به گزارش فارس آگاه: همزمان با نهم مرداد، روز ملی اهدای خون، محمود هادی‌پور در یادداشتی به بررسی روند شکل‌گیری سازمان انتقال خون ایران، چالش‌های این نهاد و اهمیت تقویت فرهنگ اهدای خون مستمر پرداخت. وی تأکید کرد که حفظ ذخایر خون کشور و تأمین نیاز بیماران، به حمایت از اهداکنندگان داوطلب و اصلاح برخی سیاست‌ها نیاز دارد.

در دهه‌های ۴۰ و ۵۰ شمسی، با توسعه شهرنشینی و افزایش تقاضا برای خدمات درمانی، خون مورد نیاز بیماران بیشتر از طریق فروش خون تأمین می‌شد. این وضعیت با انتشار داستان «آشغالدونی» اثر غلامحسین ساعدی و سپس ساخت فیلم «دایره مینا» به کارگردانی داریوش مهرجویی، به یکی از دغدغه‌های اجتماعی تبدیل شد.

در نهایت، با پیگیری و مدیریت دکتر فریدون علاء، سازمان انتقال خون ایران بر پایه اهدای کاملاً داوطلبانه و در قالب یک شبکه کشوری فعالیت خود را آغاز کرد.

نقش سازمان انتقال خون در دوران جنگ

پس از پیروزی انقلاب اسلامی، ساختار سازمان انتقال خون حفظ شد و تنها نام آن از «سازمان ملی انتقال خون» به «سازمان انتقال خون ایران» تغییر یافت. این سازمان در دوران دفاع مقدس با اتکا به مشارکت مردمی و سرمایه اجتماعی، نقش مهمی در تأمین خون مورد نیاز مجروحان و بیماران ایفا کرد.

چالش‌های پس از جنگ

هادی‌پور در ادامه یادداشت خود به اختلاف‌نظرها درباره میزان استقلال سازمان انتقال خون اشاره کرد. به گفته او، پس از جنگ، بحث‌هایی درباره افزایش اختیارات نظارتی این سازمان یا ادغام بیشتر آن در وزارت بهداشت مطرح شد، اما این موضوع به نتیجه مشخصی نرسید.

وی همچنین یادآور شد که در دهه‌های ۷۰ و ۸۰، سازمان انتقال خون تلاش کرد تأمین داروهای مشتق از پلاسما را توسعه دهد، اما منافع اقتصادی برخی فعالان این حوزه، مسیر اجرای این برنامه را تغییر داد.

تأمین خون بیماران نیازمند به اهداکنندگان مستمر وابسته است

نویسنده با اشاره به نیاز دائمی بیماران، به‌ویژه بیش از ۲۰ هزار بیمار تالاسمی، تأکید کرد که تأمین خون سالم و سازگار بدون حضور اهداکنندگان مستمر امکان‌پذیر نیست.

به اعتقاد او، گسترش مراکز دریافت پلاسمای پولی و کاهش نقش نظارتی سازمان انتقال خون می‌تواند مشارکت داوطلبانه مردم را تضعیف کرده و تأمین پایدار خون را با چالش روبه‌رو کند.

ضرورت اصلاح سیاست‌های انتقال خون

هادی‌پور در پایان تأکید کرد که سازمان انتقال خون تاکنون با تکیه بر مشارکت مردم، تلاش کارکنان و ساختار منظم خود توانسته نیاز کشور به خون را در شرایط مختلف تأمین کند. با این حال، برای حفظ این ظرفیت، باید چند اقدام در اولویت قرار گیرد:

• بهبود وضعیت حقوق و مزایای نیروهای عملیاتی سازمان انتقال خون
• مدیریت و بهینه‌سازی مصرف خون در مراکز درمانی
• بازنگری در سیاست‌های جمع‌آوری پلاسما
• تقویت فرهنگ اهدای خون مستمر و داوطلبانه

این اقدامات می‌تواند به تأمین پایدار خون سالم و افزایش امنیت نظام سلامت کشور کمک کند.