اهمیت این میدان تنها به گاز آن محدود نمی‌شود و میعانات گازی همراه آن نیز قابلیت استفاده به‌عنوان خوراک صنایع پتروشیمی و پالایشگاه‌های تولید بنزین را دارد

اسماعیل حسینی ، سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس :

ورود میدان گازی روستای تخته در جنوب فارس  به مدار تولید به کاهش ناترازی گاز کمک می‌کند

نباید سهم  فارس فقط عبور خطوط لوله باشد ، وزارت نفت باید برای بهره‌برداری از میدان گازی جدید سرمایه‌گذار جذب کند

فاطمه مقدم – فارس آگاه

میدان گازی تازه‌کشف‌شده در جنوب فارس، در محدوده شهرستان خنج و قیر و در روستای تخته، حالا عنوان یکی از مهم‌ترین اکتشافات گازی سال‌های اخیر کشور را به خود اختصاص داده است؛ میدانی که حجم «گاز درجا»ی آن حدود هفت‌هزار و 700 میلیارد فوت مکعب برآورد شده و به گفته مدیر اکتشاف شرکت ملی نفت ایران، حدود پنج‌هزار و 500 میلیارد فوت مکعب آن قابل استحصال است. وزیر نفت پیش‌تر میزان گاز قابل برداشت این میدان را حدود پنج‌هزار و 700 میلیارد فوت مکعب اعلام کرده بود؛ حجمی که به گفته او می‌تواند گاز مورد نیاز یک فاز پارس جنوبی را برای حدود ۱۵ سال تأمین کند.

اما اهمیت این کشف فقط به حجم گاز آن برنمی‌گردد. این میدان در عمق حدود چهار هزار و 900 متری زمین قرار دارد، حدود ۵۰ کیلومتر طول و چهار کیلومتر عرض دارد و ضخامت مخزن آن به حدود ۴۵۰ متر می‌رسد. گاز در بخش زمین‌شناسی موسوم به «دهرم بالایی» کشف شده است. مدیر اکتشاف شرکت ملی نفت این میدان را از نظر دشواری‌های اکتشافی، یکی از پیچیده‌ترین میدان‌های کشف‌شده در دو دهه اخیر می‌داند؛ چرا که ساختار زمین‌شناسی آن با گسل‌خوردگی و تکرار لایه‌ها همراه بوده است.

اهمیت این میدان تنها به گاز آن محدود نمی‌شود و میعانات گازی همراه آن نیز قابلیت استفاده به‌عنوان خوراک صنایع پتروشیمی و پالایشگاه‌های تولید بنزین را دارد و حتی می‌تواند در قالب خوراک تولید بنزین به صادرات اختصاص یابد. مدیر اکتشاف شرکت ملی نفت ارزش ذاتی گاز و میعانات این میدان را حدود ۴۰ میلیارد دلار برآورد کرده است.

یک ویژگی مهم دیگر این میدان، شیرین بودن گاز است، که این ویژگی می‌تواند هزینه‌های توسعه و بهره‌برداری را نسبت به میدان‌های گاز ترش کاهش دهد؛ با این حال، کشف میدان به معنای آغاز تولید نیست و برای آنکه این ذخیره زیرزمینی به گاز قابل مصرف تبدیل شود، باید برای توسعه میدان، احداث تأسیسات و جذب سرمایه‌گذاری اقدام شود؛ موضوعی که در این اوضاع تحریم و کمبود بودجه کاری بسیار دشوار است.

میدان گازی «تخته» می‌تواند بخشی از ناترازی گاز کشور را جبران کند

از سوی دیگر کشف این میدان در شرایطی رخ داده است که کشور با ناترازی گاز دست‌وپنجه نرم می‌کند. مدیر اکتشاف شرکت ملی نفت گفته است که در صورت توسعه و ورود این میدان به مدار تولید، گاز آن می‌تواند به تأمین گاز کشور و کاهش ناترازی کمک کند و اثر آن در نهایت به خانه‌های مردم خواهد رسید.

اما برای فارس، این کشف یک سؤال مهم دیگر هم دارد که این ثروت زیرزمینی قرار است چه سهمی برای خود استان ایجاد کند؟ چرا که فارس با وجود برخورداری از منابع نفت، گاز و انرژی، همچنان با کمبود صنایع بزرگ و حلقه‌های کامل فرآوری و تولید در این حوزه روبه‌روست و نگرانی این است که بار دیگر گاز از فارس استخراج و به عنوان خوراک به نقاط دیگر منتقل شود و استان، سهم چندانی از فرآوری، ایجاد ارزش افزوده و صنایع پایین‌دستی نداشته باشد.

اینکه آیا میدان گازی جدید تخته می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری صنایع و ارزش افزوده در فارس شود یا بار دیگر سهم استان به تولید و انتقال خوراک محدود خواهد ماند؟ پرسشی است که با سیداسماعیل حسینی، سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس و نماینده مردم شیراز و زرقان، در میان گذاشته‌ایم.

برای فراورش و ایجاد صنایع پایین‌دستی باید اولویت‌های فنی و تخصصی را در نظر گرفت

سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس در گفت‌وگو با «شهر مردم» با اشاره به اینکه میدان گازی کشف شده در شمال خنج و در روستای تخته قرار دارد و در پاسخ به این سوال که آیا این میدان هم قرار است مثل پروژه‌های قبلی فقط «خروجی خوراک» برای کارخانه های دیگر باشد یا قرار است برایِ جنوب فارس، «صنعت» به ارمغان بیاورد؟ گفت: این میدان تازه کشف شده است و هنوز برنامه‌ریزی برای بهره‌برداری از آن صورت نگرفته است و مسلما باید فرآورش این خوراک و تبدیل این محصول باید در فارس انجام شود.

اسماعیل حسینی افزود: با این حال با توجه به اینکه سرمایه‌گذاری در چنین پروژه‌هایی به صورت ملی انجام می‌شود، ناچاریم برای توسعه کشور ملی فکر کنیم و به لحاظ فنی و تخصصی ببینیم کجا به صرفه‌تر است تا پالایشگاه تاسیس شود و همان جا اقدام به ایجاد پالایشگاه کرد.

اگر امکان فرآوری در فارس وجود داشته باشد، نباید سهم استان فقط عبور خطوط لوله باشد

وی با تأکید بر مخالفت خود با نگاه‌های منطقه‌ای و بخشی در برنامه‌ریزی‌های توسعه‌ای بیان کرد: ما مخالف این هستیم که هر استان یا منطقه‌ای صرفاً منافع خود را در نظر بگیرد و بر همان اساس برنامه‌ریزی کند؛ با این حال، این به معنای آن نیست که اگر امکان انجام یک فعالیت و تکمیل زنجیره ارزش در فارس وجود دارد، این استان از آن محروم شود و سهم آن تنها عبور خطوط لوله باشد.

حسینی ادامه داد: باید منافع ملی و اولویت‌های فنی و تخصصی را در نظر گرفت، اگر بررسی‌های کارشناسی نشان دهد که احداث پالایشگاه، فرآورش گاز و تبدیل آن به محصول در فارس از نظر فنی و اقتصادی مناسب‌تر است، طبیعی است که این زنجیره باید در فارس شکل بگیرد؛ اما اگر مطالعات تخصصی به این نتیجه برسد که فرآورش در نقطه دیگری برای کشور به‌صرفه‌تر و منطقی‌تر است، باید همان گزینه انتخاب شود.

نماینده مردم شیراز و زرقان در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه سرمایه‌های ملی باید در خدمت همه مردم کشور قرار گیرد، تاکید کرد: ما مخالف نگاه بخشی و منطقه‌ای هستیم، به‌ویژه در صنایعی که با سرمایه ملی ایجاد می‌شوند، باید از شایسته‌ترین نیروها و ظرفیت‌های کشور برای بهره‌برداری از آن‌ها استفاده شود تا هم بهترین بهره‌برداری صورت گیرد و هم منافع آن به همه مردم کشور برسد.

وی در پاسخ به این پرسش که با توجه به شرایط تحریمی، محدودیت‌های مالی و کمبود منابع درآمدی دولت، آیا امکان بهره‌برداری از این میدان گازی تازه کشف‌شده در آینده نزدیک وجود دارد، تصریح کرد: هرچند هزینه بهره‌برداری از گاز شیرین نسبت به گاز ترش کمتر است، اما این به معنای بی‌نیازی از سرمایه‌گذاری نیست و بهره‌برداری از این میدان همچنان به احداث تأسیسات و پالایشگاه‌های لازم نیاز دارد و به هر حال وزارت نفت باید برای توسعه این میدان وقت بگذارد و به دنبال جذب سرمایه‌گذار باشد؛ گرچه جذب سرمایه‌گذار خصوصی در شرایط کنونی دشوار است، اما غیرممکن نیست.

حسینی افزود: ما از ابتدای انقلاب تاکنون تقریباً هیچ‌گاه شرایط عادی و بدون فشار و تحریم را تجربه نکرده‌ایم و بخش زیادی از آنچه امروز در کشور ساخته و توسعه داده شده، در همین شرایط انجام شده است؛ با وجود همه محدودیت‌ها، کارهای بزرگ بسیاری در کشور به سرانجام رسیده و روشن است که توسعه و بهره‌برداری از این میدان بزرگ گازی نیز، با نیاز به سرمایه‌گذاری قابل توجه، می‌تواند با جذب سرمایه‌گذار کلید بخورد.