پژوهش‌های جدید نشان می‌دهد قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض صدای ترافیک، تنها یک مزاحمت روزمره نیست. این نوع آلودگی صوتی می‌تواند روند پیری مغز را سرعت ببخشد و خطر کاهش عملکرد شناختی، افت شنوایی و حتی زوال عقل را افزایش دهد.

به گزارش فارس آگاه به نقل از EatingWell، بسیاری از افراد صدای بوق خودروها و شلوغی خیابان‌ها را بخشی از زندگی شهری می‌دانند، اما تحقیقات علمی نشان می‌دهد آلودگی صوتی مزمن با کاهش عملکرد مغز و افزایش خطر بیماری‌های عصبی ارتباط دارد.

صدای ترافیک چگونه به مغز آسیب می‌زند؟

۱. افزایش استرس مزمن

زندگی یا کار در مناطق پرتردد، بدن را به‌طور مداوم در معرض استرس قرار می‌دهد.

متخصصان می‌گویند سروصدای مداوم، سطح هورمون استرس (کورتیزول) را افزایش می‌دهد، التهاب بدن را تشدید می‌کند و سلول‌های ایمنی مغز را برای مدت طولانی فعال نگه می‌دارد.

ادامه این وضعیت، توانایی مغز برای ترمیم سلول‌های عصبی را کاهش می‌دهد و احتمال ابتلا به بیماری‌هایی مانند آلزایمر را افزایش می‌دهد.

۲. آسیب تدریجی به شنوایی

صداهای بسیار بلند می‌توانند در مدت کوتاهی به شنوایی آسیب برسانند، اما قرار گرفتن مکرر در معرض صدای ترافیک نیز به سلول‌های حساس گوش داخلی آسیب می‌زند.

این سلول‌ها وظیفه تبدیل ارتعاشات صوتی به پیام‌های عصبی را بر عهده دارند.

مطالعات نشان داده‌اند افرادی که به‌طور مداوم در معرض صدای ترافیک هستند، بیشتر با افت شنوایی مواجه می‌شوند. این مشکل با کاهش حافظه، افت عملکرد شناختی و افزایش خطر زوال عقل نیز ارتباط دارد.

۳. اختلال در خواب

خواب عمیق نقش مهمی در بازسازی مغز دارد.

در این مرحله، مغز مواد زائد را دفع می‌کند، خاطرات را تثبیت می‌کند و عملکرد سیستم ایمنی را تنظیم می‌کند.

صدای ترافیک، حتی اگر فرد متوجه آن نشود، می‌تواند خواب عمیق را بارها مختل کند.

پژوهش‌ها نشان می‌دهد با هر ۱۰ دسی‌بل افزایش میانگین آلودگی صوتی، کیفیت خواب کاهش می‌یابد و مدت خواب کوتاه‌تر می‌شود. تداوم این وضعیت در بلندمدت خطر ابتلا به آلزایمر و دیگر انواع زوال عقل را افزایش می‌دهد.

۴. تأثیر منفی بر سلامت قلب و عروق

آلودگی صوتی تنها بر مغز اثر نمی‌گذارد، بلکه سلامت قلب و عروق را نیز تهدید می‌کند.

قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض صدای ترافیک با افزایش فشار خون، مقاومت به انسولین و اختلال عملکرد رگ‌های خونی ارتباط دارد.

از آنجا که مغز برای دریافت اکسیژن و مواد مغذی به گردش خون مناسب نیاز دارد، این تغییرات می‌توانند خطر کاهش عملکرد شناختی را افزایش دهند.

سازمان جهانی بهداشت میانگین ۵۳ دسی‌بل را حداکثر میزان توصیه‌شده برای کاهش عوارض سلامت اعلام کرده است، هرچند برخی مطالعات نشان می‌دهند این خطرات ممکن است از حدود ۴۵ دسی‌بل نیز آغاز شوند.

چگونه از مغز در برابر آلودگی صوتی محافظت کنیم؟

کارشناسان برای کاهش اثرات صدای ترافیک بر سلامت مغز، رعایت این توصیه‌ها را پیشنهاد می‌کنند:

• در محیط‌های بسیار پرسروصدا از محافظ گوش یا هدفون‌های کاهش‌دهنده نویز استفاده کنید.
• هنگام خواب از دستگاه تولید نویز سفید یا نویز صورتی برای کاهش صدای محیط بهره ببرید.
• تا حد امکان زمان بیشتری را در پارک‌ها و فضاهای سبز سپری کنید. حتی ۱۰ دقیقه حضور در طبیعت می‌تواند استرس را کاهش دهد.
• در صورت امکان، از پنجره‌های دوجداره یا عایق صوتی برای منزل استفاده کنید.

راهکارهای تقویت سلامت مغز

متخصصان معتقدند حذف کامل آلودگی صوتی امکان‌پذیر نیست، اما می‌توان مقاومت مغز را در برابر آثار آن افزایش داد.

مهم‌ترین توصیه‌ها عبارت‌اند از:

• ارتباطات اجتماعی خود را حفظ کنید و از انزوا دوری کنید.
• از رژیم غذایی سالم شامل میوه، سبزیجات، غلات کامل، مغزها، روغن زیتون و ماهی‌های چرب پیروی کنید.
• فعالیت بدنی منظم داشته باشید.
• خواب کافی و باکیفیت را در محیطی آرام، تاریک و خنک تجربه کنید.

جمع‌بندی

صدای ترافیک بخشی از زندگی شهری است، اما شواهد علمی نشان می‌دهد قرار گرفتن مداوم در معرض آن می‌تواند با افزایش استرس، آسیب به شنوایی، اختلال خواب و مشکلات قلبی‌عروقی، روند پیری مغز را تسریع کند.

رعایت نکات ساده‌ای مانند محافظت از شنوایی، داشتن خواب باکیفیت، فعالیت بدنی منظم، تغذیه سالم و حضور در طبیعت، می‌تواند به حفظ سلامت مغز و کاهش اثرات آلودگی صوتی در بلندمدت کمک کند.