به گزارش فارس آگاه به نقل از تسنیم، افزایش تنش‌های منطقه‌ای و حملات ایران به پایگاه‌های آمریکا در اردن، توجه تحلیلگران را به بندر عقبه جلب کرده است. کارشناسان معتقدند این تحولات فقط پیامد نظامی ندارد. اقتصاد، تجارت، گردشگری و فضای داخلی اردن نیز از این شرایط تأثیر می‌پذیرند.

بندر عقبه؛ شریان اصلی اقتصاد اردن

حملات ایران به استان راهبردی عقبه، نگرانی‌ها درباره آینده این بندر را افزایش داده است. عقبه تنها بندر دریایی اردن محسوب می‌شود. این بندر مسیر اصلی تجارت این کشور با بازارهای منطقه‌ای و جهانی است.

عقبه در شمالی‌ترین نقطه دریای سرخ قرار دارد. این شهر با عربستان، مصر و اراضی اشغالی فلسطین همسایه است. همچنین نزدیک‌ترین مسیر اردن برای دسترسی به آب‌های آزاد به شمار می‌رود.

نقش بندر عقبه در تجارت و انرژی

حسام عایش، کارشناس اقتصادی، می‌گوید هرگونه تهدید علیه بندر عقبه فقط یک مسئله امنیتی نیست. این بندر ستون اصلی اقتصاد اردن است. بیش از دو سوم تجارت خارجی اردن از طریق این بندر انجام می‌شود.

عایش در گفت‌وگو با الجزیره تأکید کرد که اهمیت عقبه به تجارت محدود نیست. این بندر کشتی دریافت گاز طبیعی مایع (LNG) را میزبانی می‌کند. بخش زیادی از نیاز انرژی اردن از همین مسیر تأمین می‌شود. همچنین محموله‌های گاز مصر از این بندر عبور می‌کنند. مقام‌های اردنی نیز برای انتقال گاز به سوریه و لبنان از طریق خط لوله گاز عربی برنامه‌ریزی کرده‌اند.

این کارشناس هشدار داد که حمله به بندر عقبه می‌تواند تردد کشتی‌ها را مختل کند. چنین اتفاقی هزینه حمل‌ونقل و بیمه دریایی را افزایش می‌دهد. در نتیجه قیمت کالاها در بازار اردن بالا می‌رود. هزینه صادرات نیز بیشتر می‌شود و رقابت‌پذیری کالاهای اردنی کاهش پیدا می‌کند. علاوه بر این، ترانزیت کالا به عراق، سوریه و فلسطین آسیب می‌بیند.

رشد فعالیت‌های بندر عقبه ادامه دارد

اداره منطقه ویژه اقتصادی عقبه اعلام کرد حجم جابه‌جایی کالا در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ به ۱۳.۳ میلیون تن رسید. این رقم در مدت مشابه سال گذشته ۱۱.۸۳ میلیون تن بود. بنابراین عملکرد بندر رشد ۱۲ درصدی را ثبت کرد.

بندر چندمنظوره عقبه بیشترین سهم را در این رشد داشت. حجم جابه‌جایی کالا در این بندر به ۳.۵۸ میلیون تن رسید. این رقم نسبت به سال گذشته ۶۱ درصد افزایش نشان می‌دهد.

افزایش حمل غلات، محموله‌های عمومی، خودروهای رول‌آن/رول‌آف، دام و حدود ۴۶۸ هزار تن شکر فله، مهم‌ترین دلایل این رشد بودند.

مدیران بندر همچنین اعلام کردند که حجم جابه‌جایی کالا در سه‌ماهه دوم سال ۹۷ درصد رشد کرد. تنها در ماه ژوئن نزدیک به یک میلیون تن کالا جابه‌جا شد. این رقم بالاترین رکورد از زمان راه‌اندازی بندر است.

شرکت مدیریت و عملیات بنادر عقبه نیز از ورود کشتی‌های حامل گندم، ذرت، علوفه و شکر خبر داد. این شرکت اعلام کرد به‌زودی محموله‌های آهن و گرانول نیز وارد بندر خواهند شد.

گردشگری اردن از تنش‌ها آسیب دید

با وجود ادامه فعالیت تجاری بندر، بخش گردشگری شرایط متفاوتی دارد. منابع اردنی می‌گویند تحولات امنیتی اخیر، صنعت گردشگری عقبه را تحت فشار قرار داده است.

بلال روبین، سخنگوی انجمن آژانس‌های مسافرتی و گردشگری، گفت بنادر و حمل‌ونقل بدون مشکل فعالیت می‌کنند. اما گردشگری خارجی بیشترین آسیب را از تنش‌های منطقه‌ای دیده است.

او تأکید کرد که تحولات امنیتی اخیر، ورود گردشگران خارجی به اردن را کاهش داده و شرایط این صنعت را دشوارتر کرده است.

هشدارهای سفر، رزروها را کاهش داد

اسامه ابوطالب، معاون دبیر اتاق بازرگانی عقبه، گفت اقتصاد همیشه نخستین قربانی بحران‌های امنیتی است. به گفته او، صنعت گردشگری نیز دیرتر از سایر بخش‌ها به شرایط عادی بازمی‌گردد.

وی افزود اقتصاد عقبه به گردشگری وابستگی زیادی دارد. به همین دلیل هر تنش منطقه‌ای بر این شهر اثر می‌گذارد. حتی اگر حمله‌ای به خود عقبه انجام نشود، گردشگران سفر خود را بر اساس احساس امنیت برنامه‌ریزی می‌کنند.

ابوطالب همچنین گفت هشدارهای سفر آمریکا و کشورهای اروپایی باعث لغو یا تعویق بسیاری از سفرها شده است. این وضعیت نرخ اشغال هتل‌ها، پروازها و بازارهای مرتبط با گردشگری را کاهش داده است.

او اعلام کرد این کاهش فقط به عقبه محدود نیست. مناطق گردشگری پترا و وادی روم نیز با افت شدید گردشگران روبه‌رو شده‌اند. میزان کاهش در برخی مناطق از ۵۰ درصد فراتر رفته و در برخی دیگر به حدود ۹۰ درصد رسیده است.

درخواست برای حمایت از اقتصاد عقبه

لوبنا نمر، نماینده استان عقبه در پارلمان اردن، حملات ایران را تهدیدی جدی برای این کشور دانست. او از دولت خواست هرچه سریع‌تر از اقتصاد و گردشگری عقبه حمایت کند.

وی گفت تحولات منطقه‌ای تجارت و گردشگری این شهر را تحت تأثیر قرار داده است. به همین دلیل دولت باید اقدامات فوری انجام دهد.

این نماینده همچنین بر افزایش اقدامات ایمنی، اطلاع‌رسانی به شهروندان و حفظ آمادگی مراکز درمانی و امدادی تأکید کرد.

چرا بندر عقبه برای آمریکا اهمیت دارد؟

بندر عقبه فقط برای اردن اهمیت ندارد. آمریکا نیز از این بندر برای پشتیبانی لجستیکی نیروهای خود استفاده می‌کند.

از زمان جنگ عراق در سال ۲۰۰۳، آمریکا بخش مهمی از تجهیزات نظامی خود را از طریق بندر عقبه جابه‌جا کرده است. اکنون نیز نیروهای آمریکایی مستقر در اردن، عراق و سوریه بخشی از تجهیزات خود را از همین مسیر دریافت می‌کنند.

کارشناسان معتقدند هرگونه تهدید علیه بندر عقبه، علاوه بر آسیب به اقتصاد اردن، زنجیره پشتیبانی نیروهای آمریکایی در منطقه را نیز با مشکل روبه‌رو می‌کند.