احتمال افزایش نرخ سوم بنزین بار دیگر به یکی از موضوعات مهم حوزه انرژی تبدیل شده است. کارشناسان معتقدند دولت می‌تواند به جای افزایش قیمت کارت جایگاه، با اجرای مجموعه‌ای از سیاست‌های مدیریتی، مصرف بنزین را کنترل کند و فشار اقتصادی بر مردم را کاهش دهد.

به گزارش فارسآگاه به نقل از مهر، موضوع افزایش نرخ سوم بنزین دوباره در کانون توجه قرار گرفته است. بر اساس برخی گزارش‌ها، دولت احتمال دارد قیمت سوخت‌گیری با کارت اضطراری جایگاه را از ۵ هزار تومان به ۱۰ هزار تومان افزایش دهد.

در حال حاضر بنزین با سه نرخ عرضه می‌شود. بنزین سهمیه‌ای با قیمت ۱۵۰۰ تومان، بنزین آزاد با کارت شخصی به قیمت ۳۰۰۰ تومان و بنزین با کارت جایگاه به قیمت ۵ هزار تومان در اختیار مصرف‌کنندگان قرار می‌گیرد.

افزایش نرخ سوم چه پیامدهایی دارد؟

برخی رسانه‌ها گزارش داده‌اند افزایش نرخ کارت جایگاه به ۱۰ هزار تومان می‌تواند مصرف غیرضروری را کاهش دهد. با این حال، این تصمیم ممکن است هزینه بیشتری به افرادی تحمیل کند که به دلیل مفقودی کارت سوخت، تأخیر در صدور کارت یا سفرهای ضروری از کارت جایگاه استفاده می‌کنند.

کارشناسان همچنین هشدار می‌دهند که حتی در صورت ثابت ماندن نرخ‌های ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی، افزایش یک نرخ رسمی در شبکه توزیع سوخت می‌تواند انتظارات تورمی را افزایش دهد و بر هزینه حمل‌ونقل و برخی خدمات اثر بگذارد.

راهکارهای جایگزین برای کنترل مصرف بنزین

یکی از پیشنهادها، محدود کردن استفاده از کارت‌های اضطراری جایگاه است. دولت می‌تواند به جای افزایش قیمت، تعداد دفعات یا سقف برداشت از این کارت‌ها را کاهش دهد تا فقط در شرایط اضطراری استفاده شوند.

راهکار دیگر، تسریع در صدور کارت سوخت شخصی است. بسیاری از مراجعه‌ها به کارت جایگاه به دلیل تأخیر در صدور یا مفقودی کارت انجام می‌شود. کاهش زمان صدور کارت می‌تواند وابستگی مردم به کارت جایگاه را کم کند.

اصلاح سهمیه‌ها به جای افزایش قیمت

کارشناسان پیشنهاد می‌کنند دولت به جای افزایش نرخ سوم، سهمیه خودروهای پرمصرف را بازنگری کند. در این مدل، سهمیه خودروهای پرمصرف یا خودروهایی که پیمایش واقعی ندارند، هدفمندتر مدیریت می‌شود و فشار کمتری به مصرف‌کنندگان عادی وارد خواهد شد.

سناریوی دیگر، اختصاص سهمیه بر اساس میزان پیمایش خودروهاست. در این روش، ناوگان خدماتی، تاکسی‌ها و وانت‌بارها سهمیه متناسب با فعالیت خود دریافت می‌کنند و برای خودروهای کم‌کارکرد یا پرمصرف محدودیت‌های بیشتری اعمال می‌شود.

اجرای تدریجی سیاست‌های جدید

برخی کارشناسان نیز اجرای مرحله‌ای این سیاست را پیشنهاد می‌کنند. در این سناریو، دولت ابتدا سقف برداشت از کارت جایگاه را کاهش می‌دهد و سپس در صورت نیاز، نرخ آن را به‌صورت تدریجی افزایش می‌دهد. هم‌زمان نیز روند صدور کارت‌های سوخت شخصی را ساماندهی می‌کند.

اطلاع‌رسانی شفاف، شرط موفقیت تصمیم جدید

کارشناسان تأکید دارند هرگونه تغییر در سیاست‌های سوختی باید با اطلاع‌رسانی شفاف انجام شود. دولت باید پیش از اجرای هر تصمیم، زمان اجرا، گروه‌های مشمول، نحوه حمایت از اقشار آسیب‌پذیر و وضعیت کارت‌های در حال صدور را به‌طور دقیق اعلام کند.

در مجموع، کارشناسان معتقدند مدیریت مصرف بنزین تنها به افزایش قیمت وابسته نیست. کاهش قاچاق سوخت، اصلاح نظام سهمیه‌بندی، توسعه استفاده از کارت سوخت شخصی و بهبود مدیریت مصرف می‌تواند بدون ایجاد شوک قیمتی، به کاهش مصرف و افزایش بهره‌وری در این بخش کمک کند.