رئیس اتحادیه پیتزا و اغذیه‌فروشان شیراز اعلام کرد :   تعطیلی 180 واحد صنفی فست فود تنها در دو ماه

متأسفانه بسیاری از افرادی که واحدهای آن ها به سمت تعطیلی رفته است ، کسانی بودند که تمام سرمایه خود را برای راه‌اندازی این کار گذاشته بودند؛ برخی ماشین خود را فروختند، برخی طلای همسرشان را فروختند و مدت زیادی برای تجهیز مغازه زمان گذاشتند

رئیس اتحادیه پیتزا و اغذیه فروشان شیراز: با واحدهای متخلف چه گران‌فروشان، چه ارزان‌فروشانی که سلامت مردم را هدف قرار می‌دهند برخورد جدی خواهیم داشت

پردیس کوثری – فارس آگاه

روزی تهیه غذا از فست‌فودها برای بسیاری از خانواده‌ها انتخابی مقرون‌به‌صرفه، در دسترس و متناسب با سبک زندگی شهری به شمار می‌رفت؛ انتخابی که به‌تدریج از یک نیاز روزمره، به تفریحی هفتگی تبدیل شد و با افزایش مداوم هزینه‌ها، آرام‌آرام از سبد مصرف بخش قابل‌توجهی از خانوارها کنار رفت. حالا این صنف، در کنار رکود ناشی از کاهش قدرت خرید مردم و نوسان قیمت مواد اولیه، با چالشی تازه و نابرابر هم روبه‌روست؛ رقابتی سخت میان واحدهای دارای پروانه کسب که تحت نظارت دائمی فعالیت می‌کنند و در برابر دستفروشان و واحدهای سیاری که بدون مجوز، بدون چارچوب مشخص و بی‌آنکه پاسخگویی روشنی داشته باشند، سهمی رو به گسترش از بازار اغذیه را در شهر، در اختیار گرفته‌اند؛ در چنین شرایطی، ماجرای فست‌فود در شیراز دیگر فقط روایت گرانی یا افت میزان فروش  و مشتریان نیست، بلکه تصویری روشن است از تغییر الگوی مصرف، تنگ‌تر شدن سفره و معیشت خانوار، گسترش فروش خیابانی غذا و نگرانی‌های روزافزون درباره سلامت و کیفیت. بازاری که روزگاری یکی از پرتحرک‌ترین و پرمخاطب‌ترین بخش‌های خدمات غذایی شهر به شمار می‌رفت، امروز درگیر نوعی بقاست؛ بقایی میان هزینه‌های فزاینده، کاهش مشتری، تعطیلی واحدهای صنفی و رقابتی که فعالان رسمی این حوزه آن را ناعادلانه می‌دانند.

از همین رو «فارس آگاه» به مصاحبه با رئیس اتحادیه پیتزا و اغذیه فروشان شیراز پرداخته است تا علاوه بر بررسی مشکلات موجود به روند رسیدگی بر مطالبات کسبه نیز پرداخته شود.

محمدرضا مقتدر، رئیس اتحادیه پیتزا و اغذیه‌فروشان شیراز، در این گفت‌وگو با اشاره به مشکلات اخیر این صنف اظهار کرد: از اسفندماه و همزمان با آغاز شرایط جنگی، صنف فست‌فود دچار رکود شد؛ چرا که مردم به دلیل کاهش قدرت خرید و تغییر اولویت‌ها، بیشتر به سمت تهیه مایحتاج اساسی زندگی رفتند؛ در همین مدت دو ماهه، یعنی اسفند و فروردین، حدود ۱۸۰ واحد فست‌فود تعطیل شدند.

وی افزود: اگرچه در این مدت تقاضاهایی جدید برای کسب پروانه داشته ایم اما این میزان به هیچ وجه با تعداد واحدهای تعطیل‌شده برابری نمی‌کند و همچنان کفه تعطیلی‌ها سنگین‌تر است.

مقتدر ادامه داد: متأسفانه بسیاری از افرادی که واحدهای آن ها به سمت تعطیلی رفته است ، کسانی بودند که تمام سرمایه خود را برای راه‌اندازی این کار گذاشته بودند؛ برخی ماشین خود را فروختند، برخی طلای همسرشان را فروختند و مدت زیادی برای تجهیز مغازه زمان گذاشتند تا روزی بهتری به دست آورند، اما شرایط بازار به گونه‌ای پیش رفت که نه تنها دارایی خود را از دست دادند، بلکه به کارخانه‌های تأمین مواد اولیه نیز بدهکار شدند و از سوی دیگر این کارخانه‌ها نیز به سمت شکایت و پیگیری مطالبات خود رفته‌اند که نهایتا به تعطیلی تعدادی از واحد های صنفی منجر شد.

وی با اشاره به اقدامات حمایتی اتحادیه بیان کرد: باتوجه به این مسائل، مدتی است که ما یک روز در میان از کارخانه‌ها بازدید می‌کنیم؛ از کارخانه‌های سوسیس و کالباس و قارچ گرفته تا کارخانه‌های پلاستیک و محصولات بسته‌بندی، تا بتوانیم برای اعضای خود تخفیف بگیریم؛ هدف این است که هم شرکت‌های تأمین‌کننده مواد اولیه دچار تعدیل نیرو نشوند و هم اعضای ما بتوانند مواد مورد نیاز خود را با قیمت مناسب تری تهیه تهیه کنند تا این واحد ها نیز به حیات و فعالیت خود ادامه دهند و خدایی ناکرده با تعطیلی بیشتر مواجه نباشیم.

رئیس اتحادیه پیتزا و اغذیه‌فروشان شیراز همچنین تصریح کرد: در تلاش هستیم تعاونی اتحادیه را که بیش از ۲۰ سال از کار افتاده بود را دوباره فعال کنیم تا بتوانیم ۱۰ تا ۱۲ قلم کالای اساسی مورد نیاز این صنف را از آن طریق تأمین کنیم؛ اقدامی که هم فشار کمتری به واحدها وارد می‌کند، هم موجب می‌شود قیمت‌ها دیرتر افزایش یابد و مشتریان کمتری از دست بروند.

او توضیح داد: با شرکت‌ها صحبت کرده‌ایم و قرار شده است که هر یک ازکسبه فست‌فوددار با ارائه نامه مربوطه بتوانند محصولات مورد نیاز خود را با ۱۰ تا ۱۵ درصد تخفیف تهیه کنند، تاکنون در حوزه قارچ، گوشت مرغ، پلاستیک و بسته‌بندی این همکاری‌ها شکل گرفته است و حتی برخی اقلام بسته‌بندی با چاپ برند خود واحدها، ۵۰ تا ۶۰ هزار تومان کمتر از بازار عرضه می‌شود؛ برای استفاده از این مزایا نیز تنها یک‌بار دریافت نامه از اتحادیه کفایت می کند.

مقتدر این روند را یک معامله دو سر سود دانست و ابراز کرد: در این شرایط، هم اعضای ما از تخفیف بهره‌مند می‌شوند و هم کارخانه‌ها مجبور به تعدیل نیرو نخواهند شد و این نامه برای تمام اعضا بدون هیچ تبعیضی صادر خواهد شد؛ سعی کرده‌ایم خادم خوبی برای اعضا باشیم و در این مسیر تمام تلاش خود را خواهیم کرد.

او سپس به معضل واحدهای سیار و دستفروشان پرداخت و متذکر شد: هیچ‌کدام از واحدهای سیار مجوزی از اتحادیه دریافت نکرده‌اند و چون فاقد مجوز هستند، عملاً هیچ نظارتی نیز بر آنها صورت نمی‌گیرد؛ نه از سوی اتحادیه، نه از سوی بهداشت و نه سایر ارگان‌ها.

وی یادآور شد: اخیراً بخشنامه‌ای از سوی دادستانی صادر شده است که براساس آن، همه دستگاه‌های اجرایی از جمله شهرداری‌های یازده‌گانه، سد معبر، سازمان حمل‌ونقل شهری، نیروی انتظامی و دیگر ارگان‌ها در موضوع جمع‌آوری واحدهای سیار درگیر شده‌اند تا جلوی این وضعیت گرفته شود.

مقتدر ادامه داد: البته از آن طرف هم باید در نظر داشت که این افراد نیز به دنبال امرار معاش خانواده خود هستند و به همین دلیل در این بخشنامه پیش‌بینی شده است که در صورت جمع‌آوری این واحد ها، خیابان‌ها و مکان‌هایی ثابت برای استقرار آنها مشخص شود تا به صورت پراکنده در سطح شهر فعالیت نکنند، باعث ترافیک و آزار مردم نشوند و قانونمند در محل‌های تعیین‌شده مستقر شوند تا امکان نظارت نیز وجود داشته باشد.

وی با اشاره به تأثیر این واحدها بر صنف فست‌فود گفت: یکی از علل تعطیلی واحدهای صنفی، همین واحدهای سیار هستند و باید با آنها مقابله شود، اگر شرایط به همین روال ادامه پیدا کند، واحدهای صنفی که تعطیل می‌شوند نیز به این نوع فروشندگی روی خواهند آورد؛ چرا که در این شیوه نه پرداخت مالیات، عوارض و نه دریافت مجوزهای قانونی صورت می‌گیرد و نه امکان نظارت بهداشت، بیمه ، اتحادیه و سایر ارگان‌ها وجود دارد. در چنین شرایطی فقط واحدهای فست‌فودی اطراف نابود می‌شوند؛ اگر این سازمان‌دهی به شیوه مطلوب صورت پذیرد، مشکلات ایجاد شده کمتر خواهند شد.

رئیس اتحادیه افزود: نکته مهم این است که واحدهای سیار حتی تفاوت قیمتی محسوسی با مغازه‌دارها ندارند و مسئله این نیست که چون هزینه کمتری دارند ارزان‌تر می‌فروشند، بلکه الگوی مصرف در خانوار تغییر کرده است؛ درحالی‌که مغازه‌داران در شرایط استاندارد، با مجوز رسمی و تحت نظارت مداوم بهداشت و سایر دستگاه‌ها فعالیت می‌کنند، قیمت واحدهای سیار نیز تقریباً نزدیک به فست‌فودهای کلاسیک است، پرسش اصلی ما این است که چرا مردم از این واحدها استقبال می‌کنند؟

وی خاطرنشان کرد: وضعیت ایجاد شده توسط واحد های سیار دست فروش نه زیبنده شهر است، نه با رسم صحیح کاسبی سازگار است، این شیوه کار در شأن شهر و کسب‌وکار نیست.

مقتدر اضافه کرد: دستگاه‌هایی که مسئول جمع‌آوری این واحدها هستند، موظف شده‌اند که ماهانه یک‌بار عملکرد خود را در این زمینه به فرمانداری گزارش دهند و ما از این حق قانونی برای حمایت از واحدهای صنفی دارای پروانه کسب دفاع می‌کنیم و در کنار آنها هستیم تا این واحدهای بی‌ضابطه جمع‌آوری شوند؛ البته همان‌طور که گفته شد، در بخشنامه پیش‌بینی شده است که با همکاری شهرداری، مکان‌هایی مشخص شود تا این واحدها در همان نقاط مستقر شوند و هم برای کسبه دارای مجوز مشکل ایجاد نکنند و هم مزاحمت، ترافیک و تجمع برای مردم به وجود نیاورند و درعین‌حال امکان نظارت بر آنها نیز فراهم شود.

وی در ادامه به تبلیغات اینستاگرامی برخی واحدها اشاره کرد و گفت: در فضای اینستاگرام مشاهده می‌شود که برخی افراد چند پیتزا، هات‌داگ و نوشابه را با قیمت‌های بسیار پایین عرضه می‌کنند، مردم نباید به سمت این واحدها بروند وقتی قیمت‌ها عقلانی نیست؛ ما در این زمینه از رئیس پلیس فتا، سرهنگ ظهرابی، و نیز رئیس پلیس فضای مجازی اماکن، جناب سرهنگ فربد، درخواست کرده‌ایم که این موضوع قانونمند شود؛ چه در مورد بلاگرها و چه در مورد کسبه‌ای که برای خود تبلیغ می‌کنند، تا بدون مجوز و اجازه اتحادیه امکان تبلیغ در فضای مجازی نداشته باشند.

مقتدر تأکید کرد: با تمامی واحدهای صنفی که سعی در ارزان‌فروشی غیرمتعارف برای جذب مشتری دارند، برخورد جدی خواهیم داشت، در بخشی که به اتحادیه مربوط می‌شود، بازرسان ما این واحدها را شناسایی می‌کنند، از غذاها نمونه‌برداری می‌شود و نمونه‌ها در بهداشت مورد آزمایش قرار می‌گیرد تا کیفیت آنها مشخص شود؛ متأسفانه نتایج نمونه‌برداری از واحدهای ارزان‌فروش خوب نیست و این واحدها به‌هیچ‌عنوان سابقه مطلوبی در این زمینه ندارند.

او توضیح داد: هرگاه نتایج آزمایش‌ها نامطلوب باشد، متخلفان به اتحادیه احضار می‌شوند، با آنها اتمام حجت می‌شود و بسته به میزان وخامت اوضاع، از ۴۸ ساعت تا یک هفته برای رفع مشکل مهلت داده می‌شود و اگر شرایط بحرانی باشد، با شدت بیشتری برخورد خواهد شد و در صورت تکرار تخلف، باتوجه‌به تذکر قبلی، واحد متخلف دوباره احضار و از سوی بهداشت پلمپ می‌شود.

رئیس اتحادیه درباره نظارت بر قیمت‌گذاری و منوها نیز بیان کرد: بیش از ۲۵ بازرس داریم که مناطق مختلف شهر را میان خود تقسیم کرده‌اند و به طور مستمر رصد انجام می‌دهند، طبق ماده ۲۷ موضوع پلمب و طبق ماده ۲۸ موضوع تداخل صنفی نیز پیگیری می‌شود؛ برای مثال اگر یک پیتزافروشی وارد عرضه ساندویچ شود یا یک کافه اقدام به فروش پیتزا کند، این موضوع مورد بررسی قرار می‌گیر. و در صورت داشتن صلاحت مربوطه اجازه عرضه غذاهای دیگر داده می‌شود.

وی اظهار کرد: از نظر قیمت، بازرسان غذاها را تهیه می‌کنند و در کمیسیون فنی مورد آنالیز قرار می‌گیرد که در این آنالیز همه جوانب در نظر گرفته می‌شود؛ هزینه مواد اولیه محاسبه، ۱۵ درصد سود بر آن افزوده و همچنین ۵۰ درصد هزینه مواد اولیه نیز بابت هزینه‌های جانبی مانند آب، برق، گاز، حقوق کارگر و سایر موارد لحاظ می‌شود و سپس قیمت نهایی هر غذا مشخص می‌گردد؛ در این بررسی‌ها فاکتورها، نوع بسته‌بندی، دورچین و سایر تفاوت‌های هر واحد نیز در نظر گرفته می‌شود.

او تأکید کرد: چه واحد گران‌فروشی در شمال شهر که یک ساندویچ را با قیمت بیش از ۸۰۰ هزار تومان عرضه می‌کند و چه واحدی که چند پیتزا و ساندویچ را با یک میلیون تومان می‌فروشد، هر دو متخلف محسوب می‌شوند و با جدیت پیگیری خواهند شد.

مقتدر افزود: بازرسی‌ها انجام شده و چه واحد گران‌فروش که موظف به کاهش قیمت شده و چه واحد ارزان‌فروشی که بازی با کیفیت را ابزار جذب مشتری قرار داده است و عملاً با سلامت مشتری بازی می‌کند،  هر دو مورد برخورد قانونی با متخلفان خواهد شد.

رئیس اتحادیه درباره وضعیت عمومی قیمت‌ها در این صنف گفت: اعضای ما واقعاً در مجموع گران‌فروش نیستند، مگر تعدادی انگشت‌شمار که به‌محض شناسایی با آنها برخورد خواهد شد؛ باید در نظر داشت که قیمت مواد اولیه از امروز تا فردا با هم متفاوت است و در چنین شرایطی، ثابت نگه‌داشتن قیمت برای کسبه بسیار دشوار می‌شود، بسیاری از واحدها حتی باوجود شرمندگی در برابر مشتری، ناچارند با شرایط بازار کنار بیایند و گاهی همین موضوع به ضرر خود کسبه نیز تمام می‌شود؛ در حال حاضر هرچه قیمت پایین‌تر باشد استقبال بیشتر است و مشتریانی که در گذشته هفته‌ای دو تا سه بار خرید می‌کردند، حالا به ماهی یک‌بار یا حتی کمتر رسیده‌اند.

وی عنوان کرد: مردم نباید تصور کنند واحدها گران‌فروش هستند. واقعاً به جز عده‌ای اندک که در حال شناسایی و برخورد با آنها هستیم، اکثر واحدها گران‌فروش نیستند؛ کسبه‌ای که وجدان کاری دارند، مواد اولیه مرغوب تهیه می‌کنند و طبیعی است که با افزایش قیمت مواد اولیه، هزینه نهایی هم تغییر کند و در مقابل، واحدهای ارزان‌فروش معمولاً از کیفیت می‌زنند و سلامت مشتری را در معرض خطر قرار می‌دهند.

مقتدر در بخش دیگری از سخنانش بر ضرورت فرهنگ‌سازی در میان مردم تأکید کرد و افزود: مردم باید الگوی مصرف خود را اصلاح کنند؛ مسئله اقتصادی نباید باعث شود که از هر جایی که نمی‌شناسند و فقط به دلیل قیمت پایین، غذایی را خریداری و مصرف کنند و با سلامت خود بازی کنند.

وی ادامه داد: به همین دلیل در جلسه‌ای با هیئت‌مدیره تصمیم گرفتیم که هفته‌ای یا هر 10 روز یک‌بار به یکی از فست‌فودها سر بزنیم؛ اگر واحدی ارزان‌فروشی غیرمتعارف داشته باشد، مشکلات و معضلاتش را معرفی و در گروه اتحادیه منتشر کنیم و حتی اگر لازم باشد، موضوع از طریق رسانه‌ها نیز اطلاع‌رسانی شود و در مقابل، واحدهای صنفی خوب که خدمات و غذاهای باکیفیت ارائه می‌کنند را نیز دوباره معرفی خواهیم کرد تا مردم بتوانند خوب و بد را از هم تشخیص دهند.

مقتدر تصریح کرد: اگر مردم توان خرید از واحدهای استاندارد را ندارند، بهترین انتخاب تهیه غذا در خانه است و نباید به سمت خرید از واحدهای غیراستاندارد و خطرساز بروند؛ هیچ‌چیز ارزشمندتر از سلامتی نیست.

وی با اشاره به تفاوت واحدهای دارای مجوز و واحدهای سیار اظهار کرد: وقتی یک واحد پروانه کسب دارد، اگر کوچک‌ترین مشکل یا نارضایتی پیش بیاید، موضوع قابل‌پیگیری است و مغازه‌دار موظف است تا ضرر واردشده به مشتری را جبران کند؛ چه از نظر بهداشتی، چه کیفی و چه اخلاقی، اما در مورد واحدهای سیار چنین امکانی وجود ندارد؛ دست‌فروشی که مواد اولیه را در منزل تهیه می‌کند، چه کسی می‌تواند بر بهداشت و کیفیت آن نظارت کند؟

مقتدر بیان کرد: تعداد انگشت‌شماری از واحدهای سیار ممکن است کیفیت خوبی داشته باشند، اما بیشتر این واحدها دائماً مشکل‌ساز بوده‌اند و اساساً امکان پلمب آنها هم وجود ندارد؛ امشب در یک نقطه مستقرند و فردا شب در نقطه‌ای دیگر؛ درحالی‌که واحد صنفی دارای پروانه کسب موظف است در صورت نارضایتی مشتری، با احترام پاسخگو باشد و مشکل را برطرف کند و این تعهد از روزی که پروانه کسب دریافت می‌شود ایجاد شده است و تا زمانی که آن پروانه اعتبار دارد، ادامه خواهد داشت.

رئیس اتحادیه درباره آینده این صنف نیز اعلام کرد: حمایت‌هایی که برای واحدهای صنفی در نظر گرفته‌ایم، فقط به ۱۵ درصد تخفیف برای تهیه مواد اولیه محدود نمی‌شود، در نظر داریم سمینارهایی در حوزه اظهارنامه مالیاتی و حسابداری برگزار کنیم تا اعضا بدانند از چه مسیر قانونی باید حرکت کنند و بی‌جهت دچار پرداخت‌های اضافی به دارایی نشوند و در بسیاری از موارد، ناآگاهی از قانون باعث ضرر کسبه می‌شود؛ در همین راستا، کلاس‌هایی نیز در حوزه اداره کار و تأمین اجتماعی برگزار کرده‌ایم، چرا که بخشی از آسیب‌های واحدهای صنفی ناشی از ندانستن قانون است و هرچه آگاهی بیشتر باشد، تصمیم‌گیری و عملکرد نیز صحیح‌تر خواهد بود.

وی افزود: البته استاندار محترم نیز قول داده‌اند به دلیل شرایط به وجود آمده ناشی از جنگ، تخفیف‌های خوبی برای کسبه این صنف در نظر گرفته شود.

مقتدر باوجود همه مشکلات، نگاه خود به آینده صنف فست‌فود را مثبت دانست و گفت: دید من به این صنف همیشه روشن و خوب بوده است، سال گذشته و در روز جهانی فست‌فود، یعنی ۹ آبان، برای نخستین‌بار در ایران همایشی به این مناسبت برگزار کردیم و شیراز به‌عنوان پایتخت فست‌فود کشور شناخته شد؛ از نظر کیفیت، تنوع، دکوراسیون و شاخص‌های دیگر، هیچ شهری به‌اندازه شیراز پیشرو نبوده است.

او ادامه داد: در تلاش هستیم دبیرخانه مرکزی این حوزه را در شیراز تأسیس کنیم و رؤسای ۳۱ استان را در شیراز گرد هم بیاوریم، همچنین بعد از ماه‌های محرم و صفر، همایشی با حضور این رؤسا برگزار خواهیم کرد تا تجربه‌های خود را با یکدیگر به اشتراک بگذاریم؛ باتوجه‌به اینکه شیراز پایتخت فست‌فود کشور است، هر فردی که از شیراز در این حوزه به شهرهای دیگر رفته، موفق بوده؛ اما عکس این موضوع کمتر دیده شده است.

مقتدر در پایان یادآور شد: زمانی که اتحادیه آغاز به کارکرد، حدود ۲۰۰ پروانه کسب صادر شده بود و در فاصله سال‌های ۹۰ تا ۹۶ این تعداد به ۷۲۰ پروانه رسید و در حال حاضر بیش از ۱۰۲۰ واحد فست‌فود دارای پروانه کسب در شیراز فعال هستند و بیش از یک‌صد واحد دیگر نیز در حال طی مراحل دریافت پروانه هستند.

او همچنین از مسئولان خواست حمایت بیشتری از این صنف صورت گیرد و اظهار کرد: از مسئولان تقاضا دارم هر کمکی که می‌توانند به این صنف داشته باشند و حتی اگر از محتکران کالایی کشف می‌شود، آن را در چرخه پخش تعاونی اتحادیه قرار دهند تا نگذاریم واحدهای ما به این راحتی تعطیل شوند؛ چرا که تعطیلی این واحدها تبعات مستقیم بیکاری را به همراه دارد.