفکیک اراضی از جمله چالش‌هایی است که باغات قصردشت با آن مواجه است و باید با جدیت با این موارد برخورد شود.

اسدی همچنین درباره برگزاری جشنواره برای باغهای شهر نیز گفت: این رویداد پیام محیط‌زیستی مهمی دارد و توجه به درخت و حفظ باغات را در سطح عمومی تقویت می‌کند.

شهردار شیراز در خصوص  وضعیت تصفیه‌خانه مرتبط با باغات قصردشت نیز توضیح داد: این تصفیه‌خانه صرفاً مختص باغات قصر دشت نیست و در بخش‌های دیگری نیز برای آبیاری مورد استفاده قرار می‌گیرد.

وی یادآور شد: ظرفیت فعلی آبدهی این مجموعه یک‌صد لیتر بر ثانیه است و امکان افزایش آن تا ۲۰۰ لیتر بر ثانیه نیز وجود دارد و به زودی به بهره‌برداری می‌رسد.

اسدی در ادامه درباره موضوع ترافیک و دسترسی به این محدوده اظهار کرد: هم‌اکنون نیز در این محدوده ترافیک وجود دارد و با توسعه فعالیت‌ها، این ترافیک افزایش پیدا خواهد کرد؛ حوزه حمل‌ونقل و ترافیک باید برای این موضوع برنامه‌ریزی کند و تدابیر لازم درباره دسترسی، پارکینگ و مدیریت رفت‌وآمد اتخاذ شود.

وی اضافه کرد: یکی از مدهای حمل‌ونقلی که برای این محدوده پیش‌بینی شده، استفاده از اسکوتر برقی است و این موضوع می‌تواند در کاهش ترافیک مؤثر باشد.

شهردار شیراز در بخش دیگری از پاسخ‌های خود درباره آتش‌سوزی‌ها بیان کرد: در این زمینه هیچ‌گونه مماشاتی نخواهیم داشت و باید پیشگیری به‌صورت جدی دنبال شود، البته لازم است به باغداران و بهره‌برداران تذکر داده شود تا علف‌های خشک و عوامل مستعد آتش‌سوزی را مدیریت کنند تا از بروز حوادث جلوگیری شود.

اسدی همچنین درباره وضعیت مالکیت اراضی باغات قصردشت عنوان کرد: در این محدوده انواع مالکیت وجود دارد و بخشی از اراضی غارثی، بخشی مالکی و بخشی غارثی و مالکی در کنار هم است.

وی ادامه داد: نگهداری باغات هزینه‌بر است و باید بررسی شود که مدیریت شهری چه حمایت‌هایی می‌تواند برای کاهش فشار اقتصادی بر مالکان و بهره‌برداران ارائه کند تا حفظ باغات برای آن‌ها صرفه اقتصادی داشته باشد.

اسدی در پایان با اشاره به ضرورت کار روی موضوعاتی همچون جشنواره، باغ‌راه و کوچه‌باغ‌ها تصریح کرد: نگاه مدیریت شهری تنها به حفظ فیزیکی باغات محدود نیست و باید از ظرفیت فرهنگی، گردشگری و اجتماعی این محدوده نیز بهره‌برداری شود و معتقدیم این پروژه‌ها هیچگاه به مکانی برای آسیب‌های اجتماعی تبدیل نمی‌شوند بلکه حضور مردم، سبب حفظ این باغ‌ها خواهد شد.

حفاظت از باغ‌ها باید به مطالبه عمومی تبدیل شود

رئیس شورای اسلامی شهر شیراز نیز در این نشست خبر گفت: برگزاری این برنامه فرصت مغتنمی برای آغاز یک حرکت فرهنگی ارزشمند در مسیر حفظ یک میراث گران‌بها در شهر شیراز است، شیراز شهری ویژه و جهانی است و بخش مهمی از ثروت، اهمیت و ارزش آن به همین باغ‌ها بازمی‌گردد.

سید ابراهیم حسینی  ادامه داد: امروز حوزه مدیریت شهری باید اعتراف کند که حاصل بگیر و ببندها، سخت‌گیری‌ها، برخوردهای خشن، اعمال جریمه‌ها و عوارض، عایدی مشخص و مؤثری برای حفظ باغ‌ها نداشته است.

وی تأکید کرد: کمک کنید حرکت‌های فرهنگی اثرگذار شود، زیرا مدیران شهری به تنهایی و با وجود همه تلاش‌هایی که انجام داده‌اند، از عهده این کار ویژه برنیامده‌اند.

رییس شورای شهر شیراز اظهار کرد: امروز زمان آن است که همه مردم به صحنه بیایند و نسبت به باغ‌های قصردشت حساسیت نشان دهند؛ حضور هنرمندان و همراهی اصحاب رسانه بسیار ارزشمند است، اما این اقدام‌ها باید به مطالبه عمومی تبدیل شود تا همه شهروندان نسبت به حفظ باغ‌ها احساس مسئولیت کنند.

حسینی بیان کرد: باید شرایطی فراهم شود که برای صاحبان باغ‌ها، این اراضی آن‌قدر ارزشمند باشد که به هیچ عنوان حاضر به تن دادن به تغییر کاربری نباشند، چه رسد به اینکه خود به دنبال آن بروند.

وی ادامه داد: بسیاری از مالکان حتی برای قطع شاخه‌های خشک هم دچار سختی می‌شوند، اما مشکلات و فشارها گاهی آن‌ها را از پا درمی‌آورد.

رئیس شورای اسلامی شهر شیراز تصریح کرد: باید برای باغ‌ها ارزش اقتصادی ایجاد شود تا در کنار ارزش فرهنگی، برای مالکان نیز آورده اقتصادی داشته باشد، اقدام‌هایی انجام شده است، اما این حرکت‌ها کافی نیست و باید تقویت شود.

وی با اشاره به مصوبات شورای ششم شهر شیراز گفت: این دوره شورای شهر شیراز برای ایجاد برخی امکانات حداقلی جهت آسایش مالکان و خانواده‌های آن‌ها مصوباتی داشت، اما به دلیل تعارض با برخی قوانین در هیئت تطبیق فرمانداری رد شد.

رییس شورای شهر شیراز ادامه داد: بر اساس راهنمایی‌های انجام‌شده، مقرر شد موضوع از مسیر هماهنگی شهرداری با جهاد کشاورزی و سایر دستگاه‌های مرتبط به‌صورت بین‌بخشی دنبال شود.

حسینی اظهار کرد: از آنجا که مسیر مستقیم مصوبه شورای شهر شیراز به نتیجه نرسید، این موضوع به‌صورت تصمیم داخلی در اختیار شهرداری قرار گرفت تا پیگیری‌های لازم انجام شود.

وی افزود: در حوزه آب تدابیری اندیشیده شده است و در بخش‌هایی که به شورای شهر شیرازمربوط می‌شود نیز آمادگی کامل برای رفع موانع وجود دارد.

رییس شورای شهر شیراز خاطرنشان کرد: در حوزه فرهنگی دبیرخانه‌ای برای پیگیری موضوع آغاز به کار کرده است و در بخش اقتصادی نیز هرجا که مدیریت شهری بتواند امتیاز یا حمایتی برای افزایش انگیزه باغ‌داران ارائه دهد، با آمادگی کامل اقدام خواهد شد.

حسینی تاکید کرد: برنامه امروز یک آغاز بسیار خوب است، به شرط آنکه این مسیر با جدیت ادامه پیدا کند و همه احساس کنند باغ‌های قصرالدشت و شیراز متعلق به همه شهروندان است، ما در برابر تک‌تک درختان این باغ‌ها مسئول هستیم.

وی افزود: مهم‌ترین دلیل زیبایی شیراز باغ‌های آن است و همه این زیبایی در نهایت متعلق به مردم است، بنابراین هدف همه تلاش‌ها باید رضایتمندی، آرامش، رفاه و امید مردم باشد.

رئیس شورای اسلامی شهر شیراز گفت: از هرگونه پیشنهاد و نقد استقبال می‌کنیم و اگر در تصمیم‌ها و اقدام‌های گذشته اشکالی وجود داشته باشد، آن را اصلاح خواهیم کرد.

وی تصریح کرد: تلاش ما این است که شیراز شهری آباد، توسعه‌یافته و پیشرفته باشد و در آینده در میان صد شهر برتر جهان قرار گیرد.

باغات شیراز ریه‌های شهر هستند

رئیس کمیسیون اقتصاد و سرمایه‌گذاری شورای اسلامی شهر شیراز نیز در این برنامه گفت: بحث امروز ما از جنس مسائل معمول مدیریت شهری نیست بلکه درباره ریه‌های شهر شیراز است، شیراز را به عطر بهار نارنج و باغ‌هایش می‌شناسند و یکی از جاذبه‌های اصلی این شهر همین باغات است، از باغ ارم، باغ جهان‌نما، باغ دلگشا و باغ عفیف‌آباد گرفته تا باغات قصرالدشت، همگی جاذبه‌های طبیعی شهر شیراز هستند و بخشی از فرهنگ و تمدن این شهر به شمار می‌آیند؛ میراثی که اگر از آن غفلت شود دیگر در اختیار ما نخواهد بود.

علی رضا اسکندری تصریح کرد: به عنوان یک شیرازی و کسی که بخشی از خاطرات کودکی‌اش در کوچه‌باغ‌های قصردشت شکل گرفته، باید بگویم هر درخت در این مجموعه بخشی از تاریخ شهر و هر باغ بخشی از هویت مردم شیراز است، این باغ‌ها تنها متعلق به باغداران نیست و به همه شهروندان شیراز و همه کسانی که این شهر را دوست دارند تعلق دارد.

وی در خصوص هدف برگزاری این جشنواره تصریح کرد: جشنواره باغات می‌خواهد یادآوری کند که در این زمینه نیازمند فرهنگ‌سازی هستیم و حضور اصحاب رسانه و هنرمندان با هنرهایی که در اینجا اجرا می‌شود فرصتی برای جلب توجه شهروندان به موضوع باغات است، احیای باغات موضوعی نیست که تنها توسط یک فرد، یک نهاد یا یک دستگاه محقق شود و تحقق آن نیازمند همراهی و مشارکت همه شهروندان است.

اسکندری اظهار کرد: نباید اجازه دهیم روزی فرا برسد که حسرت این سایه‌های خنک را بخوریم؛ سایه‌ای که امروز خداوند برای ما فراهم کرده و نباید با دست خود آن را از بین ببریم.

عضو شورای شهر شیراز با اشاره به روند شکل‌گیری این رویداد اضافه کرد: جشنواره برای باغ‌های شیراز حدود دو سال پیش مصوب شد و قرار بود برگزار شود و امروز با وجود همه کمبودها و دغدغه‌ها خوشحالیم که این برنامه به مرحله اجرا رسیده است، در هیچ دوره‌ای به اندازه این دوره برای حفظ و گسترش باغات شیراز فعالیت و دغدغه وجود نداشته است.

وی ادامه داد: در این مدت اقداماتی مانند لایروبی قنوات، لوله‌گذاری، اصلاح مسیرهای آبیاری و اجرای تصفیه‌خانه محلی برای تأمین بخشی از نیاز آبی باغات در دستور کار شهرداری قرار گرفته است، اجرای این تصفیه‌خانه لوکال نیزبا هزینه‌ای بیش از یک‌هزار و دویست میلیارد تومان انجام شده و نشان می‌دهد نگاه مدیریت شهری نسبت به باغات تغییر کرده است.

اسکندری خاطرنشان کرد: در گذشته بیشتر با رویکردهای سلبی مواجه بودیم؛ یعنی اگر جایی ساخت‌وساز، تخریب، دیوارگذاری یا خشک شدن درختی رخ می‌داد تنها برخوردهای قضایی و جریمه در دستور کار قرار داشت، این نگاه امروز به سمت رویکرد حمایتی تغییر کرده است.

وی با تقدیر از حمایت‌های شهردار شیراز تاکید کرد: دکتر اسدی از حامیان جدی باغات و برگزاری این جشنواره بوده‌اند و انتظار می‌رود این مسیری که تعریف شده است با جدیت ادامه پیدا کند، همه باید دست به دست هم بدهیم و اجازه ندهیم تخریب این باغات ادامه پیدا کند.

اسکندری  گفت: به عنوان یکی از اعضای شورای اسلامی شهر شیراز این مسیر را تا تحقق کامل آن پیگیری خواهم کرد؛ برای نفس‌های امروزمان، برای آینده فرزندانمان و برای باغ‌های شیراز دست از تلاش بر نمی داریم.