عبدالغفور مصطفایی – فارس آگاه

احترام به طبیعت از دیرباز در فرهنگ ایرانی و آموزه‌های اسلامی جایگاه ویژه‌ای داشته است و حفظ محیط‌زیست، پاکیزه نگه داشتن طبیعت و بهره‌مندی مسئولانه از مواهب الهی، همواره از ارزش‌هایی بوده که نسل به نسل به مردم این سرزمین منتقل شده است.

در استان فارس، به‌ویژه شهر شیراز، حضور خانواده‌ها در دامان طبیعت، برگزاری گردش‌های خانوادگی و استفاده از جاذبه‌های طبیعی، از سالیان دور تاکنون بخشی از آداب و رسوم مردم این دیار بوده است.

با وجود این پیشینه ارزشمند، متأسفانه در سال‌های اخیر برخی گردشگران با رها کردن زباله در طبیعت، چهره بسیاری از مناطق گردشگری را مخدوش کرده‌اند.

بسیاری از مناطق گردشگری استان فارس، تنها چند ساعت پس از حضور گردشگران، حجم قابل توجهی از زباله در گوشه و کنار طبیعت به چشم می‌خورد؛ بطری‌های آب معدنی، ظروف پلاستیکی، لیوان‌های یک‌بارمصرف، ته‌سیگار، پوست میوه، باقی‌مانده مواد غذایی و کیسه‌های پلاستیکی، بخشی از مناظری است که با پایان روز، جایگزین‌ چشم‌اندازهای طبیعی می‌شوند.

روزنامه «شهر مردم» در راستای رسالت حرفه‌ای رسانه و با هدف انعکاس مطالبات مردمی، به دل طبیعت رفته و از نزدیک وضعیت برخی مناطق گردشگری را بررسی کرده است؛ در این بازدید، گفت‌وگو با تعدادی از خانواده‌ها و گردشگران نشان داد که بسیاری از شهروندان از بی‌توجهی عده‌ای معدود نسبت به حفظ پاکیزگی طبیعت گلایه‌مند هستند.

یکی از گردشگران که به همراه خانواده برای تفریح به آبشار مارگون آمده بود، گفت: همه ما برای لذت بردن از طبیعت به این مناطق سفر می‌کنیم، اما متأسفانه برخی افراد بدون توجه به مسئولیت اجتماعی خود، زباله‌هایشان را در طبیعت رها می‌کنند؛ این رفتار نه‌تنها زیبایی محیط را از بین می‌برد، بلکه به حیات‌وحش و منابع طبیعی نیز آسیب می‌زند.

یکی دیگر از شهروندان نیز اظهار کرد: اگر هر خانواده تنها زباله‌های خود را جمع‌آوری کند، طبیعت برای همه پاکیزه و دلنشین باقی خواهد ماند، فرهنگ حفاظت از محیط‌زیست باید از خانواده و مدرسه آغاز شود و همه خود را در برابر طبیعت مسئول بدانند.

نقش رسانه‌ها و آموزش عمومی

کارشناسان بر این باورند که برخورد قانونی به تنهایی کافی نیست و فرهنگ‌سازی باید از سنین کودکی آغاز شود؛ آموزش در مدارس، تولید برنامه‌های فرهنگی، مشارکت سازمان‌های مردم‌نهاد، همکاری رسانه‌ها و اجرای پویش‌های مردمی می‌تواند نقش مؤثری در تغییر رفتار اجتماعی داشته باشد.

کارشناسان محیط‌زیست نیز بر این باورند که افزایش آموزش‌های عمومی، توسعه فرهنگ گردشگری مسئولانه، نصب سطل‌های زباله در مناطق پرتردد، تشدید نظارت و برخورد با متخلفان، می‌تواند نقش مؤثری در کاهش آلودگی طبیعت داشته باشد.

طبیعت، میراث مشترک همه نسل‌هاست و حفاظت از آن تنها وظیفه دستگاه‌های اجرایی نیست؛ بلکه مسئولیتی همگانی است، انتظار می‌رود گردشگران با رعایت اصول ساده محیط‌زیستی، از جمله جمع‌آوری زباله‌های خود، این سرمایه ارزشمند الهی را برای آیندگان حفظ کنند تا زیبایی‌های کم‌نظیر استان فارس همچنان ماندگار بماند.

طبیعت امانتی برای آیندگان

امروز بیش از هر زمان دیگری باید باور کنیم که طبیعت تنها متعلق به نسل حاضر نیست، جنگل‌ها، رودخانه‌ها، آبشارها و دشت‌های سرسبز، امانتی در دست ما هستند و باید سالم و پاکیزه به فرزندانمان سپرده شوند و تحقق این هدف، نیازمند همدلی مردم، مسئولان، فعالان محیط‌زیست و رسانه‌هاست، چراکه فرهنگ حفاظت از محیط‌زیست با یک شعار شکل نمی‌گیرد، بلکه با رفتار مسئولانه تک‌تک شهروندان تحقق می‌یابد.

هر گردشگر می‌تواند با جمع‌آوری زباله‌های خود و تشویق دیگران به رعایت اصول طبیعت‌گردی، سهمی در حفظ زیبایی‌های کم‌نظیر استان فارس داشته باشد.