صدور مجوز معدن در بهرام‌گور پس از بررسی‌های سخت‌گیرانه از ۸۰ پهنه به یک پهنه محدود شد

معادن بیشترین آلودگی خاک را ایجاد می‌کنند؛ به همین دلیل پایش معادن با توجه به آلودگی‌هایی که می‌توانند برای آب، خاک و هوا ایجاد کنند، با جدیت دنبال خواهد شد

فاطمه مقدم – فارس آگاه

نشست خبری مدیرکل حفاظت محیط زیست فارس به مناسبت هفته محیط زیست با حضور معاونان این اداره‌کل و جمعی از خبرنگاران، عکاسان و فعالان رسانه‌ای در سالن اجتماعات این اداره‌کل برگزار شد؛ در این نشست، لیلا تاج‌گردون ضمن تشریح مهم‌ترین برنامه‌ها و اقدامات محیط زیست استان، به پرسش‌های خبرنگاران درباره چالش‌ها، اولویت‌ها و برنامه‌های پیش‌روی حوزه محیط زیست فارس پاسخ داد.

او همچنین از تداوم آماده‌باش مقابله با آتش‌سوزی‌ها تا مهرماه و برنامه‌های پایش معادن و تالاب‌های استان خبر داد.

مدیرکل حفاظت محیط زیست فارس در این نشست با اشاره به شعار راهبردی امسال با عنوان «حفظ محیط زیست، حفظ امنیت ملی» گفت: امروز بیش از هر زمان دیگری، حفاظت از منابع طبیعی، تنوع زیستی و سرمایه‌های محیط زیستی کشور نیازمند دانش، مسئولیت‌پذیری و مشارکت همگانی است.

لیلا تاج‌گردون در پاسخ به پرسش خبرنگار «فارس آگاه» درباره روند صدور مجوز خروج بخشی از محدوده منطقه حفاظت‌شده بهرام‌گور برای فعالیت‌های اکتشاف معدنی گفت: مجوز اکتشاف معدنی در بخشی از منطقه حفاظت‌شده بهرام‌گور بر اساس مصوبه شورای عالی محیط‌زیست صادر شده و اداره‌کل محیط زیست فارس نیز از طریق ابلاغ رسمی از آن مطلع شده است.

به گفته او، این طرح هنوز در مرحله مصوبه قرار دارد و آگهی رسمی آن منتشر نشده است.

تاج‌گردون در ادامه درباره روند صدور مجوز خروج بخشی از محدوده این منطقه برای فعالیت اکتشافی توضیح داد: تصمیم‌گیری درباره این موضوع در سطح ملی انجام شده و از حوزه اختیارات استان خارج بوده است و محدوده واگذار شده نیز از نظر اداری در حوزه استان کرمان قرار دارد، اما مدیریت حفاظتی و زیستگاهی آن بر عهده اداره‌کل محیط زیست فارس است.

وی با اشاره به شیوه تعیین مناطق حفاظت‌شده گفت: در این مناطق، مرزهای جغرافیایی معیار اصلی نیستند و مرزهای اکولوژیکی مبنای مدیریت قرار می‌گیرند و به همین دلیل، کل زیست‌بوم منطقه بهرام‌گور برای مدیریت و پایش حفاظتی زیر نظر محیط‌زیست فارس قرار دارد، هرچند از نظر تقسیمات جغرافیایی بخشی از آن در محدوده استان کرمان محسوب می‌شود و برخی امور مانند واگذاری اراضی یا صدور مجوزها در چارچوب اداری همان استان انجام می‌شود.

تاج‌گردون در ادامه به پیشینه حقوقی فعالیت‌های معدنی در مناطق طبیعی اشاره کرد و گفت: در سال ۱۳۵۴ میان سازمان حفاظت محیط‌زیست و وزارت صنعت، معدن و تجارت توافق‌نامه‌ای منعقد شد که بر اساس آن مناطق به دو گروه «الف» و «ب» تقسیم شدند؛ مناطق گروه «الف» شامل پارک‌های ملی هستند که در آن‌ها هیچ‌گونه فعالیت معدنی مجاز نیست و در مقابل، مناطقی که در گروه «ب» قرار می‌گیرند، به دلیل وجود برخی ذخایر معدنی، امکان بررسی و صدور مجوز معدنی را با رعایت شرایط و انجام استعلام‌های متعدد دارند؛ منطقه بهرام‌گور نیز در این دسته قرار می‌گیرد.

وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای محدود کردن فعالیت‌های معدنی در این منطقه بیان کرد: با وجود این چارچوب قانونی، اداره‌کل محیط زیست فارس و همچنین سازمان حفاظت محیط‌زیست کشور تلاش کرده‌اند تا حد امکان از گسترش معدن‌کاوی در این محدوده جلوگیری کنند، در ابتدا نزدیک به ۸۰ پهنه معدنی برای بررسی مطرح شده بود، اما با پیگیری‌ها و مقاومت‌های انجام‌شده این تعداد به شش پهنه کاهش یافت و در نهایت تنها یک پهنه برای صدور مجوز اکتشاف باقی ماند.

به گفته تاج‌گردون، این اقدامات با هدف جلوگیری از رواج گسترده معدن‌کاوی در منطقه انجام شده است.

مدیرکل حفاظت محیط زیست فارس در پایان سخنان خود در این بخش تأکید کرد: با توجه به مقاومت‌هایی که سازمان حفاظت محیط زیست کشور و به‌خصوص اداره‌کل محیط زیست فارس داشته‌اند، نگرانی درباره تبدیل این تصمیم به رویه‌ای برای درخواست‌های معدنی مشابه در سایر بخش‌های منطقه بهرام‌گور وجود ندارد، زیرا روند بررسی‌ها سخت‌گیرانه بوده و تلاش شده است فعالیت‌های معدنی تا حد امکان محدود بماند.

تاج‌گردون در ادامه با اشاره به اینکه پایش معادن در سال جاری در اولویت برنامه‌های این اداره‌کل قرار گرفته است، گفت: معادن از جمله فعالیت‌هایی هستند که بیشترین آلودگی خاک را ایجاد می‌کنند؛ به همین دلیل پایش معادن با توجه به آلودگی‌هایی که می‌توانند برای آب، خاک و هوا ایجاد کنند، با جدیت دنبال خواهد شد؛ تلاش می‌کنیم تا حد امکان از بروز آلودگی جلوگیری کنیم و در صورت تخلف نیز برای برخورد قانونی و اعمال جریمه برای صنایع آلاینده اقدام خواهیم کرد.

سد تنگ سرخ هیچ مجوزی از محیط زیست ندارد

تاج‌گردون در ادامه در خصوص سد تنگ سرخ به صراحت گفت: این سد هیچ مجوزی از محیط زیست ندارد، از این سد یک گزارش ارزیابی به اداره‌کل محیط زیست آمده است و ما نقطه‌نظرات خود را در خصوص آن گزارش به سازمان محیط زیست ارسال کرده‌ایم تا مورد ارزیابی قرار دهند، اما هنوز هیچ مجوزی برای سد تنگ سرخ صادر نشده است.

غباری که در چند مدت اخیر در شیراز داشتیم از غرب کشور و بیرون ایران آمده بود

وی در ادامه با اشاره به هوای ناسالم بهاره در شهر شیراز گفت: سال‌هاست شیراز به عنوان شهری با هوای پاک شناخته می‌شود، از زمانی که این شهر به عنوان پایتخت محیط‌زیست اعلام شد تا سال گذشته نیز ۹۶ درصد روزهای شیراز هوای پاک داشته و شاخص آلودگی در آن زیر ۱۰۰ بوده است، اما غباری که در دو هفته گذشته در شیراز مشاهده شد، از غرب کشور وارد شده و به نوعی منشأ آن خارج از ایران بوده است؛ بنابراین این موضوع در حیطه اختیارات چند کشور قرار دارد و در سطح ملی نیز برای پیشگیری از آن اقداماتی انجام می‌شود.

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست فارس با اشاره به وجود کانون‌های فرسایش بادی گفت: استان فارس با وجود آنکه از نظر وسعت در رتبه چهارم کشور قرار دارد، اما خوشبختانه از نظر عرصه‌های فرسایش بادی در رتبه دهم است که این موضوع به دلیل وجود پوشش گیاهی مناسب در بسیاری از مناطق استان است؛ با این حال، لازم است برای حفظ هوای سالم تلاش بیشتری انجام دهیم، از این رو با وقوع این گردوغبار، کمیته بحران تشکیل دادیم و به مسائل جانبی دیگری که می‌تواند موجب گردوغبارهای محلی شود نیز پرداختیم.

حق‌آبه تالاب بختگان نیز در پاییز رهاسازی خواهد شد

وی در ادامه با اشاره به اینکه افزایش گردوغبار با موضوع حق‌آبه تالاب‌ها نیز مرتبط است، گفت: برای اینکه بخش عمده‌ای از کانون‌های فرسایش بادی در استان وضعیت مطلوب‌تری پیدا کند، باید حق‌آبه تالاب‌ها تأمین شود، اگر حق‌آبه تالاب‌ها تخصیص نیابد، با توجه به خشکسالی‌های ناشی از تغییر اقلیم باید منتظر افزایش گردوغبار باشیم؛ همان‌طور که تالاب پریشان را به دلیل عدم تخصیص حق‌آبه از دست دادیم.

تاج‌گردون همچنین درباره حق‌آبه تالاب‌ها افزود: امسال نیز در نظر داشتیم مانند خردادماه سال گذشته اقدام به رهاسازی آب کنیم، اما به دلیل شرایط خاص کشور و در اولویت بودن موضوع امنیت غذایی، کشت‌ها بیش از میزان پیش‌بینی‌شده در سال جاری انجام شده است؛ با این وجود، با وجود کشت‌هایی که در پایین‌دست سد درودزن انجام شده بود، توانستیم حق‌آبه تالاب‌ها را حفظ کنیم و حق‌آبه تالاب بختگان نیز در پاییز رهاسازی خواهد شد.

وی اقدام دیگر برای محافظت از تالاب‌ها را پر کردن چاه‌های غیرمجاز خواند و گفت: با دستور استاندار فارس در ستاد احیای تالاب‌ها، مقرر شد ۱۵ درصد از چاه‌های غیرمجاز اطراف تالاب‌ها مسدود شود و این اقدام در سال جاری انجام خواهد شد.

بمو به‌زودی به دومین دوربین ۳۶۰ درجه و پایش الکترونیکی مجهز می‌شود

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست فارس درباره نصب دوربین‌های پایش در پارک ملی بمو گفت: با توجه به کمبود شدید نیروی انسانی در محیط‌زیست استان و گستردگی پهنه‌هایی که باید حفاظت شوند، استفاده از روش‌های پایش الکترونیکی به یک ضرورت تبدیل شده است.

به گفته او، با وجود وسعت بالای مناطق تحت مدیریت و چالش‌هایی مانند شکار غیرمجاز و فعالیت صنایع آلاینده، در مجموع حدود ۴۰۰ نفر نیرو در اختیار محیط‌زیست استان قرار دارد که از این تعداد تنها ۱۶۶ نفر محیط‌بان هستند؛ رقمی که به‌مراتب کمتر از نیاز واقعی استان است.

وی افزود: برای نمونه، پارک ملی بمو با مساحت حدود ۴۸ هزار هکتار تنها با ۳۷ محیط‌بان حفاظت می‌شود، به همین دلیل حرکت به سمت استفاده از فناوری‌های نوین برای پایش مناطق ضروری است؛ هفته گذشته نخستین دوربین پایش با دکل بلند و قابلیت تصویربرداری ۳۶۰ درجه در پارک ملی بمو نصب شد.

نصب دوربین‌های پایش در پارک‌های ملی فارس در دستور کار است

تاج‌گردون ادامه داد: برنامه ما این است که تا پایان سال جاری یک دوربین دیگر نیز در این پارک نصب کنیم؛ علاوه بر آن، نصب دوربین‌های پایشی در پارک‌های ملی قطرویه و بختگان نیز در دستور کار قرار دارد.

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست فارس همچنین به پایش تالاب‌ها اشاره کرد و گفت: در برخی تالاب‌های استان نیز 6 دوربین پایشی نصب شده است که خوشبختانه امکان رصد ۲۴ ساعته این مناطق را فراهم کرده‌اند.

به گفته او، حرکت به سمت نظارت الکترونیک یکی از برنامه‌های اصلی محیط‌زیست فارس است تا حفاظت از زیستگاه‌ها و داشته‌های طبیعی استان با دقت و کارایی بیشتری انجام شود.

تاج‌گردون درباره صدور سند تالاب‌ها به نام سازمان حفاظت محیط‌زیست گفت: با وجود همه چالش‌ها، تاکنون سند تالاب‌های ارژن و پریشان به نام محیط‌زیست صادر شده است، با توجه به وجود تعارض منافع میان دو دستگاه منابع طبیعی و محیط‌زیست، تلاش می‌کنیم برای سایر تالاب‌های استان نیز اسناد مالکیت به نام سازمان حفاظت محیط‌زیست صادر شود.

از ابتدای سال تا کنون ۱۰ مورد آتش‌سوزی داشتیم

وی تعداد آتش‌سوزی‌های سال گذشته در مناطق تحت نظارت محیط‌زیست را ۶۷ مورد اعلام کرد و گفت: یکی از مهم‌ترین پهنه‌هایی که در آتش سوخت، پارک ملی بمو بود؛ به‌طوری که بر اثر سقوط پرتابه دشمن در جریان جنگ ۱۲ روزه، حدود سه هزار هکتار از این منطقه از بین رفت.

مدیرکل حفاظت محیط زیست فارس در ادامه افزود: با توجه به اینکه امسال میزان بارش‌ها بیشتر بوده و در نتیجه رشد پوشش گیاهی افزایش یافته است، اقدامات پیشگیرانه را زودتر از موعد آغاز کرده‌ایم، برای جلوگیری از آتش‌سوزی در مناطق تحت حفاظت نیز با تأمین تجهیزات لازم که از محل اعتبارات استانی فراهم شده است، اقداماتی انجام داده‌ایم؛ همچنین در مناطقی که بیشترین آتش‌سوزی را داشته‌اند، از جمله بمو، ماله‌گاله و منطقه ارژن، آتش‌برها ایجاد شده‌اند و به همین دلیل امسال نسبت به سال گذشته آماده‌تر و جلوتر هستیم.

تاج‌گردون ادامه داد: امسال نیز ۱۰ مورد آتش‌سوزی داشته‌ایم که برخی از آن‌ها کوچک بوده است، در چند روز گذشته نیز در ازرون و دشت برم آتش‌سوزی رخ داد که البته با کمک مردم محلی مهار شد و پس از آن منطقه پایش شد و باید بگویم که اگر مردم نباشند، مهار آتش‌سوزی‌ها برای ما امکان‌پذیر نخواهد بود و کمک داوطلبانه مردم در این زمینه بسیار مؤثر است.

این مقام مسئول همچنین گفت: برای جلوگیری از آتش‌سوزی‌ها، تلاش کرده‌ایم حساسیت لازم را در استان ایجاد کنیم، در همین راستا نامه‌ای به استاندار ارسال کرده‌ایم و از او خواسته‌ایم همه دستگاه‌ها و نهادها در زمینه مقابله با آتش‌سوزی‌ها با محیط‌زیست و منابع طبیعی همکاری کنند؛ همچنین باید وضعیت هشدار و آمادگی در برابر آتش‌سوزی‌ها تا مهرماه ادامه داشته باشد و امیدواریم همه دستگاه‌ها نیز تا آن زمان با ما همراهی کنند.