نه زندگی کارگر تأمین است و نه کارفرما راضی

این 74 شهرک صنعتی فارس را جمع کنید و   به جز چند واحد موفق ، به‌ جای آن، شهرک‌های گردشگری بزنید

نباید اجازه دهیم یک نماینده‌ مجلس برای خوشامد و رأی‌آوری، در استان کم‌آبی مثل فارس پتروشیمی تعریف کند. این جرم است

پارک علم و فناوری برای هزینه‌های جاری زمین‌گیر است

 در فارس، 20 هزار تن خرما در سردخانه‌ها به‌دلیل قطع برق پروانه می‌زند ، کشاورزی که یک سال زحمت کشیده، محصولش را از دست می‌دهد ، کوره‌های فولاد و سیمان خاموش می شود و 15 روز طول می‌کشد دوباره گرم شود، مشکل اصلی مدیریت انرژی است

کامیون‌های ما چهار هفته در مرز می‌مانند و هیچ سفیر یا وزیری مواخذه نمی‌شود

قرار بود سال ۱۴۰۴ قدرت اقتصادی اول منطقه باشیم، اما نیروگاه نساختیم ، 15 سال برای پیوستن به WTO فرصت داشتیم، اما زیرساخت‌های حمل‌ونقل و بندری را درست نکردیم

تخلیه‌ی کشتی در دنیا 10 دقیقه است، اما ما با تراکتور و دست جابه‌جا می‌کنیم. این یعنی ما در رقابت جهانی، نه‌تنها عقب‌تر، که حذف شده‌ایم

آب را صرف فولاد و صنعت نکنید؛ گردشگری جایگزین صنایع آب‌بر شود

جلال‌الدین عرفانی – شهر مردم

به گزارش فارس آگاه به نقل از شهرمردم ، توسعه یافتگی در جغرافیای امروز اقتصاد ایران، بیش از آنکه متأثر از منابع خدادادی باشد، برآمده از کیفیت حکمرانی و انعطاف ساختارهای قانونی است. استان فارس به عنوان یکی از قطب‌های دارای مزیت‌های نسبی در حوزه‌های گردشگری، سلامت و کشاورزی هوشمند، این روزها در تلاطمی از تصمیم‌گیری‌های متناقض و سیاست‌گذاری‌های جزیره‌ای دست‌و ‌نجه نرم می‌کند؛ برای واکاوی این وضعیت، در نشست 60 دقیقه‌ای برنامه گَپ‌و‌گفت در استودیو «شهر مردم»، با سهراب شرفی، رئیس خانه صنعت، معدن و تجارت استان فارس، به گفت‌وگو نشستیم و آنچه در ادامه می‌آید، روایتی است عریان و بی‌پرده از موانعی که نه در بیرون از مرزها، بلکه در اتاق‌های فکر و بدنه کارشناسی داخلی بر سر راه فعالان اقتصادی قرار گرفته است.

این گفت‌وگو نه تنها تصویری از وضعیت موجود، بلکه نقشه راهی برای عبور از بحران‌های انباشته در حوزه‌های صنعت، معدن و تجارت ارائه می‌دهد که برای مخاطبان تخصصی و فعالان این حوزه، حاوی نکات کلیدی و راهبردی است.

شهرمردم: خوش آمدید به استودیوی شهرمردم و برنامه گَپ‌وگفت؛ اولین سوال من در خصوص این است که الان به نظر شما وضعیت فعلی بخش صنعت، معدن و تجارت در این روزهای پربحران و با چالش‌های بیشتر از گذشته، چگونه است و حال این حوزه چگونه است؟

شرفی: خوشحالم که امروز و از طریق رسانه‌ی «شهر مردم» به موضوعات صنعت می‌پردازید و امیدواریم در این راستا، با گفتمانی که داریم، بتوانیم یک‌سری اطلاعات مفید برای تحول صنعت، معدن و تجارت را به گوش مسئولان برسانیم و از آن بهره‌مند شویم. خب، همان‌طور که مطلع هستید و قطعاً اطلاعات دارید، به‌عنوان یک صاحب رسانه یا فعال در حوزه‌ی اطلاعات و مسائل مردم، صنعت حال‌وروز خوبی ندارد. یکی از دلایلش، تحریم‌های گذشته است که سال‌ها بر ما تحمیل شده و اثر نامطلوبی در این مسائل گذاشته است. در حوزه‌ی جذب سرمایه‌گذاری، دچار مشکل اساسی هستیم. وجود قوانین متعدد ناکارآمد که از ابتدای انقلاب تصویب شده و روی هم انباشته شده، مانع از پویایی صنعت متناسب با پتانسیل کشور شده است. حال‌وروز تجارت هم به دلیل اینکه زیرساخت‌های بانکی ما منطبق با زیرساخت‌های جهانی نیست، دچار مشکل اساسی است و نمی‌توانیم ارتباط تجاری را به‌صورت مکانیزم علمی برقرار کنیم، یعنی نمی‌توانیم امروز در نمایشگاه‌های دنیا خوب شرکت کنیم، چون هزینه‌های سنگینی تحمیل می‌شود و نمی‌توانیم ال‌سی (LC) باز کنیم یا گشایش اعتبار داشته باشیم. در دنیا این‌گونه نیست که هر کالایی حتماً باید به دست آشنا برسد و به او بفروشیم. بسیاری از دادوستدهای تجاری ممکن است سال‌ها با هم کار کنند و همدیگر را نبینند، چون مکانیزم بانکی ما منطبق با پنجاه، شصت سال پیش است و اصلاً توانایی اظهار وجود در جهان را ندارد. این به تحریم خارجی و تحریم داخلی ناشی از قوانین کهنه و ناکارآمد برمی‌گردد که به نظرم نبود دانش اقتصادی در حوزه‌ی تقنینی است. اگر کسانی که به مجلس راه یافتند، یک یا دو درصدشان از بخش خصوصی باشند که در عملیات اقتصادی نقش داشتند و سود و زیان دیدند، در قوه‌ی مقننه شاهد حضورشان نیستیم و انتظاری هم نیست، چون دانشش را ندارند. تصمیم‌گیرندگان دانش اقتصادی ندارند. شما نگاه کنید، دانش اقتصادی نیازمند ورود به مقوله‌ی کار، اجرای عملیاتی و ارتباط جهانی است. می‌بینید در حوزه‌ی اقتصاد، کسانی که مسئولیت قانون‌گذاری دارند، با چند شرکت خارجی ارتباط داشتند یا با نماینده‌ی مجلس در نروژ یا سوئد مکاتبه دارند؟ هیچ ارتباط جهانی ندارند. بنابراین در پیله‌ی خودشان مثل حلزون کار می‌کنند و متأسفانه تا امروز نتوانستیم از این شرایط بهره‌مند شویم. قانون به‌شدت مانع کار ماست؛ قوانین متعدد ناکارآمد در حوزه‌ی مالیاتی، تأمین اجتماعی، تجارت، دادوستد اقتصادی و قانون کارگری داریم. امروز علیرغم همه‌ی فشارهایی که بر کارفرما می‌آید، حاضرم قبول کنم که نه زندگی کارگر تأمین است و نه کارفرما راضی است. هر دو ضرر می‌برند و منشأش قانون است.

شهرمردم: اگر بخواهیم نسخه‌ای برای بهبود این حالت بنویسیم، به نظر شما مهم‌ترین راه درمان و دوای درد این بیماری اقتصادی چیست؟

شرفی: ببینید، وقتی می‌خواهید یک ساختمان زیبا بنا کنید، فونداسیونش باید محکم باشد. قانون نقش فونداسیون را دارد؛ می‌تواند اقتصاد را با روان‌سازی و تسهیل روند، به صعود برساند یا با وضعیت انجمادی فعلی، سقوط دهد. واقعاً گناه است که با داشته‌هایی که خدا به ما داده، نتوانیم بهره ببریم. معادن ما سر جای خودش است؛ حدود ۶۷ نوع ماده‌ی معدنی و ۶۶۰ میلیارد تن ذخایر معدنی داریم، اما چه برداشتی می‌کنیم؟ خام‌فروشی! دولت صد و اندی سال است که نفت را خام‌فروشی می‌کند. ژاپن هیچی ندارد، چرا می‌تواند فرآوری کند؟ ما منابع داریم، اما نمی‌توانیم فرآوری کنیم. این نشان می‌دهد به دنبال منابع سهل و آسان هستیم. ما در فرآوری مشکل داریم. بعضی جاها ممکن است خام‌فروشی به نفع کشور باشد، چون برخی فرآوری‌ها ممکن است بیماری‌هایی مثل سرطان به دنبال داشته باشد. مثلاً کانادا بزرگ‌ترین معدن آلومینیوم را دارد، اما خام‌فروشی می‌کند، چون ضرر اجتماعی‌اش از منافع مادی‌اش بیشتر است. اینجا بحث یک انتخاب هوشمندانه است؛ اینکه بدانیم چه زمانی فرآوری به‌صرفه است و چه زمانی خام‌فروشی به نفع سلامت جامعه و اقتصاد کشور تمام می‌شود؛ متأسفانه در ایران، این انتخاب‌ها نه بر اساس دانش، که بر اساس منافع لحظه‌ای و بخشی انجام می‌شود و نتیجه‌اش، تخریب منابع پایدار و از بین رفتن ارزش‌افزوده است.

شهرمردم: این صحبت شما یک سؤال در ذهنم آورد، در استان فارس هم این اتفاق از سال‌های قبل افتاده و گفته‌اند که فارس ظرفیت‌های دیگری دارد. بعد گفته‌اند که جلسات صنعتی شده و شما بارها اشاره کردید که نسخه‌ای نوشته‌اند که باید فارس صنعتی شود و این اصلاً خوب نیست، اما برای فرآوری معادن نیاز به صنایع هست.

شرفی: نه، ببینید یکی از مشکلات ما سیاست‌گذاری این جریان است که سعی می‌کنیم بین استان‌ها رقابت ایجاد کنیم. مثلاً اگر در اصفهان سرمایه‌گذاری در گردشگری مراجعه کند، دولت باید استاندار را متقاعد کند که پتانسیل گردشگری در فارس است. اگر کسی آمد گفت می‌خواهم در صنعت سرمایه‌گذاری کنم، استاندار فارس باید بگوید برو اصفهان. این هم‌پوشانی و هم‌افزایی است. همه‌ی استانداران باید پشت این قضیه بیایند که فارس بستر مساعدی برای گردشگری و پزشکی است. باید فارس به قطب سلامت و گردشگری تبدیل شود و اراک، اصفهان، تبریز قطب صنعت باشند. نمایندگان مجلس مثل موریانه عمل می‌کنند؛ هر کسی می‌خواهد صنایع را به حوزه‌ی خودش ببرد، اما چون منافعشان از نفت تأمین می‌شود، نگران نیستند. به نظرم نباید اجازه دهیم یک نماینده‌ مجلس برای خوشامد و رأی‌آوری، در استان کم‌آبی مثل فارس پتروشیمی تعریف کند. این جرم است، چون منابع غیرقابل‌جایگزین را هدر می‌دهیم. شما یک تن فولاد را 10 هزار دلار می‌فروشید، اما صد هزار دلار هزینه‌ی آب می‌دهید. این یعنی ما با دست خود، ارزش‌افزوده را نابود کرده و منابع آبی را که برای نسل‌های آینده امانت داریم، حراج می‌کنیم. باید دولتمردان و انتصاب‌ها شایسته باشند. وزیر اگر شایسته باشد، از تهدید استیضاح نمی‌ترسد. روش کنونی خوب نیست و باید تحولی اساسی در ساختار ایجاد شود. شایسته‌سالاری یعنی کسی که در حوزه‌ی تخصصی خود، دانش و تجربه‌ی کافی دارد و منافع شخصی را بر منافع جمعی ترجیح نمی‌دهد. امروز ما نه‌تنها در مدیریت، که در تمام سطوح تصمیم‌گیری با فقدان شایسته‌سالاری مواجهیم و این بزرگ‌ترین مانع توسعه است.

شهرمردم: پس به نظر شما در استان فارس، به‌جای صنعت، چه چیزی باید جایگزین شود؟

شرفی: من با گردشگری به‌عنوان جایگزین صنعت خیلی موافقم، این 74 شهرک صنعتی را جمع کنیم و به چند واحد موفق بسنده کنیم. به‌جای آن، شهرک‌های گردشگری بزنیم. اقلیم ما بسیار خوب است، فرهنگ‌های عشایری داریم و می‌توانیم توریست جذب کنیم. قطب پزشکی هم داریم؛ پیش از انقلاب، حوزه‌های خلیج فارس علاقه‌مند بودند بچه‌هایشان در شیراز متولد شود. این اعتبار را نباید خدشه‌دار کنیم. در حوزه‌ی معدن، رتبه‌ی هفدهم جهانی و رتبه‌ی هفتم کشور را در سنگ‌های تزئینی داریم. روی این سه حوزه باید سرمایه‌گذاری کنیم. فرآوری سنگ‌های تزئینی هزینه‌ی سنگین تحمیل نمی‌کند و زود به بار می‌نشیند. در گردشگری، شمال غرب شیراز سال‌هاست که به‌عنوان هسته‌ی گردشگری تعریف شده، اما یک کلنگ به زمین نخورده و هیچ‌کس مواخذه نشده است که چرا محیط‌زیست، شهرداری یا منابع طبیعی مانع شده‌اند. موانع را برداریم. تسهیل روند کنیم، ماده‌ی قانونی را برداریم، کار را آسان کنیم. مثلاً شرکت را ظرف سه دقیقه ثبت کنیم، نه 6 ماه. این نگاه چپ کمونیستی حاکم در اقتصاد است که سرمایه‌گذار را مستضعف می‌بیند و سرمایه‌داری را استثمارگر می‌داند، در حالی که سرمایه‌گذار موتور محرکه‌ی اشتغال و تولید است. شمال غرب شیراز چرا هتل‌های مختلف، دپارتمان‌های گردشگری، خانه‌های سالمندان پنج‌ستاره ندارد؟ مگر شهر گل‌وبلبل نیستیم؟ مگر 2 هزار و 400 هکتار باغ‌های قصردشت نداشتیم که الان به 700 هکتار رسیده؟ چرا 50 سرمایه‌گذار نیاوردیم، هر کدام 10 هکتار، مشروط بر حفظ فضای سبز؟ با اقلیم مناسب، می‌توانیم 40 روز زودتر از هلند گل پرورش دهیم و در بازار جهانی گل، پیشگام باشیم. متأسفانه هجده نماینده‌ی فارس تا امروز دور هم جمع نشده‌اند تا از بخش خصوصی برای حل مشکلات دعوت کنند. در صدور بخشنامه‌های دولت هم بخش خصوصی دعوت نمی‌شود. یکی از دلایل موفقیت آلمان این بود که مرکل بخشنامه‌ها را در جامعه می‌سنجید و بعد ابلاغ می‌کرد. اما امروز، صبح یک وزیر بخشنامه‌ای صادر می‌کند و ظهر بخشنامه‌ی دیگر؛ این نشانه‌ی نادانی و دستپاچگی در تصمیم‌گیری است. در نهج‌البلاغه حضرت علی (ع) می‌فرماید: اخلاق و رفتار ملت‌ها به مسئولینشان شباهت دارد و ما امروز ثمره‌ی این شباهت را در بی‌اعتمادی عمومی و ناامیدی از آینده می‌بینیم.

شهرمردم: بحث اینکه دولت بخش خصوصی را رقیب خودش می‌داند، از کجا نشأت می‌گیرد؟ چرا؟

شرفی: اصلاً بحث رقیب نیست؛ بخش خصوصی هرچه بزرگ‌تر شود، مالیات بیشتری می‌دهد و نیروی کار بیشتری جذب می‌کند. ما تراست و کارتل‌های بزرگ نداریم. از بقال و چقال دارند می‌گیرند، چون نمی‌گذارند مردم بزرگ شوند. این موضوع به وزارت امور اقتصادی و دارایی برمی‌گردد. وقتی اسم وزارت اقتصاد را می‌برم، چه چیزی در ذهن شما تجسم می‌شود؟ غیر از دارایی و مالیات؟ در صورتی که وزارت اقتصاد و دارایی کشور، حتی مهاجرت نخبگان را که دارایی کشور است، نتوانسته حفظ کند. وزارت اقتصاد باید مثل یک باغ میوه، به‌موقع کود و هرس کند تا بار بیشتری بدهد، اما چنین نقشی برای خودش نمی‌بیند. چرا نخبه‌ها مهاجرت می‌کنند؟ دارایی فقط منابع فسیلی و کانی نیست؛ منابع انسانی هم هست. امروز ما موشک می‌سازیم و مقاومت می‌کنیم، چون جوانان و نخبه‌هایمان توانستند. حوزه‌ی خلیج فارس از ما می‌ترسد، چون نیروی انسانی ندارد. اما ما به‌جای سرمایه‌گذاری روی نیروی انسانی، اجازه می‌دهیم نخبگانمان به‌راحتی کشور را ترک کنند و این یعنی خیانت به آینده‌ی کشور.

شهرمردم: ما قبلاً فرار مغزها را داشتیم، الان فرار سرمایه‌گذار، غیرمغزها و نخبگان، و حتی آدم‌های معمولی هم دارند می‌روند. زندگی‌هایشان نمی‌چرخد. چرا این اتفاق می‌افتد؟

شرفی: شما فکر می‌کنید بخش خصوصی رنج نمی‌کشد؟ تمام اموال موقوفه، مدارس، بیمارستان‌ها، همه از بخش خصوصی ساخته شده است، بخش خصوصی می‌تواند، پس به او مسئولیت بدهید و ازش کار بکشید. کشور باید از سود سرمایه اداره شود، نه از نفت آیندگان. 290 نماینده سر بودجه‌ی نفت دعوا می‌کنند و افتخار می‌کنند که بودجه را افزایش داده‌اند، از چیزی که مال دیگران بوده است. در تمام زمینه‌ها در دنیا شاخص‌ها را ببینید: منابع فسیلی ما ایده‌آل است، انرژی خورشیدی‌مان فوق‌العاده است، دو آبراه جهانی داریم که 50 درصدش دست ماست. در فضای چاله‌های هوایی ایران، بهترین جا برای سوخت‌گیری هواپیما است و 30 هزار دلار درآمد دارد. می‌توانیم انرژی خورشیدی تولید کنیم و به منطقه برق بدهیم. همه‌ی این‌ها برمی‌گردد به عدم دانش اقتصادی و عدم شایسته‌سالاری. هیچ‌کسی مواخذه نمی‌شود! این بی‌مسئولیتی جمعی، بزرگ‌ترین مانع پیشرفت است و تا زمانی که پاسخگویی در رأس امور قرار نگیرد، هیچ نسخه‌ای کارگشا نخواهد بود.

شهرمردم: حالا در بحث انرژی هم اشاره کردید؛ ناترازی انرژی چقدر ضربه زده به صنعت ما؟

شرفی: کوره‌های فولاد و سیمان که خاموش شود، 15 روز طول می‌کشد دوباره گرم شود. در فارس، 20 هزار تن خرما در سردخانه‌ها به‌دلیل قطع برق پروانه می‌زند. کشاورزی که یک سال زحمت کشیده، محصولش را از دست می‌دهد. دولت پنجشنبه و شنبه را تعطیل کرده تا سه روز تعطیلی شود، اما مشکل اصلی مدیریت انرژی است. قرار بود سال ۱۴۰۴ قدرت اقتصادی اول منطقه باشیم، اما نیروگاه نساختیم. 15 سال برای پیوستن به WTO فرصت داشتیم، اما زیرساخت‌های حمل‌ونقل و بندری را درست نکردیم. تخلیه‌ی کشتی در دنیا 10 دقیقه است، اما ما با تراکتور و دست جابه‌جا می‌کنیم. این یعنی ما در رقابت جهانی، نه‌تنها عقب‌تر، که حذف شده‌ایم و این حذف، نتیجه‌ی سال‌ها بی‌تدبیری و نگاه کوتاه‌مدت به مسائل اقتصادی است.

شهرمردم: اکسپو ۲۰۲۵ چه دستاوردی داشت و هدف اکسپو ۲۰۲۶ چیست؟

شرفی: اکسپو کار خوبی بود، اما قراردادها را بخش خصوصی ندید و از سرانجامش بی‌اطلاع است. امسال تهران انصراف داد. فارس مرکز تجارت جنوب کشور است و باید اکسپو را به شناسنامه‌ی خود تبدیل کند. دولت باید تشویق کند، نه درآمدزایی. مشکل ما بروکراسی واردات ماشین‌آلات است؛ ثبت سفارش هشت ماه و تخصیص ارز دو سال طول می‌کشد. پیشنهاد می‌کنیم هر شرکت خارجی که در اکسپو فارس شرکت کند، بتواند ماشین‌آلاتش را بدون سیکل اداری به خریدار ایرانی بفروشد. این کار در دنیا رایج است. اگر 50 کشور در نمایشگاه شیراز حضور یابند، تحریم کم‌رنگ می‌شود. متأسفانه این دانش در وزارتخانه و مجلس حاکم نیست. مالزی با واگذاری 85 درصد اقتصاد به بخش خصوصی، از فقر به توسعه رسید. آرژانتین با حذف 30 هزار قانون، تورم را از 170 درصد به 2 درصد رساند. ما الگو داریم، اما دست از کمر برنمی‌داریم و همچنان در پیله‌ی قوانین کهنه، خفه می‌شویم.

شهرمردم: با از دست دادن بازار خلیج فارس، به فکر بازارهای جدید مثل اوراسیا هستید؟

شرفی: اوراسیا گزینه‌ی مناسبی است، اما دولت باز هم مانع است. کامیون‌های ما چهار هفته در مرز می‌مانند و هیچ سفیر یا وزیری مواخذه نمی‌شود. هیئت‌های خارجی بدون دستاورد می‌روند و با خانواده‌شان در بازار عکس می‌اندازند؛ این باید جرم تلقی شود. اگر قرار است منابع کشور صرف سفرهای تشریفاتی شود، هیچ تفاوتی با اسراف و تبذیر ندارد و باید جلوی این هدررفت گرفته شود.

شهرمردم: صنایع کوچک چه تأثیری دارند و چه حمایتی باید از آن‌ها شود؟

شرفی: 99 درصد واحدها کوچک هستند و توان پرداخت هزینه‌ی بازاریابی در کشورهای دور را ندارند. دولت باید مثل ترکیه، هزینه‌ی نمایشگاه‌های آن‌ها را تأمین کند. شهرک‌های صنعتی با 15 درصد ظرفیت کار می‌کنند. مشکل ما تولید نیست، بازار است. تجارت پیش‌قراول اقتصاد است. کلمه‌ی دلال را خراب کرده‌اند؛ دلال یعنی کسی که بازار را می‌شناسد. قاچاقچی هم کارشناس است؛ دولت باید تعرفه‌ها را طوری تنظیم کند که قاچاق بی‌صرفه شود. در خودروسازی، چین با تعرفه‌ی 20 درصدی به خودروهای خارجی اجازه‌ی ورود داد، اما ما 60 درصد تعرفه می‌بندیم. بنزین ارزان می‌دهیم اما اکتان ندارد؛ با تویوتا چهار لیتر در صد کیلومتر مصرف می‌شود، با سمند 15 لیتر. این یعنی ما با سیاست‌های غلط، هم منابعمان را هدر می‌دهیم و هم محیط‌زیست را آلوده می‌کنیم و در نهایت، خودمان هم ضرر می‌کنیم.

شهرمردم: با توجه به تأکیدات مقام معظم رهبری بر اقتصاد دانش‌بنیان، مهم‌ترین مانعی که بر سر راه تبدیل ایده به محصول در استان فارس قرار دارد، چیست؟

شرفی: مهم‌ترین مانع، نبود تعامل نظام‌مند بین دانشگاه، صنعت و بازار است. پارک علم و فناوری برای هزینه‌های جاری زمین‌گیر است و بانک‌ها تسهیلات ریسک‌پذیر ارائه نمی‌دهند. برنامه‌ی ما این است که با ایجاد کنسرسیوم‌های تخصصی، تضمین خرید محصولات دانش‌بنیان را از سوی صنایع بزرگ عملیاتی کنیم و با برگزاری رویدادهای تخصصی، ارتباط مستقیم بین مخترعان و سرمایه‌گذاران را فراهم آوریم. اما این کار بدون حمایت دولت و اصلاح قوانین مالیاتی و بانکی ممکن نیست. اگر امروز به فکر دانش‌بنیان‌ها نباشیم، فردا باید منتظر ورود فناوری‌های خارجی با قیمت‌های گزاف باشیم و این یعنی وابستگی مضاعف و عقب‌ماندگی بیشتر.

شهرمردم: تأمین مالی واحدهای تولیدی در فارس با چه مشکلاتی مواجه است و راهکار جایگزین چیست؟

شرفی: نرخ بالای سود بانکی و عدم تمایل بانک‌ها به تزریق سرمایه به تولید، مهم‌ترین مشکل است. ما باید به سمت تأمین مالی جمعی و استفاده از ظرفیت‌های بازار سرمایه برویم. صندوق‌های سرمایه‌گذاری مخاطره‌پذیر و انتشار اوراق گام، می‌توانند جایگزین مناسبی برای وام‌های بانکی باشند؛ همچنین فعال کردن شرکت‌های تأمین سرمایه و ایجاد صندوق‌های منطقه‌ای برای تأمین مالی زنجیره‌ی ارزش، می‌تواند نقدینگی مورد نیاز صنایع کوچک را تأمین کند. متأسفانه فرهنگ استفاده از این ابزارها در استان ما ضعیف است و نیاز به آموزش و فرهنگ‌سازی گسترده دارد. این فرهنگ‌سازی باید از مدارس و دانشگاه‌ها شروع شود و تا اتاق‌های مدیریت و هیئت‌های دولت ادامه یابد.

شهرمردم: نقشه‌ی راه آینده‌ی صنعت، معدن و تجارت فارس چیست؟

شرفی: فارس زیاد در صنعت ورود نکند؛ گردشگری، پزشکی و سنگ‌های تزئینی اولویت دارند. سازمان ثبت کار خوبی می‌کند، اما بانک‌ها مشکل دارند. در دنیا بانک‌ها به سهم بازار، برند و گردش مالی نگاه می‌کنند و بدون سند وثیقه، اعتبار می‌دهند. اما اینجا می‌گویند سند بیاور. بانک‌ها خودشان عامل شده‌اند که شما را به سمت رهن و سند ببرند. این رویه باید اصلاح شود. اگر بخواهیم اقتصاد بیمار خود را درمان کنیم، باید از جراحی ساختاری شروع کنیم و قانون را به‌جای مانع، به ابزار توسعه تبدیل کنیم. این نسخه‌ای است که بارها پیچیده شده، اما هنوز به‌موقع مصرف نشده است.