معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری فارس در گفت و گو با شهر مردم اعلام کرد ؛  

رصد و پایش آسیب‌های اجتماعی در این استان با کمک هوش مصنوعی

ارجاع هوشمند پرونده‌ها در بخشی از دادگاه‌ها  ،  بهره‌گیری از هوش مصنوعی در فرآیند رسیدگی به وصول چک ها

در حوزه پیشگیری از وقوع جرم، استفاده از هوش مصنوعی در پنجره واحد مدیریت زمین پیش‌بینی شده است

فرخنده آشوری – شهر مردم

به گزارش فارس آگاه به نقل از شهرمردم ، قاضی اسماعیل اکبری، معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری فارس، در حاشیه همایش یک روزه «هوش مصنوعی، پیشگیری از جرم و آسیب‌های اجتماعی؛ فرصت‌ها و چالش‌ها» در گفت‌وگو با خبرنگار «شهر مردم» با اشاره به ظرفیت‌های هوش مصنوعی در حوزه قضایی و پیشگیری از وقوع جرم، اظهار کرد: هدف نهایی سند تحول قضایی، جلب رضایت مردم است و برای تحقق این هدف، استفاده از ابزارها و فناوری‌های نوین از جمله هوش مصنوعی ضروری است.

«شهر مردم»: مهم‌ترین چالش‌های دستگاه قضایی که می‌توان با استفاده از هوش مصنوعی برای حل آنها اقدام کرد، چیست؟

یکی از مهم‌ترین چالش‌های قوه قضاییه، شناسایی علل و عوامل وقوع جرم، پیش از تشکیل پرونده قضایی است؛ این موضوع در حوزه پیشگیری از وقوع جرم قرار می‌گیرد و مسائلی مانند اعتیاد، طلاق، خشونت و سایر آسیب‌های اجتماعی را در بردارد.

انتظار مردم این است که آرامش، نظم و امنیت در جامعه برقرار باشد و دستگاه قضایی نیز باید پیش از وقوع جرم، عوامل زمینه‌ساز آن را شناسایی و برای کنترل و کاهش آنها برنامه‌ریزی کند و این یکی از محورهایی است که در همایش «هوش مصنوعی، پیشگیری از جرم و آسیب‌های اجتماعی؛ فرصت‌ها و چالش‌ها» مورد توجه قرار گرفته است.

از سوی دیگر، موضوع اطاله دادرسی و تسریع در فرآیند رسیدگی به پرونده‌ها از مطالبات جدی مردم است؛ این موضوع به مرحله ثبت و رسیدگی به پرونده‌ها مربوط می‌شود. همچنین اجرای سریع و دقیق احکام نیز از دیگر انتظارات مهم مردم از دستگاه قضایی است؛ بر این اساس، برنامه ما این است که از ظرفیت هوش مصنوعی در هر سه مرحله یعنی پیشگیری از وقوع جرم، تسریع در رسیدگی‌های قضایی و اجرای سریع احکام استفاده کنیم.

«شهر مردم»: آیا استفاده از هوش مصنوعی در قوه قضاییه آغاز شده یا صرفا در مرحله بررسی است؟

بله. قوه قضاییه در برخی حوزه‌ها استفاده از این فناوری را آغاز کرده و این روند به‌صورت مرحله‌ای در حال گسترش است؛ برای نمونه، در حوزه پیشگیری از وقوع جرم، استفاده از هوش مصنوعی در پنجره واحد مدیریت زمین پیش‌بینی شده است و موضوع واگذاری اراضی از مسیرهای مشخص و شفاف انجام می‌شود و این شفافیت می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری از فساد داشته باشد.

در حوزه رسیدگی‌های قضایی نیز ارجاع هوشمند پرونده‌ها در بخشی از دادگاه‌ها اجرایی شده است؛ همچنین در موضوع وصول چک‌ها، فرآیند رسیدگی با بهره‌گیری از هوش مصنوعی در حال اجراست و به‌تدریج شاهد افزایش استفاده از این فناوری در بخش‌های مختلف دستگاه قضایی خواهیم بود.

«شهر مردم»: با توجه به فرصت‌های هوش مصنوعی، آیا نگرانی یا چالش خاصی نیز در استفاده از این فناوری وجود دارد؟

قطعاً. هوش مصنوعی در کنار فرصت‌های گسترده‌ای که ایجاد می‌کند، تهدیدها و چالش‌هایی نیز دارد که به همین دلیل معتقدیم حرکت در این مسیر باید تدریجی، کارشناسی‌شده و با دقت بالا انجام شود و ضروری است که همزمان با توسعه کاربردهای هوش مصنوعی، سازوکارهای لازم برای کنترل تهدیدها، حفظ امنیت اطلاعات و جلوگیری از سوءاستفاده‌های احتمالی نیز مورد توجه قرار گیرد.

«شهر مردم»: اولویت دادگستری فارس در استفاده از هوش مصنوعی چیست؟

در استان فارس، در شرایط فعلی یکی از اولویت‌های اصلی ما رصد و پایش آسیب‌های اجتماعی است، امیدواریم در آینده و با همکاری شهرداری شیراز، بتوانیم ظرفیت‌های هوش مصنوعی را برای بررسی دقیق‌تر علل و عوامل شکل‌گیری جرم و آسیب‌های اجتماعی به کار بگیریم.

این موضوع حوزه‌های مختلفی را شامل می‌شود؛ از جمله بررسی مسائل مرتبط با اعتیاد، خشونت، پایداری خانواده، آسیب‌های ناشی از طلاق و همچنین توانمندسازی خانواده‌های آسیب‌دیده اجتماعی.

یکی از گروه‌هایی که در این زمینه مورد توجه قرار دارد، خانواده زندانیان است که ممکن است در معرض آسیب‌های اجتماعی قرار گیرند؛ استفاده صحیح از داده‌ها و فناوری‌های نوین می‌تواند به شناسایی دقیق‌تر این آسیب‌ها و طراحی مداخلات مؤثرتر کمک کند.

«شهر مردم»: نظارت بر استفاده از هوش مصنوعی در قوه قضاییه چگونه انجام می‌شود؟

در قوه قضاییه، مرکز آمار و فناوری اطلاعات وجود دارد که مستقیماً زیر نظر قوه قضاییه فعالیت می‌کند و مأموریت این مرکز، استفاده از ظرفیت‌های فناوری و هوش مصنوعی در چارچوب زیرساخت‌ها و سرورهای قوه قضاییه و همچنین نظارت بر نحوه استفاده از این فناوری‌هاست؛ بنابراین تلاش می‌شود تا در کنار بهره‌گیری از ظرفیت‌های هوش مصنوعی، تهدیدها و آسیب‌های احتمالی آن نیز شناسایی و کنترل شود.

در مجموع، هوش مصنوعی می‌تواند در پیشگیری از وقوع جرم، کاهش آسیب‌های اجتماعی، تسریع رسیدگی‌های قضایی و افزایش رضایتمندی مردم نقش مؤثری داشته باشد؛ اما تحقق این ظرفیت، نیازمند حرکت تدریجی، دقیق، کارشناسی‌شده و همراه با نظارت مستمر است