برنده جایزه صلح فیفا، همان متجاوز به خاک ایران است

مسعود محجوبی – فارس آگاه

در سال ۲۰۱۶ میلادی، با افشا شدن پرونده‌های متعدد فساد مالی سپ بلاتر، رئیس وقت فیفا، سانیل گولاتی، رئیس فدراسیون فوتبال آمریکا که از چهره‌های پرنفوذ این کشور به شمار می‌رفت، با حمایت از جیانی اینفانتینو که چهره‌ای کمترشناخته‌شده در دنیای توپ‌گرد بود، او را بر کرسی ریاست مهم‌ترین نهاد فوتبالی دنیا نشاند.

رئیس فیفا کیست؟

جیانی اینفانتینو در ۲۳ مارس ۱۹۷۰ میلادی در شهر بریگ سوئیس متولد شد؛ او اصالتی ایتالیایی از کالابریا و لمباردی دارد. وی دانش‌آموخته رشته حقوق در دانشگاه فریبورگ سوئیس بوده و به زبان‌های ایتالیایی، آلمانی و فرانسوی مسلط است. او همچنین زبان‌های انگلیسی، اسپانیایی و عربی را نیز می‌داند.

اینفانتینو پیش از این، به‌عنوان دبیرکل مرکز بین‌المللی مطالعات ورزشی (CIES) در دانشگاه نوشاتل کار کرده است. وی در اوت سال ۲۰۰۰ میلادی فعالیت خود را با یوفا آغاز و در سال ۲۰۰۴ میلادی به‌عنوان مدیر بخش امور حقوقی یوفا جهت صدور مجوز به باشگاه‌ها منصوب شد. جیانی در سال ۲۰۰۷ به‌عنوان معاون دبیرکل یوفا منصوب شد و سرانجام در اکتبر سال ۲۰۰۹ به کرسی دبیرکلی یوفا نشست.

در نهایت، جیانی اینفانتینو، در کنگره فوق‌العاده فیفای ۲۰۱۶ که در مقر فیفا در زوریخ سوئیس برگزار شد، به‌عنوان رئیس فیفا انتخاب شد و از آن زمان تاکنون بر این سمت تکیه زده است.

تحولاتی که او در بدو ورود خود انجام داد، بسیار چشمگیر بود؛ ۴۸ تیمی کردن رقابت‌های جام جهانی، ریسک بزرگی بود که او به‌جان خرید و یک‌تنه مقابل تمامی فشارها ایستاد و کمترین نتیجه آن، چندبرابر شدن ذخایر مالی فیفا بود؛ همین‌طور افزایش تیم‌های شرکت‌کننده در رقابت‌های جام باشگاه‌های جهان و نتایج دیگری.

اما در همین دوران، به‌طور فزاینده‌ای به ایجاد رابطه با رهبران اقتدارگرا، تمایل پیدا کرد؛ به‌طوری که پیش از جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه، رابطه‌ای نزدیک با ولادیمیر پوتین برقرار و پس از اتمام تورنمنت، «نشان دوستی»، که یکی از بالاترین نشان‌های روسیه است را دریافت کرد. گزارش جدیدی نیز نشان می‌دهد فیفا از چند باشگاه اروپایی خواسته مبالغی تا ۳۰ میلیون دلار به تیم‌های روسی بپردازند (باوجود تحریم‌ها و محدودیت‌های بانکی اعمال‌شده پس از حمله روسیه به اوکراین).

پیش از جام جهانی ۲۰۲۲ قطر، اینفانتینو مدتی به این کشور نقل مکان و خانه‌ای اجاره کرد و فرزندانش را به مدرسه‌های محلی فرستاد؛ او همچنین انتقاد از وضعیت حقوق بشر را «ریاکاری غربی» خواند.

در دوره اول ریاست‌جمهوری ترامپ، اینفانتینو به‌شدت از ممنوعیت سفر مسلمانان انتقاد می‌کرد، اما اکنون، نه تنها تصمیم ترامپ برای محدود کردن ورود اتباع ۱۹ کشور از جمله ایران و هائیتی را تقریباً نادیده می‌گیرد، بلکه با اهدای جایزه‌ای ساختگی، به شکلی تملق‌گونه، از او دلربایی می‌کند.

حکایت جایزه صلح فیفا

لوس‌آنجلس تایمز می‌نویسد: فیفا جایزه‌ای را اهدا کرد که پیش از این اصلاً وجود خارجی نداشت! جایزه صلح فیفا که برای اولین بار ایجاد شد و مستقیماً به دونالد ترامپ رسید، آخرین تلاش جیانی اینفانتینو برای جلب حمایت رئیس‌جمهور آمریکا در آستانه جام جهانی ۲۰۲۶ است.

حدود ۳۰ دقیقه پس از آغاز مراسم قرعه‌کشی جام جهانی ۲۰۲۶ در مرکز جان اف کندی، بنایی که ترامپ آشکارا گفته دوست دارد به نام خودش تغییر کند، رئیس‌جمهور آمریکا به روی صحنه فراخوانده شد تا جایزه‌ای از دستان اینفانتینو دریافت کند؛ جایزه‌ای که هیچ نامزد دیگری جز او نداشت و همین موضوع، مراسم را برای بسیاری، عجیب و ناخوشایند جلوه می‌داد.

اینفانتینو هنگام اهدای مدال گفت: «شما قطعاً شایسته اولین جایزه صلح فیفا هستید برای اقداماتتان و آنچه به شیوه خود به دست آوردید.» ترامپ نیز پس از انداختن مدال به گردنش گفت: «این واقعاً یکی از بزرگ‌ترین افتخارات زندگی من است.»

این لحظه، تازه‌ترین نمود از رابطه‌ای غیرمعمول بود که هرچه به ماه ژوئن و آغاز جام جهانی نزدیک می‌شود، عمیق‌تر و سودمندتر برای هر دو طرف شده است.

یک مقام سابق فدراسیون فوتبال آمریکا که نمی‌خواست نامش ذکر شود، گفت: «این دو خودشیفته بزرگ، فقط یکدیگر را نوازش می‌کنند. من تصور می‌کنم هدف پنهان اینفانتینو این است که بیشترین حمایت ممکن را از دولت آمریکا بگیرد و مطمئن شود ترامپ، باوجود اظهارنظرهای نه‌چندان کمک‌کننده، در کار تورنمنت دخالت نکند. برای ترامپ هم اینکه بتواند میزبانی بزرگ‌ترین رویداد ورزشی دنیا را به نام خودش ثبت کند، وسوسه‌انگیز خواهد بود.» یک سخنگوی فیفا نیز تأکید کرد که اینفانتینو طبق مقررات موظف است روابط همکاری با دولت‌های میزبان داشته باشد و رابطه او با ترامپ، همچنین رهبران کانادا و مکزیک، در همین راستا شکل گرفته ‌است.

فیفا در بیانیه خود آورده است: «طبق اساسنامه فیفا، رئیس باید روابط میان فیفا، کنفدراسیون‌ها، فدراسیون‌ها، نهادهای سیاسی و سازمان‌های بین‌المللی را حفظ و توسعه دهد. رئیس فیفا باید با رهبران کشورهای میزبان روابط خوب داشته باشد تا یک رویداد موفق برگزار شود.»

برای فیفا و اینفانتینو، مدیر فوتبالی که با هوش و ارتباطات خود به رأس مهم‌ترین نهاد ورزشی جهان رسیده، این نزدیکی به ترامپ ابزاری برای تضمین حمایت حداکثری دولت آمریکا و جلوگیری از دخالت‌های احتمالی است.

واکنش‌های مردمی

کاربران صفحه فیفا بعد از حمله آمریکا به ایران به‌شدت از اقدام این نهاد در اهدای جایزه صلح به ترامپ انتقاد کردند.

به گزارش نشریه میرر، چاپ انگلستان، اهدای جایزه صلح به شخصی جنگ‌طلب همچون دونالد ترامپ، خشم هواداران فوتبال را به‌همراه داشته و انتقادات گسترده‌ای را به فدراسیون جهانی فوتبال وارد کرده است.

درگیری کارتل‌های مواد مخدر در مکزیک و حمله آمریکا به ایران، میزبانی جام جهانی را زیر سؤال برده است و بسیاری از کاربران به‌شدت منتقد رفتارهای رئیس فیفا هستند.

انتقادات از فیفا وقتی آغاز شد که این نهاد چند شب پیش، با چشم‌پوشی از جنگ جاری در خاورمیانه، پستی از بازی مکزیک و آفریقای جنوبی منتشر کرد با عنوان:

«شروع جام جهانی فیفا ۱۰۰ روز دیگر»

دنبال‌کنندگان عمدتاً عصبانی صفحه فیفا، علاقه‌ای به دیدن چنین تبلیغی نداشتند.

یکی از کاربران به نام جیمز نوشت: «فیفا جایزه صلح خود را به کسی داده که مشغول بمباران ایران است» و دیگری با نام کاربری تونی گفت: «من معتقدم این جام جهانی آشفته و تحت‌الشعاع مسائل ژئوپلیتیک خواهد بود.»

اینفانتینو که زمانی از منتقدان ترامپ بود، اکنون رسماً از سیاست بی‌طرفی فیفا فاصله گرفته است و حتی انتقادات درباره ممنوعیت سفر و سایر اقدامات بحث‌برانگیز دولت ترامپ را نادیده می‌گیرد.

در ماه‌های اخیر، اینفانتینو که در مراسم تحلیف ریاست‌جمهوری ترامپ در ردیف اول نشسته بود، اقداماتی انجام داده است که نشان از تحکیم روابط با رئیس‌جمهور آمریکا دارد:

۱- دعوت از ترامپ برای اهدای مدال‌های قهرمانی چلسی در جام جهانی باشگاه‌ها (که ناگفته نماند، ترامپ یکی از مدال‌ها را برای خود برداشت)

۲- همراهی ترامپ در سفر اکتبر به مصر برای نهایی کردن توافق آتش‌بس اسرائیل و حماس

۳- اجاره فضای اداری در ساختمانی متعلق به ترامپ در منهتن.

۴- تبدیل شدن به مهمان ثابت کاخ سفید و مارالاگو.

۵- انتقال ناگهانی مراسم قرعه‌کشی از لاس‌وگاس به واشنگتن بنا به درخواست ترامپ، با وجود ماه‌ها برنامه‌ریزی قبلی.

برای شخص دونالد ترامپ، این نزدیکی یعنی نقشی در بزرگ‌ترین رویداد ورزشی تاریخ و توجه گسترده جهانی؛ اما برای اینفانتینو، این رابطه به معنای حرکت روی لبه تیغ است زیرا مدیریت غیرقابل پیش‌بینی ترامپ باعث می‌شود هیچ چیز قطعی نباشد.

دیوید گُلدبلت، نویسنده ورزشی بریتانیایی، می‌گوید: «اقدامات اینفانتینو هوشمندانه و گاهی با فروتنی همراه بوده است.»

در تابستان گذشته، تصویری از ریس جیمز و روبرت سانچس در کنار ترامپ پس از قهرمانی چلسی در جام جهانی باشگاه‌ها منتشر شد؛ تصویری که بسیاری آن را نماد رابطه جدید ترامپ و فوتبال می‌دانند.

اینفانتینو اکنون با رئیس‌جمهوری مواجه است که غیرقابل پیش‌بینی است؛ آن هم در کشوری که قرار است جام جهانی‌ای با درآمد احتمالی ۹ میلیارد دلاری برگزار کند. رئیس فیفا که زمانی منتقد ترامپ بود، حالا ترجیح می‌دهد اختلافات را کنار گذاشته و با امتیاز دادن، از واکنش‌های احتمالی او جلوگیری کند.

گلدبلت در توصیف این تغییر می‌گوید: «اینفانتینو مجذوب حلقه‌های قدرت و ثروت شده؛ حلقه‌هایی که اکنون او را در سطحی تقریباً رؤیایی قرار داده‌اند.»

نگرانی میان اهالی فوتبال

این تغییر مسیر باعث نگرانی گسترده میان مسئولان فوتبال جهان شده است. نمایندگان یوفا در کنگره فیفا در پاراگوئه سالن را ترک کردند، زیرا اینفانتینو با تأخیر طولانی پس از بازگشت از سفر خاورمیانه همراه ترامپ وارد جلسه شد. یوفا در بیانیه‌ای اعلام کرد که منافع سیاسی شخصی رئیس فیفا، خدمتی به فوتبال نمی‌کند.

اما برخی می‌گویند شاید این اقدامات به‌سود فوتبال باشد.

آدام بایسل، استاد مدیریت ورزشی دانشگاه میامی، می‌گوید: «شاید همه این‌ها ارزشش را داشته باشد تا فیفا بتواند به یارانه‌های فدرال و حمایت‌های لازم برای میزبانی جام جهانی دست پیدا کند. رئیس فیفا احتمالاً امیدوار است ترامپ دست‌کم از تهدیدهای مداوم خود برای انتقال بازی‌های جام جهانی، از ایالت‌های آبی دست بردارد (تهدیدی که عملی نیست اما ترامپ از تکرار آن لذت می‌برد) و همچنین محدودیت سفر برای هواداران ۱۹ کشور را کاهش دهد.»

اما در شرایط فعلی، اینفانتینو احتمالاً تنها آرزو می‌کند که رئیس‌جمهور اجازه دهد نمایش ادامه پیدا کند و اگر قیمت این تداوم، اهدای یک جایزه یا حتی انبوهی از جوایز به ترامپ باشد، به نظر می‌رسد اینفانتینو آماده پرداخت آن است.